Skip to: site menu | section menu | main content
Stieg
Larsson
Gerechtigheid
Stieg Larsson:
Millennium Trilogie # 3, Gerechtigheid
ONWEERSTAANBAAR SLOT
Gerd Boeren |
www.ezzulia.nl
Dat Stieg Larsson onverwacht stierf op vijftigjarige leeftijd, nog voor de publicatie van zijn Millenniumtrilogie, is al lang geen nieuws meer. Het kwam uitgebreid ter sprake bij het verschijnen van deel 1, Mannen die vrouwen haten. Het werd een dik half jaar later herhaald, toen De vrouw die met vuur speelde in de winkel lag. En nu, najaar 2008, trappen we met die boodschap nog maar eens een open deur in. Dat komt omdat Larssons Millenniumtrilogie met de charmante, gedreven journalist Mikael Blomkvist en de eigenzinnige hacker Lisbeth Salander, inmiddels miljoenen enthousiaste fans kreeg over heel Europa. De laatste in de reeks, Gerechtigheid, draagt dan ook de sticker “Al meer dan zes miljoen exemplaren verkocht!”
Nu vormen verkooprecords niet altijd een garantie voor kwaliteit. En na de meer dan goed gesmaakte eerdere delen, sluimerde de ongerustheid dat de laatste misschien wat minder zou zijn. Niet dus! Gerechtigheid is opnieuw een dikke pil die leest als een trein en waar je je nachtrust voor laat staan. Wat deze reeks zo waanzinnig populair maakt zijn in de eerste plaats de personages wiens bekommernissen verankerd zitten in een stevige verhaallijn. In deel 1 lag de focus vooral op een raadsel dat Blomkvist moest oplossen en waarbij Lisbeth Salander halverwege het boek om de hoek kwam kijken. Dat Lisbeth “een rare” was, wisten we al meteen. Dat er een gegronde reden was voor haar afwijkend gedrag, dat kwamen we te weten in deel 2. Op het einde van dat boek lijkt Lisbeth Salander voor eens en voor altijd te willen afrekenen met de demonen uit haar verleden, een hachelijke onderneming, zo blijkt. Salander komt zwaar gehavend uit de strijd, en daar begint meteen deel 3: met Lisbeth in het ziekenhuis.
Het is niet aan te raden, en eigenlijk ook helemaal niet logisch, om met deel 3 te beginnen. In sommige series is de volgorde niet zo belangrijk, maar in deze trilogie wel. Meer zelfs: als je delen 1 en 2 niet las, dan begrijp je gewoon niks van deel 3. Deel 3 draait, zoals de titel ook erg duidelijk zegt, om gerechtigheid. Er is Salander in het verleden veel onrecht aangedaan. Als gevolg van een gigantische en immorele doofpotaffaire kwam zij in de psychiatrie terecht waar ze monddood gemaakt werd. Er zijn krachten in de samenleving die haar nog steeds, goedschiks of kwaadschiks, het zwijgen willen opleggen. Gelukkig heeft Lisbeth intussen ook vrienden die achter haar staan. In 651 boeiende en spannende pagina’s kom je te weten of gerechtigheid voor haar een haalbare kaart is. Een aanrader, deze trilogie!
Stieg Larsson:
Millennium Trilogie # 3, Gerechtigheid
DE CIRKEL SLUIT ZICH
Ronald de Jong |
www.ezzulia.nl
Het is maar weinig schrijvers gegeven om een hoofdpersoon te creëren die collectief wordt opgenomen in het geheugen van miljoenen lezers. Naast de gerespecteerde inspecteurs Beck en Wallander heeft Zweden er een onvergetelijke hoofdpersoon bij in de vorm van Lisbeth Salander. De overleden schrijver Stieg Larsson introduceerde deze vrouwelijke computerhacker in het eerste boek van zijn Millennium-trilogie als tegenpool voor de journalist Mikael Blomkvist. Waar Blomkvist grote maatschappelijke problemen als vrouwenhandel of corrupte overheidsinstanties bevecht via zijn tijdschrift, daar gelooft Salander in een meer persoonlijke en directere aanpak.
“Uiteindelijk werd Lisbeth Salander de rechtszaal binnengeleid; met een kort zwart leren rokje waarvan de zoom kapot was en een zwart hemdje met de tekst I AM IRRITATED, dat weinig van haar tatoeages verborg. Ze droeg stevige stappers, een riem met klinknagels en paarszwart gestreepte kniekousen. Ze had een tiental piercings in haar oren en ringen door haar lip en wenkbrauw.”
