Skip to: site menu | section menu | main content
Door: Eric Herni
24 mei 2008 | Op vrijdag 9 mei j.l. maakte juryvoorzitter Ad Scheepbouwer de vijf nominaties bekend voor de Gouden Strop 2008. Vijf boeken, zes auteurs, van in totaal drie verschillende uitgeverijen. 3 Juni a.s. tijdens de Power of the Plots zal in de Amsterdamse Melkweg de uiteindelijke winnaar bekend worden gemaakt. Voordat de jury van de Gouden Strop de vijf nominaties kon benoemen, moesten zij maar liefst 77 inzendingen beoordelen. Een recordaantal in de geschiedenis van deze prijs voor de beste Nederlandstalige misdaadroman. Maar volgens het juryrapport vielen vrijwel alle boeken op door knappe structuren, slimme plots, spitse dialogen en een vlotte stijl. De conclusie werd dan ook getrokken dat het schrijven van misdaadverhalen in ons taalgebied geen hobbyisme meer is. En dat de juryleden vooral te maken hadden met een strijd met de kwantiteit van de inzendingen en zeker niet met de kwaliteit.
Daarnaast kon de jury vaststellen dat het huis van de misdaad vele kamers heeft. Meer dan ooit in het verleden werd duidelijk dat de subgenres de diversiteit van de misdaadliteratuur heeft doen toenemen. Doorwrochte en voortreffelijk gedocumenteerde historische thrillers, spannende actieromans, onrustbarende eco-thrillers, mysterieuze esoterische verhalen, complot- en terrorismeromans, cosy’s en chickthrillers. Ze waren allemaal aanwezig, terwijl ook de maffia, de klassieke politieroman en de psychologische thrillers - soms met literaire pretenties - niet ontbraken.
Maar uiteindelijk staken vijf boeken toch boven alle andere inzendingen uit.
Ezzulia sprak met de zes auteurs die verantwoordelijk zijn voor de vijf genomineerde boeken voor de Gouden Strop 2008: Lieneke Dijkzeul, Simone van der Vlugt, Charles den Tex, Jac. Toes & Thomas Hoeps en Simon de Waal. Van deze zes auteurs wisten Charles den Tex (Schijn van Kans, 2002 en De Macht van Meneer Miller, 2006) en Jac. Toes (Fotofinish, 1998) de felbegeerde prijs al een keer te winnen. Hoewel de laatste jaren sterk in opkomst, staan de vrouwelijke auteurs nog niet echt in het spotlicht en wist alleen Johanna Spaey in 2005 met Dood van een Soldaat de Gouden Strop in de wacht te slepen. Al zien Lieneke Dijkzeul en Simone van der Vlugt dat puur als toeval. "Overigens wil ik daarbij aantekenen dat ik het onderscheid dat tussen mannelijke en vrouwelijke auteurs wordt gemaakt, flauwekul vind. Het doet er niet toe of de Strop door een man of een vrouw wordt gewonnen. Een boek moet op zijn kwaliteiten worden beoordeeld, en nergens anders op" aldus Dijkzeul. Maar wie zijn nu de grote kanshebbers voor de Gouden Strop 2008? Op verschillende internetsites komt veelvuldig de naam van Charles den Tex naar voren en ook Lieneke Dijkzeul vermoed dat den Tex veel kans maakt. Maar de winnaar van 2002 en 2006 denkt zelf weer juist aan Lieneke Dijkzeul. Hoewel het opvallend is dat vrijwel alle auteurs nog nauwelijks tijd hebben gehad om de boeken van hun collega's daadwerkelijk te lezen. Maar nu ze in de finale staan van de belangrijkste thrillerprijs van Nederland, willen ze hem allemaal winnen ook. Wat dat betreft is winnen dus leuker dan meedoen. En zo hoort dat natuurlijk ook bij professionele auteurs. "De overwinning is de overtreffende trap. Daarmee wil ik niet zeggen dat de nominatie niet belangrijk is, maar met de overwinning onderscheid je je nog meer van de rest. De overwinning is het allerleukst.", aldus Simone van der Vlugt. Maar relativeren kunnen de genomineerde auteurs vervolgens ook. Lieneke Dijkzeul: Het is een paar dagen of weken nieuws en genereert naamsbekendheid en verkoop, wat natuurlijk prettig is. Daarna wordt het leven weer normaal." Hoewel Charles den Tex als geen ander weet dat het effect best wel eens wat langer kan doorlopen. "Het doet echt iets voor je. Het opent nieuwe contacten, nieuwe schrijversmogelijkheden, je bereikt veel meer lezers en nog allerlei andere dingen die je niet kunt voorspellen." Jac. Toes hoopt de prijs - net als de meeste andere genomineerde auteurs natuurlijk - te winnen. Maar ziet de nominatie eigenlijk ook al als een overwinning. "Een nominatie is al een overwinning.", aldus Toes. "Maar onlangs noemde Doris Lessing haar Nobelprijs van vorig jaar een ramp, dus ik ben iets voorzichtiger geworden."
De Gouden Strop 2008. Een prachtige prijs met in de loop der jaren een groot aantal geweldige winnaars. En voor iedere auteur van Nederlandstalige misdaadromans een eer om voor genomineerd te worden. De shortlist van 2008 is om van te watertanden: vijf geweldige boeken die op de website van Ezzulia allemaal de maximale beoordeling hebben gekregen. Zes auteurs waarvan op onze website reeds interviews hebben gestaan en die ook allemaal columns voor ons hebben geschreven. Alle genomineerde boeken hebben recht op de hoofdprijs, maar slechts één gaat uiteindelijk met de Gouden Strop naar huis.
Exclusief voor Ezzulia gaven de kanshebbers voor de Gouden Strop een kort interview en spraken zij over hun nominatie, over hun wil om te winnen, over de sterke punten van hun boek en over de kwaliteit van de Nederlandstalige misdaadroman.
Koude Lente
Uitgeverij Anthos
ISBN: 978 90 414 1253 9
Paperback
Prijs: 19,95

Juryrapport: Niets in de handen, niets in de mouwen: de auteur heeft geen kunstgrepen nodig om met de deze nominatie een sterke thriller op papier te zetten. In een park wordt het lijk van een klein meisje gevonden. Anonieme brieven beschuldigen een vereenzaamde bejaarde man van de moord. Een bende crimineeltjes lijkt het recht in eigen handen te nemen en slaat de oude man het ziekenhuis in. Inspecteur Paul Vegter trekt minder snel conclusies. De schrijfster bewijst haar talent en vakmanschap met geloofwaardige personages, vlotte dialogen, een scherp psychologisch inzicht en een intelligente plot met een verrassende wending. Resultaat: een milde maar toch spannende misdaadroman met onvervalste literaire kwaliteiten en dus een nominatie voor Koude lente van Lieneke Dijkzeul.
