Skip to: site menu | section menu | main content

 

Currently viewing: www.ezzulia.nl » Grote Interviews





































 





 




 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Ezzulia Interview
Val McDermid

Door Carien Touwen | Ezzulia.nl


19 mei 2009 | Val McDermid (1955) is een internationaal zeer succesvolle auteur. Met haar nieuwste boek Een duister domein presenteert de Schotse schrijfster alweer haar 22e roman. Haar werk is onder andere onderscheiden met de Gold Dagger Award, de prijs voor de beste Engelse thriller. Ze beschikt over een indrukwekkend oeuvre en is van plan daar nog veel boeken aan toe te voegen door ieder jaar een nieuw boek te schrijven.

Ik ontmoet de auteur op een zeer zonnige lentedag in het Ambassade hotel in Amsterdam.
 


"Het was alsof ik in een auto stapte en me niet meer kon herinneren hoe ik moest rijden"


Een duister domein

Een duister domein is een losstaande thriller waarin een ontvoeringszaak en een vermissingzaak uit het verleden, verrassend actueel blijken te zijn als een journaliste een mysterieuze poster vindt in een vervallen Toscaanse villa. Het idee voor Een duister Domein ontstond ook echt in ItaliŽ. De schrijfster verbleef daar voor een lange vakantie en werd opgezocht door vrienden. Een van deze vrienden ging de deur uit om hard te lopen en haar overkwam exact hetzelfde als wat Bel Richmond in het boek gebeurde. Ze vond een vervallen villa, waar duidelijk krakers hadden geleefd die overhaast waren vertrokken. Val McDermid werd meteen opgehaald door haar vriendin en samen hebben ze het huis bekeken.

"Wat we daar aantroffen was adembenemend. Alles was exact zoals ik in het verhaal beschreven heb; enge lege ruimtes, halsoverkop verlaten, spullen op de grond die je normaal gesproken mee zou nemen. Zelfs die rare posters met de poppen en de inkt lagen er. Ik heb een van die posters tijden bewaard, maar helaas heb ik een overijverige schoonmaakster losgelaten in mijn kantoor en ben ik hem nu kwijt."

De auteur wist meteen dat er een verhaal in dit tafereel zat en is tijdens die vakantie al gaan nadenken over hoe en waarom de krakers daar gewoond hadden en waarom ze zo abrupt weg waren gegaan. In ItaliŽ ontstond dus het grootste deel van Een duister domein, maar het verhaal was nog niet af. De weken daarna heeft McDermid alleen maar na zitten denken over hoe ze dit verhaal kon afmaken en uiteindelijk kwam het totaalplaatje boven toen een fan haar complimenteerde met de originele setting van haar boek De verre echo, wat ook in het Schotse Fife afspeelt. Op dat moment realiseerde zij zich dat ze de rest van het verhaal in Fife moest laten afspelen en de mijnstakingen een rol moest laten spelen. ‘De mijnstakingen van 1984 vormen tenslotte een perfecte achtergrond waartegen iemand vermist kan raken zonder dat zijn omgeving alarm slaat.’ 

Val McDermid schrijft zowel boeken in serieverband als op zichzelf staande romans. Het grote voordeel hiervan vindt ze dat ze altijd het verhaal kan vertellen dat haar boeit. Ze hoeft geen verhaal voor een bepaald karakter te vinden, maar ze gebruikt de karakters die bij haar verhaal passen. En als een verhaal niet bij haar seriekarakters Lindsay Gordon, Kate Brannigan of Tony Hill en Carol Jordan past, dan creŽert ze nieuwe karakters. ‘Voor mijn uitgevers is dit wel eens ingewikkeld, omdat ze niet goed kunnen inschatten hoe ze een nieuw boek in de markt moeten zetten. Maar gelukkig maakt het de meeste van mijn lezers niets uit; ze lezen alles wat ik schrijf.’
McDermid heeft in elk geval nog geen directe plannen om de hoofdkarakters uit Een duister domein, Karen Pirie en Phil Parhatka, in een volgend boek terug te brengen. Maar ze sluit niets uit. Centraal staat in elk geval altijd het verhaal dat de schrijfster wil vertellen. Daarna bedenkt ze pas welke hoofdpersonen het verhaal gaan dragen.

