Skip to: site menu | section menu | main content
Karin Fossum: Ik kan in het
donker zien
GEBREK AAN EMPATHIE
Ronald de Jong |
www.ezzulia.nl
De Noorse schrijfster Karin Fossum is terug met
Ik kan in het donker zien. Geen misdaadroman over inspecteur
Konrad Sejer ditmaal maar een psychologische thriller in de traditie van
Patricia Highsmith. Fossum kruipt hierbij in de huid van de veertigjarige
verpleger Riktor die werkt in een verpleegtehuis voor ouderen en wanhopig
verlangt naar de aandacht van een vrouw.
Naast zijn werk brengt Riktor veel tijd door in het park bij het meer Messer.
Hier observeert hij zijn medemens; ik kijk dwars door mensen heen, ik zie wat
zich in de binnenste, donkerste uithoek van hun geest verbergt. Wat
boosaardigheid betreft, ga ik bij iedereen van het ergste uit.
Een vooroordeel dat wordt bevestigd wanneer hij de alcoholverslaafde Arnfinn een
aantal maal thuis ontvangt en ruim voorziet van wodka in ruil voor zijn
gezelschap.
Op zijn werk geeft Riktor zijn eigen boosaardigheid ruim baan. Op een geniepige manier mishandelt hij de patiënten die aan zijn zorg zijn toevertrouwd. Medicatie wordt achtergehouden en hij bespot de opgebaarde doden. Wanneer een van de patiënten onverwacht komt te overlijden valt de verdenking al snel op Riktor. Er zijn sterke aanwijzingen dat hij verantwoordelijk was voor de dood van de vrouw. Hij wordt gevangengezet in afwachting van de rechtszaak en krijgt een advocaat toegewezen. Gedurende zijn voorarrest mag hij in de keuken werken bij de kokkin Margareth. Een weduwe met oranjekleurig haar en spitse, elfachtige oren die een grote indruk bij Riktor achterlaat.
Karin Fossum zegt in een interview dat zij als
schrijfster sterk is beïnvloed door een moord in haar directe omgeving. Een
moeder van drie kinderen doodt het jongste en probeert zichzelf het leven te
benemen. De schrijfster zegt dat zij probeert te begrijpen waarom goede mensen
soms slechte dingen doen en wil de lezer sympathie te laten voelen voor de
medemens die uit de bocht is gevlogen. Hierbij kan zij putten uit de tien jaar
die zij heeft gewerkt met wanhopige mensen aan de rand van de samenleving,
drugs- en alcoholverslaafden vaak in combinatie met psychische problemen.
Hoe zeer Fossum ook haar best doet in Ik kan in het donker zien,
zij slaagt er niet helemaal in om de sympathie van de lezer bij Riktor te
krijgen. Zijn worsteling om in contact te komen met zijn medemens wordt
gedetailleerd vormgegeven maar zijn gebrek aan empathie creëert een moeilijk te
overbruggen afstand tussen personage en lezer. Hiermee wordt het doel van Fossum
om de lezer emotioneel te raken niet bereikt en zakt Riktor langzaam door het
ijs zonder dat iemand hem een helpende hand zal toereiken.
![]()
Ik kan in het donker zien
Auteur: Karin Fossum
Oorspronkelijke titel: Jeg kan se i mørket
Uitgeverij Manteau
Vertaling: Lucy Pijttersen
ISBN: 978 90 223 2671 8
Paperback
Prijs: € 19,95
Verschenen: mei 2012
Wil je reageren op deze recensie of heb je een
mening over de boeken van Karin Fossum?
Klik
hier voor het speciale topic op het forum van Ezzulia.
