Ezzulia Interview:
W.J. Maryson
Door Eric Herni | Ezzulia.nl
17 augustus 2008 | De Paul Harland Prijs is de jaarlijkse wedstrijd voor verhalen in het fantastische genre, waartoe fantasy, science fiction en horror worden gerekend.
De prijs kende sinds 1976 verschillende benamingen maar werd in 2003 vernoemd naar de in dat jaar overleden auteur Paul Harland, die de wedstrijd al meerdere malen had gewonnen. W.J. Maryson, de bekendste en meest succesvolle fantasyauteur van Nederland, heeft de organisatie van de Paul Harland Prijs 2008 in handen. Vorig jaar wist hij de prijs te winnen met het sf-verhaal Nietzsche Station. Van Maryson verscheen in 2006 met Het Lied van de Onsterfelijke het eerste deel van zijn nieuwe serie De Grote Legende. Het tweede deel van deze trilogie moet volgend voorjaar in de winkels liggen.
Eric Herni
sprak met W.J. Maryson over de Paul Harland Prijs, over nieuw talent, de
geringe belangstelling voor fantasy in Nederland en over zijn serie De Grote
Legende.
Organisator van de Paul Harland Prijs 2008
Wie is W.J. Maryson?
W.J. Maryson heet in het dagelijks leven Wim Stolk. Na twaalf ambachten en minstens veertien ongelukken schreef ik tijdens een ziekteperiode mijn allereerste verhaal: Sperling. Ik stuurde het op advies van mijn Elly naar vijf uitgevers. Tot mijn oprechte verbazing wilden twee het uitgeven. Tijdens het eerste gesprek met mijn uitgever ontstond het pseudoniem W.J. (van Willem Johannes) Maryson (zoon van Marie, en zo is het!).
Wat is precies de Paul Harland Prijs?
De Paul Harland Prijs is één van de oudste
schrijfwedstrijden van Nederland. Het is de belangrijkste genrewedstrijd
(fantasy, science fiction, horror en aanverwante subgenres). Het bijzondere van
de wedstrijd is dat iedere deelnemer uitgebreide juryrapporten krijgt. Rapporten
boordevol lering, adviezen en tips. De wedstrijd heeft al aardig wat talent doen
doorbreken. Bovendien zorgt de wedstrijd er mede voor dat het schrijfniveau in
het genre langzaam maar zeker groeit.
Wie was Paul Harland?
Paul was een zeer getalenteerd science
fictionschrijver, die samen met enkele andere bevlogen mensen de zieltogende
King Kong Award nieuw leven inblies. King Kong werd de Millenniumprijs en, na
Pauls tragische dood in 2003, de Paul Harland Prijs. Paul won zelf de prijs
diverse malen.
Zijn het iedere keer dezelfde auteurs die verhalen inzenden of is er ook veel nieuw talent?
Een mix. Een redelijk aantal inzenders probeert het de jaren erna opnieuw en gelukkig zijn er constant nieuwe talenten in de dop.
Wie de kanshebbers zijn? Ik heb wel wat namen
in mijn hoofd, maar wil als organisator zo neutraal mogelijk blijven. Wel zie ik
dat een deel van de volhouders zich in de loop der jaren sterk verbetert.
Hoe krijgt het “grote publiek” uiteindelijk de (winnende) verhalen te lezen?
De deelnemers en sponsors krijgen de cd-rom
met vrijwel alle verhalen. Die cd-rom is tegen een redelijke vergoeding voor
iedereen te koop. Dit jaar verkeerde ik als organisator in de luxe positie dat
meerdere uitgevers hebben aangeboden een bundel uit te brengen met het beste van
de Paul Harland Prijs (jaja, men begint te ontdekken dat er in Nederland en
Vlaanderen meer genretalent rondloopt). Uiteindelijk heb ik voor Mynx gekozen.
Zij zijn bereid de tijden van de Ganymedes-bundels te doen herleven en ik werk
daar graag aan mee.
