Skip to: site menu | section menu | main content
Henning Mankell
De gekwelde man
Henning Mankell:
Kurt Wallander # 10, De gekwelde man
DE ANGST OM OUD TE WORDEN
Gerd Boeren |
www.ezzulia.nl
Het jaar 2004 was een hoogte- en meteen een dieptepunt in het leven van de Kurt Wallander-fans. Dat jaar verschenen er niet minder dan twee vertalingen, De blinde muur en De jonge Wallander, maar tegelijkertijd liet Henning Mankell er geen twijfel over bestaan dat dit duo definitief en onherroepelijk het einde van de reeks markeerde. Vorig jaar werd bekend dat er toch nog een extra Wallanderboek aan zat te komen. Sommige sceptici zagen dit vooral als een manier om de kassa nog eens te laten rinkelen, maar dat kon de pret bij de Wallander diehards niet drukken. Vorige week lag hij in de boekhandel: een kloek, gebonden boek met sfeervolle stofwikkel en sticker “10e en laatste Wallander”. Sommige dingen veranderen nooit. Niet de vreugde die je voelt als je met een dergelijke aankoop huiswaarts keert, noch de hooggespannen verwachtingen bij het openslaan en evenmin de totale overgave eenmaal je enkele pagina’s ver bent. Een Wallander lezen is een belevenis en op deze regel vormt dit tiende boek geen uitzondering.
In De gekwelde man nadert Kurt Wallander de zestig. Hij verwezenlijkte een droom: hij kocht een huis op het platteland en woont daar nu met Jussi, zijn hond. Hij is nog steeds inspecteur bij de politie in Ystad en nog steeds alleen. Zijn dochter Linda stimuleert hem om een vrouw te zoeken, maar dat gaat Kurt niet zo goed af. Linda zelf heeft trouwens een vaste vriend, Hans, en samen met hem krijgt ze een kind. Daardoor wordt Wallander opa en beseft hij dat zijn leven er grotendeels op zit. De tijd van nieuwe, spannende projecten ligt achter hem. Zijn gezondheid baart hem bovendien zorgen. Hij was al langer diabetespatiënt, maar is nu echt afhankelijk van insulinespuiten. Hij is nog steeds te dik en hij beweegt te weinig. Goede voornemens om zijn leven te veranderen houden nooit lang stand. Waar hij echt panisch van wordt zijn de black-outs die hem regelmatig overvallen. Soms is hij alle notie van tijd en plaats kwijt en later vraagt hij zich vertwijfeld af of dit Alzheimer is die toeslaat. Kortom, op zijn oude(re) dag is Wallander nog steeds de tobber die we kennen uit vorige boeken.
De schoonouders van Linda zijn toch wel van een heel ander kaliber dan Kurt. Met enige jaloezie ziet Kurt hoe goed deze mensen het voor elkaar hebben. Håkan von Enke is een gepensioneerde, sportieve marineofficier. Hij maakte deel uit van de Zweedse legertop. Zijn vrouw Louise was lerares en trainde schoonspringsters. Hun zoon Hans is een succesvol financieel adviseur, ze wonen in een mooi appartement in Stockholm en zijn nog steeds gewaardeerde leden van de Zweedse bovenklasse. Kurt wordt uitgenodigd op het feest ter ere van Håkans vijfenzeventigste verjaardag. Daar vertelt Håkan Kurt een verhaal over Russische onderzeeërs die in de jaren ’80 regelmatig binnendrongen in de Zweedse territoriale wateren. Tot grote frustratie van Håkan kon de Zweedse marine er nooit eentje naar boven dwingen, al waren ze er eens zeer dicht bij. Kurt luistert geboeid, maar begrijpt niet waarom Håkan dat lange verhaal uitgerekend aan hem vertelt. Een paar dagen later verdwijnt Håkan tijdens zijn dagelijkse wandeling. Kurt herinnert zich het gesprek en gaat, mede op aandringen van Linda, op zoek naar de ware toedracht achter de verdwijning.
Tijdens de zoektocht komt - zoals
we dat gewend zijn van grootmeester Henning Mankell - een complete wereld
voorbij. Politieke en militaire geschiedenis, verschillende visies op de
maatschappij, menselijke zorgen en angsten, de kracht van liefde en vriendschap,
waarheid en bedrog, humor en verdriet. Sommige dingen veranderen nooit.