Ezzulia over Koude Lente: Koude Lente is geen boek vol spanning, het is een boek dat je aanzet tot nadenken. Met een uiterst gedetailleerde beschrijving van verschillende gezinssituaties en maatschappelijke misstanden zet Lieneke Dijkzeul een verhaal neer dat je wel moet raken. Het komt soms zo dichtbij, is zo realistisch beschreven dat het je als lezer wel moet aangrijpen. Voorheen was de titel psychologische thriller in Nederland het kenmerk van René Appel, maar deze auteur heeft nu concurrentie. Dijkzeul betrekt in een geheel eigen stijl de lezer bij het verhaal. Vele maatschappelijke problemen komen aan bod; racisme, geweld, diefstal, alcohol en seks met minderjarigen. Steeds weer fijn neergezet door de auteur. Het verhaal is zoals al genoemd niet spannend, maar uiterst indrukwekkend. Het verhaal leeft in je hoofd, ook als het boek dichtgeslagen is.
Stel je genomineerd boek eens
voor in 5 zinnen.
Een beperkte jongen van vijftien om wie
niemand zich bekommert, die een geïsoleerd bestaan leidt en daardoor de
realiteit uit het oog verliest, zich zijn eigen wereld droomt, en een pedofiel
van middelbare leeftijd. Met de moord op een kleuter als centraal gegeven
beschrijft het boek hoe de levens van deze twee mensen op een absurde manier met
elkaar verweven raken, waarbij inspecteur Vegter de knoop moet zien te
ontwarren, terwijl hij daarnaast bezig is zijn eigen leven weer op orde te
krijgen na de dood van zijn vrouw.
Waarom zouden mensen je boek
moeten lezen?
Van mij moeten mensen niks, maar voor wie
houdt van een thriller die niet bol staat van het geweld, en waarin het waarom
belangrijker is dan de moord, kan dit een boeiend boek zijn.
Kwam de nominatie als een
verrassing?
Natuurlijk. Je denkt eraan, maar rekent er niet op.
Wanneer en hoe werd je op de
hoogte gebracht van je nominatie? En wat was de leukste reactie op je nominatie?
Ik werd op 2 mei gebeld door de organisatie
en door mijn uitgever.
De leukste reactie kwam van een trouwe en nog heel jonge (12) fan, die per mail vroeg: ‘Kun je erop stemmen? Want ik vind dat u moet winnen!’
Is de nominatie belangrijker dan
een overwinning?
Tja, de Gouden Strop is de Olympische
Spelen niet, hoewel ik ook daarvan denk dat sporters ernaartoe gaan om te
winnen. Dus: meedoen is leuk, maar winnen is leuker. Men herinnert zich alleen
de gouden medaille, nooit de bronzen.
Wat vind jij de grote kracht van
jouw boek, waardoor het eigenlijk zou moeten winnen?
Daar heb ik geen antwoord op, want het is
niet aan mij om dat te beoordelen. Aan welk criterium wordt de meeste waarde
gehecht? Des jury’s wegen zijn ondoorgrondelijk.
Heb je één of meerdere van de
andere genomineerde boeken gelezen? En wat vond je daarvan?
Ik moet bekennen dat ik, wegens een hectisch
jaar, geen van de andere boeken heb gelezen.
Welk boek mis jij in de lijst
met nominaties?
Moeilijk. De nieuwe Escober misschien?
En De Zwaan en Post zijn ook reguliere kanshebbers. Maar net als bij de vorige
vraag: ik heb het afgelopen jaar heel weinig tijd gehad om te lezen. Bovendien
moet ik ook de jeugdboeken zo’n beetje bijhouden.
Als jouw boek niet wint, welk
boek of welke auteur zou dan jouw voorkeur genieten?
Zie de voorgaande antwoorden. Maar afgaand op
de zeer positieve geluiden zou ik zeggen dat Charles den Tex überhaupt de beste
kans maakt.
De laatste jaren werd de Gouden
Strop voornamelijk door mannelijke auteurs gewonnen. Toeval?
De Gouden Strop is maar één keer door
een vrouw gewonnen. Dat is niet zo vreemd: het is immers nog maar sinds kort dat
Nederland vrouwelijke thrillerauteurs heeft. Overigens wil ik daarbij aantekenen
dat ik het onderscheid dat tussen mannelijke en vrouwelijke auteurs wordt
gemaakt, flauwekul vind. Het doet er niet toe of de Strop door een man of een
vrouw wordt gewonnen. Een boek moet op zijn kwaliteiten worden beoordeeld, en
nergens anders op. Het is vooral daarom dat ik niet in de “vrouwenhoek” gezet
wil worden. Het lijkt ook een typisch Nederlands fenomeen te zijn, en in geen
enkel ander genre is het gebruikelijk. Als kinderboekenauteur ben ik dit nooit
gewend geweest, en het stoort me enorm. Het is een etiket waarom je niet hebt
gevraagd.
Gelukkig schijnen veel mannelijke lezers er ook zo over te denken, gezien het aantal positieve reacties dat ik krijg.
Is de kwaliteit van de
Nederlandse misdaadroman het afgelopen jaar toegenomen?
Als ik deze jury van de Gouden Strop moet geloven wel, en dat is iets om blij
mee te zijn. Het genre wordt blijkbaar volwassen. Het mag zich verheugen in een
grote belangstelling, en er verschijnt enorm veel. Dat houdt automatisch in dat
er ook pulp op de markt wordt gebracht, wat jammer is. Aan de andere kant kun je
het uitgevers nauwelijks kwalijk nemen dat ze een graantje willen meepikken.
Waarschijnlijk reguleert het zichzelf; de hausse zal afnemen, wat inhoudt dat
het aantal auteurs zal uitdunnen.
Wat gaat er voor je
veranderen als jouw boek daadwerkelijk de Gouden Strop gaat winnen?