 

VerhaalideeŽn

Dat er al 22 romans op haar naam staan, maakt het schrijven niet gemakkelijker. ‘Het schrijven wordt eerder moeilijker omdat je je meer bewust wordt van de vele mogelijkheden die verhalen bieden. Ieder boek is een uitdaging, je wilt elke keer iets anders en iets beters schrijven. Het wordt steeds moeilijker om verbeteringen te maken. Ik wil geen boeken schrijven volgens een vast formaat, waarbij ik een lijstje met dingen af moet kruisen die erin moeten komen. Ik zou echt niet willen dat er een boek van mij verschijnt, waarbij lezers kunnen zeggen dat ik mijn aandacht er maar half bij heb gehad. Originaliteit en verbetering worden steeds belangrijker en ik blijf mezelf hiertoe dwingen.’

McDermid is wel verbaasd dat ze al zoveel boeken op haar naam heeft staan, ook al schrijft ze elk jaar een nieuw boek. ‘Mijn vrouw en ik keken laatst naar een documentaire over misdaadschrijfster P. D. James, die al 88 is en nog steeds schrijft. En mijn vrouw zei toen dat ik dus nog minstens 35 boeken te schrijven heb. Dat geeft me toch wel een raar gevoel.’

Een gebrek aan ideeŽn heeft Val McDermid nog lang niet. ‘IdeeŽn zijn goedkoop, de kunst is om de tijd te vinden om ze te laten ontwikkelen tot een compleet verhaal.’

Haar ideeŽn komen overal vandaan. Terwijl ze research doet voor een boek, maakt ze veelvuldig notities van dingen die ze tegenkomt en haar aan het denken zetten. Vaak stromen daar dan weer nieuwe ideeŽn uit. Ze heeft een voorkeur voor opmerkelijke dingen, dingen die ze nog niet kent of waar ze weinig vanaf weet. Veel dingen in haar boeken zijn gebaseerd op feiten, waardoor het verhaal een authentiek karakter krijgt, ook al komt er een flinke laag fantasie over de feiten heen. Maar het grote voordeel van fictie schrijven, vindt McDermid dat ze onderwerpen zo mooi kan laten samenhangen. ‘Mensen streven naar coherentie, willen dat dingen kloppen, een logische volgorde hebben en afgerond zijn. Dat is iets waar fictieve verhalen voor zorgen, het echte leven zit zo niet in elkaar.’

Fantasie is het belangrijkste ingrediŽnt van het schrijfwerk van Val McDermid. Ze bekijkt natuurlijk wel de locaties waar haar verhalen zich afspelen en doet onderzoek, maar method writing, waarbij ze zelf gaat ervaren wat haar karakters meemaken, is niets voor haar.

‘Dat lijkt ook meer iets voor mannen te zijn; om mee te trainen met militairen, af te reizen naar oorlogsgebieden en met politiewagens op patrouille te gaan. Ik heb dat niet nodig voor mijn verhaal, ik bedenk dat zelf wel. Toen ik net begon met schrijven, dacht ik dat het noodzakelijk was om te weten hoe de politie exact te werk gaat. Maar dat soort details en procedures zijn toch veel te saai om in een boek terecht te komen. Lezers willen de karakters en het plot zien ontwikkelen, daar gaat het om in een boek. Ik heb het bijvoorbeeld ook echt gehad met al die gedetailleerde autopsies. Mijn lezers zijn intelligent en kunnen zelf ook wel wat bedenken, die hoef ik niet aan hun handje vast te houden bij alles wat ik beschrijf.’

De mijnstakingen

In 1984 heeft Val McDermid als journalist verslag gedaan van de mijnstakingen. Zij kreeg deze taak omdat ze is opgegroeid in een Schots mijnwerkersdorp. Sindsdien heeft ze dit thema altijd al eens in een boek willen meenemen. Het thema heeft jarenlang liggen sudderen, want ze is er de schrijfster niet naar om een onderwerp om het onderwerp te gebruiken zonder dat er een goed verhaal omheen zit. Het is de eerste keer dat McDermid zo direct heeft geschreven over de omgeving waarin ze is opgegroeid. Daardoor heeft ze wel een sterkere band met dit verhaal dan met haar andere boeken. ‘Maar,’ zegt ze stellig, ‘dit boek gaat niet over mij, ook al maak ik veel gebruik van beelden uit mijn verleden en de wereld waarin ik ben opgegroeid.’

