Ezzulia
interview
Volker Kutscher
Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl
7 december 2008 | Volker Kutscher beschrijft in zijn boek Schaduw over Berlijn de levenssituatie van het Berlijn in de late jaren ’20. In zijn boek slaagt hij er op een fantastische manier in om de atmosfeer en het leven van die periode te beschrijven. Geschiedkundig steekt de roman goed in elkaar en ook het misdaadniveau is meer dan goed te noemen. Schaduw over Berlijn is een slow-reading boek en Kutschers karakters slepen de lezer van de ene pagina naar de andere, zonder daarbij hun aandacht te verliezen.
Ik had het genoegen om Kutscher te
mogen interviewen over zijn boek dat vorige maand bij Uitgeverij Mynx is
verschenen. Een spannende misdaadroman met een verbijsterende climax.
"Ik hoop dat de lezer zich afvraagt: 'Wat zou ik doen?'"
Hoe ben je begonnen met schrijven?
Ik ben geboren op 26 december 1962. Nadat ik
Duitse literatuur, met als bijvakken geschiedenis & filosofie had gestudeerd,
ben ik begonnen als journalist bij een krant. In 1996 schreef ik mijn eerste
roman Bullenmord, gevolgd door Vater unser in 1998. Deze twee
romans schreef ik samen met Christian Schnalke. In 2001 schreef ik Der
Schwarze Jacobiner. In het begin probeerde ik mijn journalistieke werk te
combineren met mijn schrijven, maar uiteindelijk realiseerde ik mij dat
schrijven een fulltime job is en werd de combinatie met mijn werk als journalist
te lastig. Uiteindelijk heb ik gekozen voor het fulltime schrijverschap. Ook
geef ik regelmatig lezingen, onder andere bij het Goethe instituut, wat heel erg
leuk is om te doen.
Hoe kwam jouw boek Schaduw over Berlijn tot stand, waarom wilde je per se dit boek schrijven?
In eerste instantie voelde ik mij ontzettend
aangetrokken tot de periode. Dit had ik als kind al. Mijn eerste misdaadverhaal
over Berlijn las ik toen ik 8 jaar oud was. Emil und die Detektive van Eric Kästner.
Ik voel mij in het bijzonder aangetrokken tot het Berlijn voor de nazitijd. Ik
wilde de Amerikaanse gangsterwereld samenbrengen met het Berlijn van die tijd.
In mijn boek wilde ik het normale leven van alledaagse mensen in die tijd
beschrijven. Hun geschiedenis, hun manier van leven en vooral hun manier van
beleven. De bedoeling is dat de lezer zich afvraagt tijdens het lezen: ‘Wat zou
ik doen?’
Wat was het meest uitdagende tijdens het schrijven van deze roman?
Eigenlijk verschillende dingen, maar het
meest uitdagende was toch wel om mezelf als schrijver te plaatsen in die tijd en
niet proberen te denken aan de dingen die ik nu weet, maar de mensen uit die
tijd absoluut nog niet konden weten. Onder andere de impact van Zwarte Vrijdag
en waar dit toe zou leiden. Nu kunnen we daar achteraf mooie analyses op
loslaten, omdat we terug kunnen kijken, maar voor de mensen in die tijd was dit
niet mogelijk. Er gebeurde iets, maar hoever de gevolgen daarvan zouden
strekken, dat kon men toen nog niet inschatten. Het was dus af en toe wel lastig
om deze extra kennis uit mijn hoofd te bannen, zodat ik mij volledig kon inleven
in mijn personages. Ook vond ik het belangrijk dat ik de dingen stap voor stap
liet gebeuren in mijn boek, zodat de lezer alles kan begrijpen van die tijd.
Waarin is Schaduw over Berlijn anders dan de voorgaande boeken die je hebt geschreven en wat zijn de overeenkomsten?
Allereerst is het geen regionale roman. Het
speelt zich wel af in Berlijn, maar meer omdat dit de hoofdstad is, de andere
boeken waren veel meer streekromans. Dit is wel een historische roman, maar ik
heb geprobeerd om het verleden zo dicht mogelijk bij de lezer te brengen.
Verleden en heden zijn verbonden. Het grappige van 1929 is dat sommige aspecten
van die tijd heel dicht bij ons huidige leven komen. In de jaren ’50 waren
mensen minder vrij, dat was een reactie op de tweede wereldoorlog, maar in de
late twintiger jaren en de jaren dertig waren mensen veel vrijer. Vrouwen
studeerden bijvoorbeeld. Dit wilde ik in Schaduw over Berlijn ook laten
zien.