Niet zo veel. Daar moet je nuchter in zijn:
het is een paar dagen of weken nieuws en genereert naamsbekendheid en verkoop,
wat natuurlijk prettig is. Daarna wordt het leven weer normaal, en dat is maar
goed ook. Een prijs moet je van je af schudden, anders wordt die een belasting
in plaats van een beloning. Vergeet niet: de waardering voor een schrijver reikt
nooit verder dan zijn laatste boek.

Kijk hier voor een ander interview van Ezzulia met Lieneke Dijkzeul
Kijk hier voor de columns van Lieneke Dijkzeul voor Ezzulia
Kijk hier voor recensies van de boeken van Lieneke Dijkzeul
Kijk hier voor een special topic op het forum over Lieneke Dijkzeul
Cel
Uitgeverij De Geus
ISBN: 978 90 445 1108 6
Gebonden
Prijs: 21,90

Juryrapport: Een boek dat spanning en humor mixt tot een zinnenprikkelende cocktail. Een beklemmend verhaal dat gretig maakt naar de afloop. De strakke schrijfstijl, de spitsvondige en nuchtere dialogen en de ludieke hoofdpersonen geven het verhaal extra elan. Denk je eens in. Voor je ogen gebeurt een ongeluk. Als rechtgeaarde burger bel je 112 en wacht je keurig op de politie omdat je de enige getuige bent. Je verwacht een heldenontvangst, maar wordt afgevoerd als verdachte. En dat is nog maar het begin van een aaneenschakeling van incidenten die op jouw conto worden geschreven. Je weet dat je onschuldig bent, maar hoe bewijs je dat als je alle schijn tegen je hebt? Hoofdpersoon Michael Bellicher was twee jaar geleden goed voor de Gouden Strop en ook in de opvolger Cel overtuigt Charles den Tex in ieder geval ruimschoots voor een nominatie.
Ezzulia over Cel: Een boek van de buitencategorie, vol spanning en tevens doorspekt met humor. Tijdens het lezen waan je je in een achtbaan. De snelheid neemt niet af, tenzij even om op adem te komen. Maar wees gewaarschuwd: hierna gaat het alleen nog maar harder. De belevenissen van Michael Bellicher, de bochten waar hij zich in moet wringen, de gebeurtenissen die passeren, zijn op het randje. Maar nergens gaat Cel uit de bocht. Het verloop van het verhaal, de looping, is eindeloos, de schroef die volgt is onverwacht. Cel is veruit de beste Nederlandse thriller van de laatste jaren!
Stel je genomineerd boek eens
voor in 5 zinnen.
Je identiteit wordt gestolen door iemand die
er de vreselijkste dingen mee doet en jij moet bewijzen dat je het allemaal niet
hebt gedaan. Dat is een nachtmerrie waar niemand bij stil staat.
Waarom zouden mensen je boek
moeten lezen?
Lees CEL en probeer daarna te bedenken wat je
eigenlijk nog zeker weet in dit leven.
Kwam de nominatie als een
verrassing?
Ja. CEL is een ‘vervolg op’ en ook al wordt het boek heel goed ontvangen, Deel 1
(De Macht van Meneer Miller) heeft de Gouden Strop al gewonnen. Dan is het toch
maar afwachten wat Deel 2 gaat doen.
Wanneer en hoe werd je op de
hoogte gebracht van je nominatie? En wat was de leukste reactie op je nominatie?
Ik zat in een hotel in Odessa. Daar was ik op
onderzoek voor een volgend verhaal. Om daar goedkoper te kunnen bellen had ik
een Oekraïense sim only gekocht en die sim in mijn mobiel gestopt. Eens in de
twee dagen stopte ik mijn Nederlandse sim erin om sms’jes, voicemails en gemiste
oproepen op te halen. En op de vrijdag had ik die sim er misschien twee minuten
in zitten of mijn mobiel ging: Gouden Strop aan de lijn met de vraag of ik de
vrijdag daarop beschikbaar was voor het programma Goedemorgen Nederland. Ik wel.
Is de nominatie belangrijker dan
een overwinning?
De nominatie is leuk en is een eer.
Winnen is bovendien belangrijk. Winnen is niet alleen de eer, het is ook veel
meer publiciteit en de mogelijkheid om veel meer lezers te bereiken. Op dat vlak
is het verschil tussen nominatie en winnen heel groot.
Wat vind jij de grote kracht van
jouw boek, waardoor het eigenlijk zou moeten winnen?
Het tempo, de spanning, de humor, de actie,
en het verhaal waarvan je niet wilt geloven dat het waar zou kunnen zijn,
terwijl je de hele tijd het angstige gevoel hebt dat het wel zo is.
Heb je één of meerdere van de
andere genomineerde boeken gelezen? En wat vond je daarvan?
Tot mijn schande heb ik nog geen van de
andere genomineerden gelezen. Maar voor 3 juni komt daar verandering in.
Welk boek mis jij in de lijst
met nominaties?
Geen idee. Ik heb de afgelopen maanden
geen tijd gehad om zelf maar een beetje op de hoogte te blijven van de auteurs
en de boeken. Veel beslommeringen in de familiesfeer hebben me opgeslokt.
Als jouw boek niet wint, welk
boek of welke auteur zou dan jouw voorkeur genieten?
Zonder vriendjesvoorkeuren en zonder de
andere boeken te hebben gelezen, dus zonder enige kennis van zaken, behalve dat
ik vorige boeken van de auteurs heb gelezen (maar ja, dat zegt niets), denk ik
Lieneke Dijkzeul. Of anders Simon de Waal. Wat een vraag!
De laatste jaren werd de Gouden
Strop voornamelijk door mannelijke auteurs gewonnen. Toeval?
Ja. De vrouwen zijn pas sinds de
laatste jaren echt in opmars. En wel zodanig dat ze in de verkoop de mannen nu
volledig wegspelen. Voor die tijd waren vrouwen gewoon ondervertegenwoordigd in
het genre, de meeste misdaadschrijvers waren mannen. Dat is nu anders en als het
dit jaar niet gebeurt, dan gebeurt het volgend jaar wel. De jury is altijd
onafhankelijk, dus het ligt echt niet aan een of andere kongsi of zo. Het zijn
de boeken die het doen.
Is de kwaliteit van de
Nederlandse misdaadroman het afgelopen jaar toegenomen?