Lisbeth Salander is opgegroeid onder moeilijke omstandigheden. Omstandigheden waar drankmisbruik en huiselijk geweld meer regel dan uitzondering waren. Begrijpelijk dat diverse overheidsinstanties zich hebben gebogen over het dossier Salander. Een psychiater, een advocaat als gezinsvervangende voogd en andere overheidsvertegenwoordigers die zouden kunnen helpen. De ultieme welvaartsstaat die haar eigen burgers beschermt en zorg op maat kan bieden. Het maatwerk dat in de zaak Salander is geboden komt helaas van de rotte appels uit de mand.
Wie alle verhaallijnen uit
Gerechtigheid compleet wil doorgronden doet er goed aan om te beginnen in
het eerste deel van de trilogie. In drie kloeke delen heeft Stieg Larsson
laten zien dat in de huidige samenleving individuen kunnen worden vermorzeld.
Beklemd tussen molenstenen gevormd door de regels aan de ene en het misbruik
hiervan aan de andere kant. Controle op het naleven van regelgeving door
overheid en journalistiek zijn hierbij essentieel om de belangen van het
individu te blijven beschermen. Een boodschap die journalist Stieg Larsson
via zijn alter ego Mikael Blomkvist in zijn boeken heeft gestopt.
Blijven vertrouwen op diezelfde regelgeving voor gerechtigheid en niet overgaan
tot persoonlijke wraak is de tweede boodschap. Een keuze die ook een getergde
Lisbeth Salander uiteindelijk maakt. Hiermee sluit de cirkel zich.
De Millenniumtrilogie is een mooi
afgerond geheel waarbij zowel het eerste als het derde deel de prijs voor beste
misdaadroman van Scandinavië ontvingen. De vraag is of een vierde, niet afgerond
boek aangetroffen in de nalatenschap van Stieg Larsson, hier nog iets aan
toe gaat voegen.
Stieg Larsson:
Millennium Trilogie
EEN LOFUITING
Jos van Cann |
www.ezzulia.nl
Dit is geen recensie maar een
loftuiting; het gebeurt zelden, maar zelden is het ook zo terecht. De
Millennium-trilogie heeft alles wat een lezer zich maar kan wensen (en
auteur trouwens ook). Plus drama, en dat is ook meteen het enige minpunt:
Larsson overleed voordat zijn eerste boek en eerste deel van de trilogie,
Mannen die vrouwen haten, uitkwam. De journalist Stieg Larsson (1954-2004)
was hoofdredacteur van het tijdschrift Expo en kenner van het rechtsextremisme.
De Zweedse kritieken waren overweldigend en het eerste boek kreeg meteen in 2006
de Glazen Sleutel, de prijs voor de beste Scandinavische misdaadroman,
Gerechtigheid kreeg dezelfde waardering in 2008. Het succes en de prijzen
hem ten deel vielen heeft hij dus niet meer mee mogen maken.
In eerste instantie denk je als
lezer: teveel pagina’s (bijna 1700 in totaal), teveel verhaallijnen … teveel van
alles. Maar: het is buitengewoon goed geschreven en gecomponeerd. En: het klopt,
allemaal.
En Larsson lijkt een vooruitziende blik te hebben gehad. Hij schetst –
als een voorspeller, meer dan vijf jaar geleden – wat de wereld in het najaar
2008 verrast: de financiële crisis. Die legt de vinger op de zere plek in de
moderne samenleving: de gigantische zelfverrijking van (financiële) managers, de
beurs-zeepbel die bij het minste of geringste uiteenklapt, de hijgerige en
volgende rol van de (financiële) journalisten en media en de (algemene) onkunde
en de onwil om de feitelijke veroorzakers te ontmaskeren en te veroordelen.
Vaak is een hype rond een auteur
of een boek overdreven, echter niet in het geval van Larssons
Millennium-trilogie. Sowieso. Wanneer een krant als de NRC, na een eerder
juichend stuk van Stine Jensen over Mannen die vrouwen haten, een
artikel wijdt aan het verklaren van het succes van de Millennium-trilogie
van Stieg Larsson, dan is er echt iets aan de hand en is er kwaliteit in het
spel.
De inhoud van drie boeken is nauwelijks samen te vatten of beknopt weer te
geven. De Millennium-trilogie telt drie fantastische boeken. Zelden is
misdaadliteratuur zo goed.
Gerechtigheid
Auteur: Stieg Larsson
Oorspronkelijke titel: Luftslottet som sprängdes
Signatuur
978 90 5672 178 7
Paperback
Prijs €19,95
Wil je reageren op deze recensie of heb je een
mening over de boeken van Stieg Larsson?
Klik
hier voor het speciale topic op het forum van Ezzulia.
