Skip to: site menu | section menu | main content
Verhalenbundel
Stervensuur
Verhalenbundel:
Stervensuur
NOG NIET ZO MAKKELIJK
Remko Meddeler |
www.ezzulia.nl
“In de literatuur is genre onbelangrijk”, schrijft journalist Bas Heijne in het voorwoord van Stervensuur, een bundel korte spannende verhalen. Uitgeverij Anthos|Literaire Thrillers is zelfs van mening “dat de grens tussen thrillers en literatuur een denkbeeldige is”. Hoewel thrillerschrijvers vinden dat het spannende genre volwassen is en dus serieus genomen moet worden, en literaire auteurs - onder meer door mee te werken aan bundels als deze - op hun beurt de misdaadauteurs de hand willen reiken, toont Stervensuur opnieuw aan dat discussie op dit punt zinloos is. Er is wel degelijk verschil. Literaire auteurs hebben het nu eenmaal makkelijk. Zij hoeven niet na te denken over een sterk plot, geloofwaardige personages en realistische scènes. Het neerzetten van mooie, zwierige zinnen over fantastische belevenissen van zweverige hoofdpersonen is voor hen voldoende. Met deze bouwstenen kan een intelligente lezer immers zelf een boeiende wereld creëren. Nou, zo makkelijk kom je er bij de doorgewinterde thrillerliefhebber niet van af!
Toegegeven, Herman Koch geeft Stervensuur een geweldige start. Hij schreef een even bizar als alledaags verhaal met een interessante hoofdpersoon: een gedreven politieman die vanwege een potje computerpatience verwordt tot een onzekere angstdromer. Koch vertelt veel over van alles in slechts dertig pagina’s en weet met een fraaie slotzin zelfs het laatste losse draadje vast te knopen. Marcel Möring daarentegen zet simpelweg flink wat fraai geconstrueerde zinnen achter elkaar. Het verhaal is totaal onnavolgbaar en daarmee in het geheel niet spannend. Christiaan Weijts doet dat beter. Het verhaal is begrijpelijk en interessant. Maar waarom laat hij een nerveuze controlefreak dingen doen die een echte nerveuze controlefreak nooit zou doen? Hoewel het slot het een en ander verklaart, heeft deze onlogica de lezer al te veel roet in het bord met leesplezier gegooid.
Ook Rob van Essen heeft moeite met het aantrekkelijk maken van zijn hoofdpersoon. Het verhaal is boeiend, intrigerend en knap in elkaar gezet. Maar het is ook onbevredigend. We kennen de hoofdpersoon te slecht om zijn bizarre daad aan het slot van het verhaal te begrijpen. En hoezo overleeft hij? Waar Van Essen ruimte te kort had, zag Saskia de Coster een overschot. Haar interessante verhaal met (een) bijzonder(e) personage(s) kent net een beschouwing, zijweggetje en zin te veel voor een kort spannend verhaal. Maar het kan erger: naast spanning ontbreekt het verhaal volledig in het slotstuk van Manon Uphoff. Gezien de inleiding is opname in de bundel overigens best verklaarbaar, maar presenteer het dan niet als een mini-thriller. (En laat er redactie op los: twee taalfouten en een eigenaardig violet in de lucht dat twee keer nog niet eerder gezien is, past zelfs niet in een (kort) literair verhaal.)
Valt er buiten Koch dus weinig te genieten? Zeker niet. Zowel Wanda Reisel als Stine Jensen schreven een geweldig, heerlijk spannend kort verhaal. Ze weten de lezer - op een compleet eigen wijze - te tergen met allerlei onheilspellende personages, dialogen en voorvallen. Een zinderend slot dat een flinke tijd blijft hangen vormt bij beiden de slagroom op de taart.
Alle auteurs gebruiken
op fraaie wijze hun taal om een verhaal te vertellen, maar alleen
Koch, Reisel en Jensen hebben begrepen dat het in de thriller
bovenal om het effect spanning gaat. En dat is helemaal nog niet zo
makkelijk te bereiken. Het is een vak apart.