Ja. Heel zeker. Er zijn veel meer misdaadauteurs dan toen ik debuteerde in 1995
en hoe meer schrijvers er zijn hoe harder je je best moet doen om bij de top te
horen. Het is niet zo dat ik heel bewust zit te schrijven om beter te zijn dan
die of die, maar ik weet wel dat de concurrentie elk jaar groter wordt. Bewust
of onbewust speelt dat mee, en dat is ook goed. In een volwassen genre hoort
dat. Hoe breder de groep schrijvers is, hoe meer de kwaliteit wordt
gestimuleerd.
Wat gaat er voor je
veranderen als jouw boek daadwerkelijk de Gouden Strop gaat winnen?
Dat weet ik niet. Ik heb de Gouden Strop al
twee keer gewonnen en wat ik wel kan zeggen, is dat het niet minder belangrijk
wordt. Integendeel. Ik gun iedereen die prijs, want het doet echt iets voor je.
Het opent nieuwe contacten, nieuwe schrijversmogelijkheden, je bereikt veel meer
lezers en nog allerlei andere dingen die je niet kunt voorspellen. Dat is wat er
verandert: er komen onvoorspelbare ontwikkelingen in je leven en die zijn bijna
allemaal leuk.

Kijk hier voor een ander interview van Ezzulia met Charles den Tex
Kijk hier voor de columns van Charles den Tex voor Ezzulia
Kijk hier voor recensies van de boeken van Charles den Tex
Kijk hier voor een special topic op het forum over Charles den Tex
Kunst zonder genade
Uitgeverij De Geus
ISBN: 978 90 445 1054 6
Paperback
Prijs: 19,90

Juryrapport: Een uiterst interessante krimi waarin de lezer meegenomen wordt naar een wereld van kunst, techniek, witwasserij en psychologie, op zoek naar de oplossing van een aantal gruwelijke moorden met één gemeenschappelijke noemer: Moderne Kunst! De opdracht voor dit boek kwam van Crossart, een Duits-Nederlands samenwerkingsverband van musea en luidde: Met een spannend boek extra aandacht vragen voor de Moderne Kunst. Het schrijversduo Thomas Hoeps en Jac. Toes is daar uitermate in geslaagd. Kunst zonder genade is een goed en vlot geschreven verhaal met veel intriges, maar Toes & Hoeps houden het zeer toegankelijk door een heldere stijl.
Ezzulia over Kunst zonder genade: Kunst zonder genade is zeer spannend en goed doordacht. De natuurlijk al langer bestaande formule van twee samenschrijvende auteurs, die elkaars vinger aan de pols zijn, lijkt hier de perfecte thriller te hebben opgeleverd. Iets anders kan na het lezen van dit schitterende boek niet worden geconcludeerd. De kunstwerken komen tot leven en als lezer moet je beamen wat Hoeps al in een interview zei: “Na het lezen van dit boek kun je de machines van Tinguely nooit meer anders zien."
Stel je genomineerd boek eens
voor in 5 zinnen.
Thomas: Een Duits-Nederlands onderzoeksteam
gaat op zoek naar een seriemoordenaar die zijn slachtoffers in gruwelijke
kunstinstallaties verwerkt. Verder zijn de ingrediënten: een in de zon
gesmolten chocoladesculptuur, domme cocaïnesmokkelende meisjes, slimme ideeën om
geld wit te wassen en een heerlijke gemeenschappelijke toekomst voor Moffen en
Kaaskopen.
Jac.: Een Duitse restaurateur en een Nederlandse politiepsychologe krijgen te maken met een seriemoordenaar die van de slachtoffers moderne kunst maakt. Verdere ingrediënten: geavanceerde verhoortechnieken, vrouwenmeningen over voetbal, gevangenissen in Argentinië, zin en onzin en de waarde(loosheid) van moderne kunst en de eeuwige speldenprikken van en naar onze oostelijke buurtjes.
Waarom zouden mensen je boek
moeten lezen?
Thomas: Waarom lezen? Ga door naar vraag 6.
Kwam de nominatie als een
verrassing?
Thomas: Naar gesnakt maar niet
verwacht.
Jac.: Een volmaakte verrassing. Ik had wel een Duitse nominatie verwacht gezien het succes daar van de Duitse versie van Kunst zonder Genade (dus niet), maar ik rekende totaal niet op een Nederlandse inbreng
Wanneer en hoe werd je op de
hoogte gebracht van je nominatie? En wat was de leukste reactie op je nominatie?
Thomas: Jac. belde me. Hier in Duitsland was
het leukste toch dat die collega’s van de Duitse genootschap van misdaadauteurs
- Das Syndikat - ons op hun website hebben gefeliciteerd.
Jac.: Ik werd uit een halfslaap in een strandstoel gebeld door iemand van Bulkboek. Leukste reactie kwam van Johanna Spaey, winnares Gouden Strop in 2005: “Hoe kun jij samenwerken met een auteur die drie meter lang is?” (Naar aanleiding van de tv-uitzending Goedemorgen Nederland waarin Thomas op een barkruk werd gezet en ik in een soort zitkuipje.)
Is de nominatie belangrijker dan
een overwinning?
Thomas: Nee, dat kan toch niet. Maar
het is zo hartstikke leuk genomineerd te zijn, dat het helemaal geen ramp zal
zijn om niet te winnen.
Jac.: Een nominatie is al een overwinning. Maar onlangs noemde Doris Lessing haar Nobelprijs van vorig jaar een ramp, dus ik ben iets voorzichtiger geworden.
Wat vind jij de grote kracht van
jouw boek, waardoor het eigenlijk zou moeten winnen?
Thomas: Robert Patati en Micky Spijker zijn
intelligente en subtiele hoofdfiguren, het motief voor de seriemoord heeft goed
uitgewerkte psychologie, het verhaal vertelt op een aantrekkelijke manier over
een gebied waarvan vele mensen weinig weten, omdat ze door zogenoemde
deskundigen worden geïntimideerd (de hedendaagse moderne kunst), en het boeit
met een uitgebalanceerde mix van humor en spanning. Zeggen tenminste onze
lezers.
Jac.: Geweldig, dank je Thomas, voor al die lovende woorden! Tja, wat moet ik nu nog toevoegen? Nou hup, nog één compliment aan onszelf dan: de spanning zit ‘m niet alleen in de vondst van de ‘kunstig verwerkte’ slachtoffers en de dreiging voor het Duits-Nederlandse duo dat zich daarmee bezighoudt maar ook in de benauwenis van bepaalde verhoorsituaties.
Heb je één of meerdere van de
andere genomineerde boeken gelezen? En wat vond je daarvan?
