Ezzulia interview
Willem Jansen
Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl
13 december 2009 | Al weer enige tijd geleden is Uitverkoort, een korte vertelling van Willem Jansen uitgekomen. Het verhaal vertelt over de racistische A die veel moeite doet om zijn boek uit te geven. Hierbij ondersteund door de uitgever Reus, die hem in vertrouwen toefluistert: ‘Ja A, ik zie er wat in, want,’ hij zakte in geluidsniveau, was nog moeilijk te verstaan, ‘misschien is het je niet opgevallen: ik ben ook een racist.’
Het stukje zet de toon voor het verhaal, waarmee Jansen veel controversie schijnt te willen oproepen. Iets dat hij zelf stellig ontkent.
Tijd voor een kort interview.
"Je bent pas wat als je kunt schilderen"
Willem, kun je ons wat over jezelf vertellen?
Er valt niet zo heel veel te
vertellen. Ik woon samen en ben scheikundige (dat zijn eigenlijk gewoon nerds)
en schrijven vind ik gewoon leuk. Ik kan daar veel plezier in hebben. Ook omdat
ik eigenlijk niet echt een teamspeler ben. Wat ik het moeilijkste aan schrijven
vind is de kans om afgewezen te worden, maar ja, ik denk dat heel veel
schrijvers dat hebben.
Wat heb je nog meer op schrijfgebied gedaan?
Ik heb eerder een verhalenbundel
geschreven. Triest!. Dit was een bundel samengesteld met verhalen die ik
al eerder had geschreven. Ook heb ik een roman geschreven genaamd: Naar Oesem
en terug. Dit verhaal gaat eigenlijk over mijn werk. Eigenlijk ben ik van
2004 pas echt bezig met schrijven.
Je hebt Triest! in eigen beheer uitgegeven. Waarom was dat?
Het idee destijds was om de bundel
in eigen beheer te laten uitbrengen en dan te laten recenseren door Meander,
Fok! en anderen. Op mijn 45ste dacht ik: ‘Ik kan wel wachten op een uitgever,
maar zoveel tijd heb ik ook niet meer. Bij Uitverkoort is dit anders
gegaan. Uitgeverij Gigaboek is weliswaar een POD uitgeverij, maar heeft wel dit
boek betaald.
Uitverkoort is op zijn minst controversieel te noemen. Wat vind je hier zelf van?
Ja, dat heb ik vaker gehoord.
Mensen denken vaak dat ik net zo zwart-wit denk als A, wat natuurlijk geenszins
het geval is. Ik heb wel sympathie en begrip voor zijn denkwijze en heb zelf ook
al een keer op de PVV gestemd. En dat was zeker niet omdat ik het met alles eens
ben wat Wilders zegt. Ik denk dat het onderwerp buitenlanders en het
buitenlandersbeleid, iets is dat veel Nederlanders aanspreekt. En ik wilde een
boek schrijven met een mening, een dat af en toe best opruiend mocht zijn.
Natuurlijk realiseer ik mij best dat de inhoud voor sommige mensen stuitend kan
zijn. Misschien overdrijf ik het allemaal, maar het verhaal is bedoeld om
tegenwicht te geven. Uiteraard vindt er een hoop generalisatie plaats ten
opzichte van buitenlanders, maar het wordt mensen dan ook wel heel makkelijk
gemaakt. En daar wilde ik een boek over schrijven.
Je hebt ervoor gekozen om jouw hoofdpersonage A te noemen, in plaats van een volledige naam. Waarom?
Ik vond dat wel grappig. Ik heb
het overgenomen van Kafka die dat ook deed. En ook al ben ik niet zo
zwart-wit als A, een deel van zijn personage is zeker op mijzelf gebaseerd en op
deze manier vond ik dat beter passen. Net als A kan ik mij soms aan de huidige
maatschappij ergeren. Denk bijvoorbeeld aan het reizen in de trein. De
hoeveelheid jongeren die tegenwoordig met hun voeten op de bank gaat zitten. Als
je er wat van zegt, kun je nog een grote mond krijgen ook, of erger. Dat soort
dingen stimuleert mensen om extreme gedachten te krijgen.