Rath, de hoofdpersoon in jouw roman, is een zeer menselijk karakter, met goede en minder goede eigenschappen. Wat is jouw relatie met hem en hoe is hij ontstaan?
Rath is een uiteenlopend mens. Ik vind hem
zeker niet in elk opzicht een aardig mens. Zijn liegen tegen Charley, zijn
vriendin, en zijn volgzame gedrag naar autoriteit, vind ik zelf niet zeer
positief. Maar ook dat zijn elementen die een personage zeer menselijk maken.
Rath is zeer gedreven en wil ten opzichte van zijn vader bewijzen dat hij net zo
goed is als zijn oudste broer, die overleden is in de 1e
wereldoorlog. Deze geldingsdrang is wat hem overeind houdt en is een aanleiding
voor zijn vasthoudendheid, als mens, maar ook als politierechercheur.
Kun je iets meer vertellen over de research die je voor Schaduw over Berlijn hebt moeten doen?
Mijn research bestond uit verschillende
onderdelen. Zo sprak ik bijvoorbeeld regelmatig met mijn grootmoeder over die
tijd, om een gevoel voor tijdsgeest te krijgen. Boeken, zoals die van Eric
Kästner, maar ook boeken over de Weimar Republiek, hielpen daarbij. Verder
heb ik veel films bekeken, maar ook kranten, artikelen, nieuwsberichten en
reclames gelezen, maar ook feiten opgezocht over het weer. Ook las ik interviews
van mensen die in die tijd hebben geleefd. Op deze manier heb ik getracht om
gevoelsmatig en intellectueel de tijdsgeest te begrijpen en die over te brengen
op de lezer. Vooral dat laatste vond en vind ik nog steeds heel erg belangrijk.
Zou je jezelf als een intuïtieve- of planmatige schrijver willen kenmerken?
Beide. Ik maak een schema, wat natuurlijk
planmatig is, maar ik vind de karakters belangrijker dan het plot. Als zij
opeens een andere kant uit willen, dan volg ik als schrijver mijn karakters en
verander ik het plot. Dat is natuurlijk weer meer intuïtief. Kortom, ik ben het
allebei.
Welke boeken hebben indruk op je gemaakt en welk boek zou je zelf hebben willen schrijven?
Dat is een lastige vraag. Ik denk, zoals ik al eerder noemde, dat Emil und die Detektive van Eric Kästner, maar ook de boeken van Mark Twain, mij hebben geraakt. Zij openden een nieuwe wereld voor mij. Er zijn niet echt boeken die ik zelf zou willen hebben geschreven, ik wil nieuwe boeken schrijven.
Mijn favoriete auteurs zijn James Elroy,
vanwege de complexiteit waarmee hij schrijft, maar ook Ian Rankin en
Patricia Highsmith.
Waar werk je momenteel aan?
Mijn volgende roman heet Der Stumme Tod (De Stille Dood). Het is nu klaar en komt in maart 2009 uit. Rath zal wederom een hoofdrol spelen in deze roman en het gaat voornamelijk om de feministische beweging in 1930. Mijn idee is om met elk boek één jaar te beslaan. Rath wil ik zeker nog tot 1936 gebruiken. Momenteel ben ik bezig met de roman over 1931. Hierin komt een joodse gangster naar Berlijn. Hij wordt gezocht door de Amerikaanse politie. Deze Amerikaanse gangster ziet hoe een oude joodse man in elkaar wordt geslagen en hij helpt deze man. Charley zal ook in deze roman weer een rol spelen, net als vele andere collega’s van Rath die ook in Schaduw over Berlijn voorkomen.
Schaduw over Berlijn
Auteur: Volker Kutscher
Oorspronkelijke titel: Der Nasse Fisch
Uitgeverij Mynx
ISBN: 978 90 8968 030 3
Gebonden
Prijs: 22,50
Als het lichaam van een gemartelde Rus uit de rivier de Spree wordt getrokken, ziet rechercheur Zeden Gereon Rath zijn kans schoon een plekje bij Moordzaken te veroveren. Hij duikt op eigen houtje de Berlijnse onderwereld in op zoek naar de moordenaar en legt een samenzwering bloot die van de Russische bendes voert naar de allerhoogste politieke kringen en de financiering van de dreigende socialistische opstand. Schaduw over Berlijn is een spannende thriller, een portret van een stad die tegelijk zorgeloos en bikkelhard was en een roman over grenzeloze ambitie, sociale onrust en het leven op de rand van een nieuw tijdperk. Een groots opgezet, indringend en met veel gevoel voor historie verteld verhaal dat de lezer meesleept naar een verbijsterende climax.
Wil je reageren op dit
interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van Volker Kutscher.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.