Thomas: Helaas niet - het kost me toch vaak
veel tijd om boeken in het Nederlands te lezen en tijd is in mijn levenssituatie
echt een groot probleem. Enkele maanden geleden las ik Charles den Tex’ „De
Macht van Meneer Miller“ en ik was echt enthousiast daarover.
Jac.: Alleen de eerste zin. Maar alle heren en dames collega-genomineerden liggen op mijn nachtkastje en vóór 3 juni heb ik ze uit.
Welk boek mis jij in de lijst
met nominaties?
Thomas: ./.
Jac.: Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen. Vrij geciteerd naar Wittgenstein, maar die uitspraak is geldig zolang ik geen jurylid ben.
Als jouw boek niet wint, welk
boek of welke auteur zou dan jouw voorkeur genieten?
Thomas: Ik heb op een lezersforum gelezen wie
die prijs zal krijgen, hoewel de lezers niks of slechts een deel van de
genomineerde boeken zeggen te kennen. Heeft dat nog met de literatuur van doen
of met stemming? Ik hou het meer bij de literatuur en kan dus niks zeggen.
Jac.: Sorry, daar ga ik niet over.
De laatste jaren werd de Gouden
Strop voornamelijk door mannelijke auteurs gewonnen. Toeval?
Thomas: Zeker! Of niet?
Jac.: Of er dus een masculiene samenzwering bestaat? Ik heb een beetje research gedaan. Tot en met 2005 vormden de vrouwen in de GS-jury een minderheid: één en heel soms twee van de vijf leden waren vrouw. De laatste drie jaar vormen de vrouwen echter de meerderheid maar dat heeft helemaal niks geholpen. Je zou nog statistische berekeningen kunnen loslaten op het aantal vrouwelijke inzendingen in verhouding tot dat van de heren en hoeveel vrouwelijk nominaties er zijn geweest enzovoorts, maar die exercities laat ik graag over aan de cijferfanaten. Per slot gaat het in mijn vak om de woordjes. Voorlopig antwoord dus: toeval.
Is de kwaliteit van de
Nederlandse misdaadroman het afgelopen jaar toegenomen?
Thomas: In Duitsland is er een
negatieve ontwikkeling, omdat steeds meer mensen denken dat het makkelijk is om
een misdaadroman te schrijven. En helaas doen ze dat dan ook nog. Vaak zijn dat
„Regiokrimis“ waarin zowel taal/stijl als ook psychologie van figuren minder
belangrijk zijn dan het noemen van de zeer lokale straatnamen. Maar aan de
andere kant zijn er ook meer uitstekende misdaadauteurs in Duitsland dan
vroeger. Wat kan je zo over de kwaliteit van de Duitse misdaadroman in z’n
geheel zeggen? Ik geloof: niks. En ik vermoed dat hetzelfde voor de Nederlandse
geldt.
Jac.: Met Thomas eens v.w.b. Nederlandse situatie. Er verschijnen steeds meer misdaadromans op de markt die niets meer toevoegen aan het bestaande werk en die zo slecht geschreven zijn dat het doodzonde van het papier en de inkt is. Anderzijds ontwikkelt zich een toplaag die zich onderscheidt door intelligente plots, terzake doende thematiek, stilistisch vakmanschap en originaliteit.
Wat gaat er voor je
veranderen als jouw boek daadwerkelijk de Gouden Strop gaat winnen?
Thomas: Ten eerste zou ik nog meer Nederlands
leren en hopelijk weniger fouten maken. Ten tweede hoop ik dat als een
nieuwe boek van ons verschijnt, er meer mensen geïnteresseerd zijn. Mensen die
het lezen omdat ze in ons werk geïnteresseerd zijn en niet pas als een nominatie
voor de aandacht zorgt.
Jac.: De corebusiness verandert niet. Het leeuwendeel van de dag besteed ik aan schrijven en ik zou niet weten hoe een Gouden Strop daarop invloed zou kunnen hebben. Wat wel substantieel verandert: het bedrag op mijn bankrekening. En er zullen meer opdrachten voor schrijfwerk en meer aanvragen voor Lesungen binnenkomen.
Kijk hier voor een ander interview van Ezzulia met Jac. Toes & Thomas Hoeps
Kijk hier voor de columns van Jac. Toes voor Ezzulia
Kijk hier voor recensies van de boeken van Jac. Toes & Thomas Hoeps
Kijk hier voor een special topic op het forum over Jac. Toes & Thomas Hoeps
Blauw Water
Uitgeverij Anthos
ISBN: 978 90 414 1090 0
Paperback
Prijs: 16,95

Juryrapport: Het zal je maar gebeuren: je staat als alleenstaande moeder in de tuin van je afgelegen woning de was op te hangen en ineens staat er een gevluchte tbs-er voor je neus door wie jij en je dochtertje in gijzeling worden genomen. Hoe loopt dit af? Vluchten is geen optie, buren zijn er niet, zelfs de aandacht van de postbode valt niet te trekken. Lisa doet alles, zelfs het onvoorstelbare, om haar leven en vooral dat van haar kind te redden. Ondertussen vraagt ze zich af waarom een vrouw die uit de mist voor het raam opdook en haar in haar nood heeft gezien, niet voor redding zorgt. In ruim 200 beeldend en goed geschreven pagina’s die zinderen van angst, spanning en wraaklust wordt een huiveringwekkend tijdsbeeld opgeroepen door niemand minder dan de getalenteerde sterauteur Simone van der Vlugt in Blauw water.
Ezzulia over Blauw Water: Simone van der Vlugt weet door minder op te schrijven meer te vertellen. Blauw Water bevat slechts 220 bladzijden en nergens verliest het verhaal enige snelheid. Overbodige informatie is weggelaten en dat komt het verhaal alleen maar ten goede. Het verhaal laat genoeg ter verbeelding over wat het lezen plezierig maakt. Hierdoor blijft tevens de spanningsboog gespannen en is uitlezen een must. Daarnaast zitten er enkele goed gevonden onverwachte plotveranderingen in het boek. Al met al niets anders dan lof.
Stel je genomineerd boek eens
voor in 5 zinnen.
Blauw water is een verhaal vol vaart en
spanning. Een ontsnapte TBS-er tegen het lijf lopen dat zou je zelf kunnen
overkomen. In Blauw water beleef je iedere angstige minuut van het slachtoffer
Lisa mee. En die van de vrouw die haar te hulp wil schieten.