Hoe komt het dat de fantasy (en zeker de SF) niet of nauwelijks de publiciteit weet te halen? Thrillerauteurs beklagen zich vaak over een gebrek aan respect, maar die hebben vergeleken met de fantasy toch weinig te klagen. Zie jij oplossingen?
Dat gebrek aan respect voor het fantastische genre is er best wel, maar als je dat als uitgangspunt neemt, kom je nergens. Ik heb geleerd in alles uit te gaan van eigen kracht. Dit houdt in dat ik alle energie, buiten het schrijven, besteed aan pogingen om het genre te versterken in de breedte en de diepte.
Het is een gegeven dat bijvoorbeeld de dagbladen met flinke boekenkaterns op zaterdag vrijwel geen aandacht hebben voor het fantastische genre.
Onlangs liet ik een literaire vakbroeder enkele korte genreverhalen lezen, ondanks zijn huiver voor fantasy en sf. Hij was eerlijk. “Dit is zonder meer goed”. Eén verhaal vond hij zelfs beter dan alles wat hij aan korte verhalen in de literatuur had gelezen. Het is geen wetenschappelijk bewijs, maar ik kom het vaak tegen.
Overigens, zelf ben ik best wel huiverig voor
veel kort literair werk. Ik vind dat vooral sf-schrijvers deze stiel veel beter
beheersen.
Vorig jaar won jij de Paul Harland Prijs met Nietzsche Station. Je schreef het onder het pseudoniem Maria de Wilde.
Ofschoon ik voornamelijk fantasy schrijf, is dit een sf-verhaal.
Nietzsche Station is, uiteraard in een verre toekomst, een ruimtehaven net buiten de dampkring van de aarde. Een éénpersoons ruimteverkenner keert na jaren terug en treft het Station in deplorabele toestand aan. Alle dokken en ruimtevaartuigen zijn zwaar beschadigd. In de kern van het Station ontmoet de verkenner, Brank Varto, een andere ruimtevaarder, Ester Tynvergen. Samen onderscheppen ze een U-mailbericht uit de Randwerelden. De verzender, Harvan Arlysen heeft in een obscuur winkeltje op de planeet Delta Yphigea, aan de rand van de Corporatie, de rechten van een ster gekocht. Als Arlysen op onderzoek uitgaat, blijkt de ster grote overeenkomsten te vertonen met de zon. De derde planeet lijkt een kopie van de aarde.
Als hij landt, blijkt hij al zijn gedachten, dromen en wensen over een ideale aarde te kunnen verwezenlijken. Hij herschept klaarblijkelijk de aarde, op een onbestaanbare plek ver van de oorspronkelijke aarde.
Arlysen vraagt zich af of dit soms gevolgen heeft voor de echte aarde. Brank Varto en Ester Tynvergen staren ontzet naar het verwoeste Nietzsche Station en naar de blauwe planeet op de achtergrond.
Wat dat pseudoniem betreft. Ik schrijf wel meer onder diverse pseudoniemen.
De laatste
paar jaar heb jij de organisatie van de prijs op je schouders genomen. Waarom is
dat?
Teveel eer. Enkele jaren lang hebben Jaap
Boekestein en Dirk Bontes de Prijs om en om georganiseerd. Toen
Jaap te kennen gaf dat hij dat niet meer wilde doen, heb ik aangeboden de
organisatie samen met Dirk over te nemen.
Ik vind de Paul Harland Prijs een belangrijk
“instituut” in de wereld van het fantastische genre. Er zijn plannen voor de
komende jaren om daar nog meer “cachet” aan te geven.
In Nederland
zetten auteurs als Charles den Tex, Roel Janssen en Peter de Zwaan zich in om
het spannende boek te promoten. Onder andere met het Genootschap Nederlandse
Misdaadauteurs. Wie kunnen dat doen binnen de fantasy en SF? Of bestaat er al
zoiets?
Er is net een genootschap van
genre-schrijvers (en enkele uitgevers) opgericht. Zij barsten van de plannen,
waarover in de loop van dit jaar het een en ander naar buiten zal komen.
Hoe gaat het
met W.J. Maryson als auteur? Klopt het dat je nieuwe serie, De Grote Legende,
uit vier delen gaat bestaan?