Boven de hoofdstukken begin je met korte stukjes.
Ja, dat klopt. Het is een beetje
oude stijl. Ik was ooit begonnen als feuilleton, schreef een keer per week, maar
uiteindelijk is het verhaal in boekvorm gegoten en is het eigenlijk onzin. Toch
heb ik het zo gelaten. Ik vond het gewoon leuk.
Zitten er ook echte non-fictie elementen in jouw verhaal? Zoals het stukje over Stener, de winkeleigenaar?
Dat stukje over Stener is niet
direct non-fictie, hoewel het personage zeker geïnspireerd en zelfs gebaseerd is
op de situatie die in 2005 bij Blokker heeft gespeeld. Het stukje dat ik in
Uitverkoort gebruik komt rechtstreeks uit hun jaarverslag van 2005. Hier
werd Blokker destijds hevig op aangevallen.
Wie is jouw favoriete personage?
Dat is absoluut Reus. Hij durft
alles, schaamt zich nergens voor, zegt wat ie denkt. Zo zou ik zelf ook wel
willen zijn. Reus gaat voor zichzelf. Het is belangrijk dat hij er beter van
wordt en dat doel houdt hij dus ook goed in de gaten.
Ben je in het echt ook zo uitgesproken of beperkt zich dat tot het schrijven?
Ik ben eigenlijk heel onzeker in
mijn mening en dat is meteen een reden waarom het schrijven mij zo trekt. Ik ben
waarschijnlijk autistisch. Dit zorgt ervoor dat ik soms wat doordraaf en mensen
mij niet meer kunnen volgen. Dat komt dan heel onbeleefd over. Door het
schrijven kan ik mijn woorden structureren en is het allemaal veel duidelijker.
Maar het blijft fictie en de mening in mijn boek is daarom ook zeker niet mijn
volledige mening. Ik heb gespeeld met wat mogelijk is. Maar ik ben ook onzeker
en altijd bereid om mijn mening aan te passen of om te buigen.
Wat voor soort schrijver ben je eigenlijk?
Voor het merendeel ben ik een
intuïtieve schrijver. Wanneer ik schrijf, schrijf ik in een soort van stroom.
Dan ben ik even helemaal van de wereld. Eigenlijk vind ik dat ik veel te weinig
schrijf. Wel hou ik een blog bij. Het leuke van schrijven vind ik de reacties
achteraf, maar natuurlijk in eerste instantie het bedenken van het verhaal.
Alles moet kloppen. Iedereen kan schrijven, maar de besten komen bovendrijven.
Zelf vind ik het niet zo bijzonder. In mijn ogen ben je pas wat wanneer je kunt
schilderen.
Wat vindt jouw omgeving ervan?
Mijn familie vindt het een leuke
hobby. Op mijn werk weet niemand er iets van. Dat hou ik liever voor mezelf.
Verder ben ik nog geen mensen tegengekomen die werkelijk waren gekwetst of
geshockeerd.
Wat wil je de lezers met Uitverkoort meegeven?
Dat mensen zouden moeten proberen
om open te staan voor de boodschap die in het verhaal zit.
Wat is deze boodschap dan?
Geen idee (lacht). Ik wilde iets
anders schrijven dan anders. Wilde shockeren in het politiek correcte Nederland.
Uitverkoort
Auteur: Willem Jansen
Uitgeverij Gigaboek
Paperback
Prijs: € 10,50
Hoofdpersoon A wil schrijver worden, zoals velen in Nederland. Na talloze afwijzingsbrieven van uitgevers (Probeert u het eens bij een ander fonds.) besluit A uit wanhoop een opzienbarend boek vol taboes te gaan schrijven, dat in zal slaan als een bom. Een joodse huishoudwinkelketeneigenaar ziet er wel wat in en helpt A financieel. Als de zakenman in een van zijn winkels, op laffe wijze wordt vermoord, is A radeloos. Hoe moet het verder met zijn schrijverschap en het land?
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over dit interview met - en de boeken van - Willem Jansen.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.