Waarom zouden mensen je boek
moeten lezen?
Een thriller hoort gewoon vaker actie te
hebben en dat heeft dit boek zeker. Als je echt van het thrillergenre houdt en
het laat je op je puntje van de stoel zitten dan vind ik dat Blauw water daar
het meest voor in aanmerking komt.
Kwam de nominatie als een
verrassing?
Ja heel erg, een grote verrassing, ik was er ook helemaal niet mee bezig. Ik
stond dan ook echt even met mijn mond vol tanden toen ik op mijn vakantieadres
werd gebeld. Ikzelf had er helemaal geen rekening mee gehouden, ik wist niet
eens dat toen ik op vakantie was de nominaties bekend werden gemaakt. Ik was er
helemaal niet mee bezig, eerlijk gezegd. Maar ik was, als ik het wel geweten
had, er ook niet voor thuis gebleven, het verandert toch niets. Je bent toch
genomineerd of je nu in Nederland zit of Italië, op het moment dat het bekend
wordt gemaakt is het leuk en ga je het vieren, maar voor 10 minuten in
Goedemorgen Nederland blijf ik niet thuis. Als nu onmiddellijk de hele dag door
de pers op de stoep staat, maar zo erg is het nu ook weer niet. Hoewel er nu wel
meer interviewaanvragen zijn, kunnen deze ook na je vakantie gepland worden.
Maar ik was er echt heel erg blij mee, met die andere boeken zat ik er niet bij
en had ik al een beetje de hoop opgegeven.
Wanneer en hoe werd je op de
hoogte gebracht van je nominatie? En wat was de leukste reactie op je nominatie?
Ik werd op mijn vakantie gebeld terwijl ik in
de tuin zat te zonnen, door de organisatie van de Gouden Strop. Op het moment
dat ze zeiden met huppeldepup van de Gouden Strop, dan denk je: die bellen mij
niet voor niets, en zeker niet in Italië. En in tweede instantie toen ik hoorde:
“Je bent genomineerd!”, toen was ik wel even een tijdje stil… Voordat ik iets
had van “O… wat leuk”. Onderkoelde reactie. Je bent in Italië even los van alles
en dan word je even weer met een ruk naar Nederland gehaald, maar wel op een
hele leuke manier.
Leukste reactie? Dat zou ik niet zo goed weten. Iedereen reageert van “Oh hartstikke leuk, gefeliciteerd!” maar het is niet zo dat er iemand bovenuit springt. Iedereen reageert er leuk op. Alle reacties zijn leuk.
Is de nominatie belangrijker dan
een overwinning?
Nee, onzin, de Overwinning is de
overtreffende trap. Daarmee wil ik niet zeggen dat de nominatie niet belangrijk
is, maar met de overwinning onderscheid je je nog meer van de rest. De
overwinning is het allerleukst. Ik beschouw de nominatie wel als een overwinning
puur voor mijzelf dat het gelukt is. Weet je wat het ook is, ik ben in mijn
leven zo verschrikkelijk vaak genomineerd voor prijzen. Als je kijkt naar mijn
jeugdboeken, dan ben ik voor alle prijzen genomineerd, maar heb er nog nooit één
verzilverd. Niet echt een landelijke prijs. Met mijn jeugdboeken stond ik ieder
jaar weer tussen de vijf genomineerden op een podiumpje, en moest ieder jaar
weer de vragen beantwoorden als: “Zit je heel erg in spanning?”, en weet je, na
twaalf jaar zit je niet zo heel erg in spanning, dan denk je dat je er toch wel
weer naast zult grijpen. Vind je het heel mooi dat je genomineerd bent? Maar
weet je, er zijn genoeg anderen die nooit genomineerd zijn. Dat het nomineren al
gelukt is, dat is dus al helemaal prachtig. Ik houd mijn adem niet meer in. En
dat ik van al die thrillers bij de laatste vijf zit is al een overwinning op
zich. Ik heb met Blauw water nu ook al heel lang op één, en nu op twee, in de
Bestsellerslijst gestaan en dat is ook een soort overwinning.
Wat vind jij de grote kracht van
jouw boek, waardoor het eigenlijk zou moeten winnen?
Als je het puur op thrilleraspecten bekijkt
is dit een verhaal dat weinig oponthoud heeft, dat is wel een vereiste waar een
thriller volgens mij aan moet voldoen. Dat je als lezer echt wil doorlezen. Dat
je geen stuk hebt van “tra la la dat sla ik even over”, en dat vind ik in Blauw
water zelf erg goed gelukt, dat heb ik dan ook proberen na te streven. ‘Cut the
crap’ en ga gewoon door met het verhaal. Er worden wel eens erg veel eisen
gesteld waar thrillers aan moeten voldoen, het moet allemaal literair zijn,
allemaal iets meegeven, een diepere bodem hebben, maar mensen vergeten dat een
thriller in eerste instantie ook lekker veel vaart moet hebben. Dat heb ik denk
ik wel bereikt met Blauw water en als ik op basis daarvan zou winnen, zou ik het
wel een terechte overwinning vinden.
Heb je één of meerdere van de
andere genomineerde boeken gelezen? En wat vond je daarvan?
Tot mijn eigen schaamte nog niet, ik heb wel
Cel van Charles liggen, maar ik ben nog maar net terug van vakantie en het is
meteen al zo verschrikkelijk druk dat ik überhaupt niet aan lezen toekom. Ik ben
alleen maar onderweg van signeersessie naar lezing, naar telefonisch
interviewtje, naar dit en dat. Waardoor ik denk er ook niet aan toe te komen
voor de bekendmaking. Dus ik kan de concurrentie niet beoordelen.
Welk boek mis jij in de lijst
met nominaties?
Eigenlijk niet op basis van wat ik
gelezen heb, maar op basis van wie er normaal gesproken bij zit en van wie je
voetstoots aanneemt dat die er weer bij zou zitten, zou ik zeggen, of nog beter
gegokt hebben op Escober. Het boek heeft ook goede recensies gekregen dus had ik
wel gedacht dat Ongenade erbij zou zitten. Of misschien ook wel weer René Appel,
hoewel die niet zo heel goed besproken is volgens mij.
Als jouw boek niet wint, welk
boek of welke auteur zou dan jouw voorkeur genieten?
Dus niet op basis van het boek, maar op basis
van persoon zou ik het Lieneke dus gunnen. Ze is ook een nieuwkomer en vorig
jaar schandalig gepasseerd, dus als ik het dan niet ben moet zij zich maar
revancheren.