Verhalen, zeker grote verhalen die in
boekvorm meerdere delen beslaan, vertellen zelf meestal wel hoe groot ze gaan
worden. Dat klinkt sommigen misschien wat vreemd in de oren, maar veel
schrijvers begrijpen wat ik bedoel. De Grote Legende heeft mij lange tijd
gefopt, door mij te doen geloven dat er vier delen nodig waren. Sinds enge tijd
weet ik, dat het toch een trilogie gaat worden. Tenminste…
Deel twee staat op de rol voor voorjaar 2009,
waarna binnen een half jaar het slotdeel volgt.
Je debuteerde
ruim twaalf jaar geleden met de serie Meestermagiër. Hoe zit het met
buitenlandse belangstelling?
In stilte heb ik meer vertalingen op mijn
naam staan dan menig auteur in andere genres.
Onmagiër is inmiddels in tien talen
vertaald. Met mijn korte verhalen ben ik de tel kwijtgeraakt.
Je bent in
feite de enige succesvolle Nederlandse fantasyauteur met een contract bij een
grote uitgever. Zijn er meer auteurs in aantocht?
Nou, we hebben Peter Schaap nog en, in
een ander subgenre, Thomas Olde Heuvelt. Edith Eri Louw. Er zijn,
zowel bij Luitingh als bij Mynx, nieuwe namen “in voorbereiding”.
Wie zijn jouw
favoriete auteurs? Lees je voornamelijk fantasy? Wat zijn jouw favoriete series?
Favoriete auteurs… Die vraag wordt me vaker
gesteld en ik weet nooit een sluitend antwoord te formuleren. Ik heb favoriete
“delen” van auteurs. De fantasierijke werelden van Jack Vance boeiden me
vroeger. De manier waarop hij de lezer als terloops de meest bizarre werelden
inlokt en zegt: dit is écht, dit bestaat.
De heroïsche breedte, de sense of wonder en
deels de diepte van Tolkien.
De kunde en voelbare research van George
Martin.
Als ik toetsen (piano, orgel, synthesizers,
keyboards) aanraak, speel ik eigenlijk alleen eigen bedenksels, eigen
composities. Zo is het eigenlijk met schrijven ook.
Het is voor sommigen vloeken in de kerk,
maar: ik lees niet zo heel veel. Ik heb er doodgewoon geen tijd voor. En als ik
al lees, is het vaak onderzoek voor een van mijn verhalen.
De serie die de meeste indruk achterliet is
De Boeken van de Zieners van Robin Hobb.
Schrijvers voor wie ik een reverence maak:
Neil Gaiman, K.J. Bishop, Terry Bisson, Khristo Poshtakov, Patrick Rothfuss,
Andrzej Sapkowski, Dan Simmons, Chris Priest.
Ik vergeet namen, verhalen, schrijvers, maar
dit geeft wel ongeveer het beeld.
Welke boeken
heb je onlangs gelezen en wat vond je daarvan?
Het laatste verhaal dat me bijbleef, was
Zoon van de Schaduwen, het tweede boek van de Zeven Wateren serie van
Juliet Marillier. Het was feitelijk een vrij eenvoudig, lineair verhaal,
maar ik heb er schaamteloos van genoten.
Ik lees momenteel een kleine zeventig korte
verhalen als selecteur van de Paul Harland Prijs. Dan is er even helemaal geen
plaats of tijd voor andere verhalen.
Wanneer worden
de nominaties bekendgemaakt? En wanneer weten wij wie de winnaar is van de Paul
Harland Prijs 2008?
Het antwoord op beide vragen is: ergens begin
december, tijdens de Midwinterfair in het Archeon in Alphen aan den Rijn. Wil je reageren op dit
interview? Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van W.J. Maryson.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum. Ook op het forum van Ezzulia:
een topic over de Paul Harland Prijs.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum. Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week
komen daar weer nieuwe bij.
Kijk hier voor het
overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de
grotere interviews. 
Foto: Sophia Loch (sophiaswereld.nl)
Interviews