Verhalenbundel:
Stervensuur
EEN VAK APART
Jürgen Joosten |
www.ezzulia.nl
Het mag al bijna een traditie heten. Elk jaar in aanloop op de maand van het spannende boek verschijnt er bij uitgeverij Anthos een boek met korte spannende verhalen. Wat begon met De perfecte partner, de jubileumuitgave voor tien jaar Literaire Thriller, met verhalen van Nicci French, Simone van der Vlugt, Elvin Post en Esther Verhoef, werd wegens succes opgevolgd met De lunchroom van de weduwen. Een selectie spannende, niet eerder verschenen verhalen van de nationale en internationale topauteurs René Appel, Lieneke Dijkzeul, Escober, Nicci French, Camilla Läckberg, Denise Mina, Marion Pauw en Esther Verhoef. Niet de minste auteurs. Dit jaar wordt het over een andere boeg gegooid. Acht Nederlandse literaire auteurs werden verzocht een spannend verhaal te schrijven: Herman Koch, Christiaan Weijts, Saskia de Coster, Rob van Essen, Manon Uphoff, Wanda Reisel, Stine Jensen en Marcel Möring. Zij mochten hun visie geven op het spannende verhaal. Waarschijnlijk om het stervensuur, het ogenblik waarop iemand overlijdt, een eigen interpretatie te geven.
Het goed verzorgde boekje met korte verhalen bevat een inleiding van Bas Heijne. In deze inleiding voorziet hij de discussie of thrillers literair kunnen zijn van kritisch commentaar. Zelf verwijs ik graag naar een opmerking van René Appel. Hij zei enkele jaren geleden in een interview in de Volkskrant met Ineke van Bergen het volgende op de vraag of zijn boeken ook entertainment zijn; 'Ton Anbeek, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde in Leiden, zei ooit in een interview dat literatuur te beschouwen is als een vorm van superieur amusement. Dat slaat perfect op een groot deel van de misdaadliteratuur. Natuurlijk verschijnt er ook tamelijk veel crime die te zien is als pure pulp, wat overigens net zo hard geldt voor de zogenaamde ‘hogere' literatuur. Maar het misdaadgenre is zoveel breder. Dan doel ik op boeken met levendige karakters, die een interessante ontwikkeling doormaken. Verhalen die verontrusten, omdat ze haarscherp laten zien waar mensen toe in staat zijn als conflicten uit de hand lopen. Die conflicten kunnen van alles behelzen: hervonden herinneringen en seksueel misbruik, ernstige opvoedingsdilemma's, diep ingrijpende relationele problemen, leidend tot moord en doodslag.’
Het is de vraag of het de literaire auteurs in Stervensuur gelukt is de lezer te amuseren. Een ieder kan dat het beste zelf beoordelen. Hoewel het voor sommige auteurs de eerste keer is dat ze in de huid van een thrillerauteur kropen, had ik wel wat meer verwacht. Van de acht verhalen is de helft een spannend verhaal. Het lijkt er overigens op dat de uitgever dat zelf ook besefte en de spannende verhalen afwisselde met de mislukte pogingen. Koch, Weijts, Reisel en Jensen laten in Stervensuur zien dat er wel degelijk kruisbestuiving mogelijk is. Hun verhalen alleen al zijn de moeite van het lezen van Stervensuur waard. Helaas is het nog niet elke literaire auteur gegeven een overstap te maken naar het spannende verhaal, misschien zouden deze auteurs eens contact moeten opnemen met eerder genoemde René Appel. Hij heeft het boekje Spanning in verhalen geschreven, het eerste schrijfboek over hoe spanning ontstaat in verhalen en romans. Het blijft een vak apart.
Stervensuur
Verschillende auteurs
Uitgeverij Anthos
ISBN: 978 90 414 1587 5
Gebonden
Prijs: € 7,50
Verschenen: april 2010
Wil je reageren op deze recensie of heb je een
mening over deze verhalenbundel?
Klik
hier voor het speciale topic op het forum van Ezzulia.