De laatste jaren werd de Gouden
Strop voornamelijk door mannelijke auteurs gewonnen. Toeval?
Ja dat denk ik wel, ik denk niet dat
er seksistische motieven achter zitten. En dat de vrouwen ook nog maar sinds
kort in opmars zijn. Dus ik denk wel dat het toeval is.
Is de kwaliteit van de
Nederlandse misdaadroman het afgelopen jaar toegenomen?
Er is gewoon veel meer verschenen, waardoor er meer keus is, het hoeft niet te
betekenen dat de kwaliteit verbeterd is, er is gewoon meer. Er zullen ook wel
een stroom heel slechte boeken bij zijn gekomen. Kwantiteit en kwaliteit hebben
niet zoveel met elkaar te maken, ik draai ook zelf nog niet zo lang mee in het
thrillerwereldje, ik heb ook niet zo veel vergelijkingsmateriaal vanuit het
mannentijdperk. Verhoudingsgewijs zal er niet zoveel veranderd zijn.
Wat gaat er voor je
veranderen als jouw boek daadwerkelijk de Gouden Strop gaat winnen?
Ik denk niet dat het enorm veel impact zou
hebben op mijn leven, maar dat ik wat steviger in mijn schoenen sta als er
kritiek op mijn werk wordt geleverd. Het is heel leuk als je door het publiek zo
gewaardeerd wordt en je bouwt echt wel wat eelt op je ziel op tegen slechte
recensies, maar het maakt het je toch wel wat makkelijker om een lange neus te
trekken. Het doet wat met je eigenwaarde, in het NRC kunnen ze wel dit of dat
schrijven maar van die vakjury heb ik toch die nominatie of misschien wel die
overwinning gekregen. Dus dat betekent dat er toch mensen zijn die daar helemaal
anders overdenken en dat is altijd wel fijn.
Kijk hier voor een ander interview van Ezzulia met Simone van der Vlugt
Kijk hier voor de columns van Simone van der Vlugt voor Ezzulia
Kijk hier voor recensies van de boeken van Simone van der Vlugt
Kijk hier voor een special topic op het forum over Simone van der Vlugt
Pentito
Uitgeverij Lebowski
ISBN: 978 90 488 0047 6
Paperback
Prijs: 17,50

Juryrapport: Een 12-jarige Italiaanse jongen is getuige van de moord op zijn hele (maffia)familie. De moordenaars zijn zoals het hoort een concurrerende maffiabende. Vele jaren later komt deze dan volwassen man bij toeval in contact met de (tijdelijk) uitgerangeerde rechercheur Nick Meere, die door deze “pentito” wordt geholpen een ontvoering in Italië op te lossen. De schrijver weet een Italiaanse setting in Amsterdam te creëren die bijdraagt aan de geloofwaardigheid en spanning in deze politiethriller. Dat ook de rechercheur zichzelf terugvindt is mooi meegenomen. Simon de Waal weet met zijn schrijfstijl en kennis van zaken de lezer te boeien in Pentito en heeft op knappe wijze met een aantal verhaallijnen naar een verrassende ontknoping en een nominatie toe weten te werken.
Ezzulia over Pentito: Simon de Waal weet in zijn bekende stijl van de veel geprezen thriller Cop vs Killer een echt maffiaverhaal tot leven te roepen. Het gevecht tussen twee rivaliserende clans, de Tri Tenori en de Valutti, staat de lezer op het netvlies gegrift. De vergelijking met The Godfather van Mario Puzo is natuurlijk snel gemaakt en is in dit geval dan ook een compliment aan Simon de Waal. Zowel Amsterdam, Rome en Napels zijn decor voor deze thriller. Nick en zijn collega Houdini proberen tegen alle krachten van de camorra in hun Pentito te beschermen. Nederland mag trots zijn op zo’n scenarist. Het boek Pentito is zonder twijfel uniek in zijn soort en het eind schreeuwt om een vervolg.
Stel je genomineerd boek eens
voor in 5 zinnen.
Pentito is een schitterend boek, met pakkende
hoofdpersonen, spannende gebeurtenissen en onverwachte wendingen. Het verhaal
gaat over een 13-jarige Italiaanse jongen, Giovanni, die zijn familie bij een
maffiaoorlog uitgemoord ziet worden en noodgedwongen in het buitenland
onderduikt. Jaren later komt hij in Amsterdam in aanraking met rechercheur Nick
Meere, die tijdens een mysterieuze schietpartij gewond is geraakt en daardoor
niet alleen de Italiaan heeft waar hij zich druk over moet maken.
Giovanni besluit Nick informatie te geven over de Maffia in Napels die
een Senator ontvoerd hebben. Als behalve de Italiaanse Maffia ook de Italiaanse
autoriteiten er uiteindelijk achter komen dat Nick Meere
de Italiaanse Giovanni als informant heeft, begint een dodelijke jacht door
mensen die niets meer te verliezen hebben, op mensen die alles te verliezen
hebben.
Waarom zouden mensen je boek
moeten lezen?
Bekijk het filmpje op
www.pentito.nl
Daar staat het in een paar zinnen ook prachtig beschreven, en krijg je er nog mooie muziek bij ook!!
Kwam de nominatie als een
verrassing?
Ja, een hele prettige. Je hoopt er op, maar er zijn het afgelopen jaar veel
goede Nederlandstalige boeken verschenen.
Wanneer en hoe werd je op de
hoogte gebracht van je nominatie? En wat was de leukste reactie op je nominatie?
Ik ben gebeld, ongeveer een week voor de
bekendmaking, door de organisatie van de Gouden Strop. Onder streng embargo,
onder dreiging van lijfstraffen, mocht ik aan niemand bekend maken dat ik het
wist. Alleen de uitgever werd ook op de hoogte gesteld. Ze wilden me niet
vertellen wie de andere genomineerden waren, dat vond ik wel jammer. Ik was op
dat moment op de Veluwe in ons vakantiehuisje.
De leukste reactie tot nu toe...ach het waren er zo veel. Oscar van Gelderen,
mijn uitgever, die me om half twaalf 's avonds nog belde en heel, heel erg blij
voor me was.
Mijn broer die vrijdag met champagne langs kwam. Thijs Romer die de hoofdrol speelde in Kapitein Rob, die me een hele lieve sms stuurde. En mijn vrouw en kinderen, met wie ik die avond uit eten ben gegaan om te vieren. Eigenlijk is elke reactie die ik krijg gewoon ongelooflijk leuk.