Mankell slaagt er keer op keer in je volledig onder te dompelen in het
verhaal. Je slaat het boek met een zucht van genot toe en dan bedenk je dat dit
dus écht de aller-, allerlaatste Wallander was. Jammer, maar gelukkig was het
wederom een steengoede.
Henning Mankell:
Kurt Wallander # 10, De gekwelde man
OORVERDOVEND STIL
Ronald de Jong |
www.ezzulia.nl
“Je moet de samenleving begrijpen om de misdaad te kunnen begrijpen. Want misdaad is altijd een spiegel van de samenleving,” aldus Henning Mankell in een interview naar aanleiding van De gekwelde man, zijn tiende boek over inspecteur Kurt Wallander uit Ystad. Tussen 1991 en 1999 schreef Mankell negen delen over zijn knorrige speurder waarbij hij de Zweedse samenleving beschreef vanuit Wallanders perspectief. Na een stilte van tien jaar laat de internationaal succesvolle auteur Kurt voor de laatste keer op de planken staan. Het is het laatste optreden van een zestigjarige politieman, feilloos geportretteerd door zijn even oude geestelijk vader. Twee mannen die weten dat ze over de helft van hun leven zijn en een ultieme poging doen om de wereld en zichzelf te doorgronden.
Op zijn verjaardagsfeest vertelt de voormalig marineofficier Håkan von Enke aan Wallander over een incident met een onderzeeër in de Zweedse wateren begin jaren tachtig. Een onrustige periode in de geschiedenis van Zweden voorafgaand aan de moord op premier Olaf Palme. Wallander hoort het verhaal aan van de man die mogelijk de schoonvader wordt van zijn dochter Linda. Dochterlief heeft een relatie met de jonge financiële expert Hans von Enke die voor een hedgefonds werkt. Het jonge paar heeft samen een dochtertje dat Wallander in de nieuwe rol van grootvader plaatst. Het verhaal over de onderzeeër in Zweedse wateren zou onbetekenend zijn gebleven als Håkan von Enke niet kort na zijn ontboezeming spoorloos verdwijnt.
Wallander die noodgedwongen een periode niet mag werken gaat met de verdwijning aan de slag en stapje voor stapje wordt het mysterie over de verdwenen oud-officier steeds geheimzinniger door onbekende familieleden die opduiken en nog meer raadselachtige verdwijningen. Via een collega in Stockholm krijgt Wallander aanvullende informatie waaruit blijkt dat ook de Zweedse geheime dienst meekijkt in het onderzoek naar de marineman die toegang heeft gehad tot zeer vertrouwelijk materiaal en ook contact heeft gehad met premier Palme over het duikbootincident.
Henning Mankell heeft met dit laatste boek een van de grootste politieke schandalen in Zweden een plek willen geven. Wat gebeurde eigenlijk er in de scherenarchipel voor de kust van Stockholm en wie doorkruiste de Zweedse wateren per onderzeeër en welke rol had de politiek hierbij? In dit laatste boek over inspecteur Wallander zien we een kant die we al kenden uit de eerdere boeken. Een gedreven politieman die zich vastbijt en niet meer loslaat voordat hij weet wat er is gebeurd. Maar Mankell laat deze laatste keer ook een kant zien van Wallander die worstelt met zijn fysieke en mentale gezondheid. Zijn suikerziekte die zich ondanks medicatie lastig laat reguleren door Wallanders grillige eet- en drinkpatroon. De steeds frequenter voorkomende black-outs die worden gezien als de genadeloze voorbode van Alzheimer hebben het denken van de politieman in een wurggreep. Bij deze encore laat Henning Mankell nog een aantal spelers het toneel betreden uit zijn eerdere boeken, waaronder ex-vrouw Mona die blijft worstelen met de drank.
Een laatste toegift van een
markante politieman die vanuit Ystad de Scandinavische misdaadroman weer nieuw
leven inblies. Het doek valt, het applaus sterft uit en wat over blijft is een
oorverdovende stilte.
De gekwelde man
Auteur: Henning Mankell
Oorspronkelijke titel: Den orolige mannen
Uitgeverij De Geus
ISBN: 978 90 445 1524 4
Gebonden
Prijs: € 24,90
Verschenen: februari 2010
Wil je reageren op deze recensie of heb je een
mening over de boeken van Henning Mankell?
Klik
hier voor het speciale topic op het forum van Ezzulia.