Is de nominatie belangrijker dan
een overwinning?
Ja, vind ik wel. Totdat ik hem een
keer gewonnen heb, denk ik. Ik was al blij met de nominatie omdat mijn eerste
thriller, Cop vs Killer, ook genomineerd is geweest. Dat legde een behoorlijke druk op me, omdat
ik toch wil dat het tweede boek minstens net zo goed, maar liever beter, dan het
eerste moet worden.
Er zijn veel schrijvers die een eerste boek, waar ze heel lang op broeden en hun best op doen, niet meer (kunnen) overtreffen. Dus met deze nominatie ben ik ontzettend blij en is hij op dit moment al meer voor me waard dan een eventuele overwinning.
Wat vind jij de grote kracht van
jouw boek, waardoor het eigenlijk zou moeten winnen?
Mijn boek moet alleen winnen als de jury er
van overtuigd is dat er iets in het boek beter is dan alle andere boeken. Ik kan
dat niet beoordelen. Ik vind mijn boek erg goed - maar de andere genomineerden
(althans die ik gelezen heb tot nu toe) zijn ook waanzinnig goed. Als je me zou
dwingen, zou ik kunnen zeggen dat mijn boek niet alleen een spannende en mooie
thriller is, maar ook een schat aan informatie geeft over de leefwijze van de
maffia en de manier waarop die in de Italiaanse samenleving doordrongen is. Maar
ook hoe een samenleving als de politie reageert op een vermoeden van corruptie.
Pentito heeft veel meer dan een spannend verhaal, zeg maar.
Maar ach, het boek van Jac. Toes en Thomas Hoeps geeft weer een mooi en schokkend beeld van de kunstwereld. En zo heeft ieder van de genomineerden iets. Dus....
Het leuke vind ik dat de jury aparte boeken heeft genomineerd: het zijn niet alleen 'literaire' thrillers, of harde thrillers. Het is een fijne mix van de mooie dingen waar wij in Nederland toe in staat zijn. De jury heeft in het rapport gezet dat ieder van deze boeken de Strop waard is. Laat ik me dus bij die wijze woorden aansluiten.
Heb je één of meerdere van de
andere genomineerde boeken gelezen? En wat vond je daarvan?
Ik heb Cel gelezen, waar ik behoorlijk van
onder de indruk was. Net als Charles' vorige boek trouwens. Lienekes vorige boek
had ik gelezen, en dat was al een prachtig staaltje schrijfwerk. Mijn vrouw
heeft Simone van der Vlugt gelezen en vond dat erg goed, zei ze me. En Jac's en
Thomas' boek moet ik ook nog lezen. Daar verheug ik me ook op.
Welk boek mis jij in de lijst
met nominaties?
Moeilijk, want omdat ik afgelopen jaar
Pentito heb geschreven en daarna een filmscript, heb ik veel minder gelezen dan
ik zou willen. Ik heb Ongenade van Escober wel gelezen en vond dat een erg sterk
boek. Geboren Verliezers van Elvin vond ik ook (weer) een erg goed boek,
trouwens. Door slechts die twee te noemen doe ik waarschijnlijk veel boeken
onrecht - maar die heb ik simpelweg niet gelezen.
Vergeef me.
Als jouw boek niet wint, welk
boek of welke auteur zou dan jouw voorkeur genieten?
Ik heb niet alle boeken gelezen, dus ik kan
er inhoudelijk weinig zinnigs over zeggen. Qua persoon mogen ze van mij allemaal winnen.
Het zijn zonder uitzondering bijzonder sympathieke, vriendelijke genomineerden.
De laatste jaren werd de Gouden
Strop voornamelijk door mannelijke auteurs gewonnen. Toeval?
Hm nee, simpelweg de wet van de
getallen. Maar de vrouwen komen sterk terug, en nemen in aantal ook snel toe.
Behalve de kwantiteit is ook de kwaliteit
hoog, dus zullen er in de toekomst steeds smeer vrouwen gaan winnen,
waarschijnlijk. Overigens mag vrouw / man natuurlijk nooit een criterium zijn
waarop de jury selecteert.
Is de kwaliteit van de Nederlandse misdaadroman het
afgelopen jaar toegenomen?
Het is al net als met de Nederlandse
film. Vroeger werd er gezegd: "Leuke film" en dan volgde er steevast achteraan:
"Voor een Nederlandse film..."
Ik had de indruk dat zoiets ook voor de Nederlandse thriller opging. "Leuk boek, voor een Nederlandse schrijver...". De laatste tijd lees je echter steeds meer dat Nederlandse auteurs zich zonder problemen kunnen meten met hun buitenlandse collega's. Ook voor de Nederlandse films hoor je dat steeds meer. Wat natuurlijk alleen maar toe te juichen is!
Wat gaat er voor je
veranderen als jouw boek daadwerkelijk de Gouden Strop gaat winnen?
Dat ik op mijn CV kan zetten dat ik de Gouden
Strop gewonnen heb. En het heeft als gevolg dat ik dan nog harder aan mijn
volgende boek moet werken. Want nu de Strop winnen betekent dat ik met mijn
volgende boek minstens weer de Strop moet winnen.
De lat ligt dan weer hoger, wat alleen maar goed is, hoor. Met schrijven, of het nou film of boek is, neem ik ook altijd een zeer hoog voorbeeld, wat ik probeer te evenaren. Of het liefst te overtreffen.
Een regisseur, en niet de minste, had als inspiratie een briefje op zijn computer geplakt : "What would Hitchcock do?" Zo is het dus ongeveer. Alsof je een briefje op je computer krijgt met: "Je moet beter zijn dan je vorige...en die had de Strop al!!"

Kijk hier voor een ander interview van Ezzulia met Simon de Waal
Kijk hier voor de columns van Simon de Waal voor Ezzulia
Kijk hier voor recensies van de boeken van Simon de Waal
Kijk hier voor een special topic op het forum over Simon de Waal
Met dank aan:
Lieneke Dijkzeul, Thomas Hoeps, Charles den Tex, Jac. Toes, Simone van der Vlugt en Simon de Waal voor hun geweldige medewerking.
Jürgen Joosten voor zijn hulp, contacten en expertise.
Wil je reageren op dit artikel?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt over de Gouden Strop 2008.
Klik hier voor het Ezzulia Forum.