Het blijft fictie, maar omdat ze het zelf heeft meegemaakt, hoefde ze niet zoveel onderzoek te doen. Dat maakte het schrijven van dit Een duister domein gemakkelijker. Waar McDermid wel van is geschrokken, is dat in de vijfentwintig jaar die verstreken zijn sinds de mijnstaking, de industriŽle architectuur van de kolenmijnen totaal uit het landschap verdwenen is.

’Vroeger kon je in Fife geen vijf minuten rijden zonder een mijngebouw te zien. Nu is alles verdwenen! De regering Thatcher heeft letterlijk alles van de aardbodem weggeveegd. Het is bizar dat je gewoon de kust kunt zien, vroeger waren daar alleen mijnbedrijven waar te nemen en nu is alles helemaal weg.’ Het is aan haar te zien dat ze het hier niet mee eens is.

‘Natuurlijk heb ik het boek niet geschreven om hier aandacht voor te krijgen, maar ik denk dat het een goed bijproduct van dit verhaal is dat de aandacht hier weer eens op wordt gevestigd. We niet moeten vergeten wat er allemaal is gebeurd.’

Hier en daar bevat het boek pittige meningen over de mijnstakingen en de respons van de toenmalige regering. Toch heeft Val McDermid daar zeker niet haar standpunten mee willen verkondigen. ‘Zowel mijn mening als meningen waar ik het totaal niet mee eens ben, worden door mijn karakters gebruikt. Zo gaat dat in een boek.’

Wat de schrijfster echter wel opvallend vindt, is dat schrijvers die een links perspectief gebruiken, vaak een politiek schrijver worden genoemd en dat schrijvers die een rechts perspectief gebruiken, daar geen commentaar op krijgen. ‘De conservatieve positie is nu eenmaal de status-quo. Niemand noemt Patricia Cornwell een politiek schrijfster, terwijl haar boeken bomvol staan met rechtse politieke ideeŽn. Omdat ik een feministe ben, word ik vrijwel altijd beschuldigd van politiek schrijven.’

 

Schrijfproces

Een aantal boeken geleden is het schrijfproces van Val McDermid drastisch veranderd. Ze schreef altijd een gedetailleerde synopsis van het verhaal voor ze aan het daadwerkelijke boek begon. Als ze die klaar had, schreef ze 1500 tot 2000 woorden per dag en op deze ordelijke manier was het boek zo af. Maar opeens lukte dat niet meer, ze kreeg het verhaal niet meer vooraf uitgewerkt en bleef maar aan de synopsis prutsen. Terwijl de deadline steeds dichterbij kwam, stond er nog niets op papier. Uiteindelijk is ze vlak voor de deadline maar gewoon gaan typen en toen kwam in een enorme eindspurt het verhaal tot een goed einde.

Het gevoel niet te kunnen schrijven maakte de schrijfster doodsbang, ze had al zestien boeken op die manier geschreven en toen lukte het opeens niet meer. ‘Het was alsof ik in een auto stapte en me niet meer kon herinneren hoe ik moest rijden. Ik heb me echt afgevraagd of dit mijn einde als schrijfster was.’

Gelukkig was dit niet het geval, de nieuwe methode werkt ook prima, de laatste vijf boeken zijn namelijk allemaal op die manier geschreven. Toch vindt ze het niet ideaal om op deze manier te schrijven. ‘Twee maanden per jaar zit ik in die schrijfzone, dan ben ik met niets anders bezig dan het nieuwe verhaal. Mijn vrouw en zoon weten dat inmiddels, maar toch vind ik het vervelend dat ik ze nauwelijks aandacht kan geven in die periode.’

Snel tevreden is McDermid echter niet. Ze denkt dat dit een goede instelling is voor een schrijver. ‘Op die manier blijf je jezelf verbeteren. Er zal dus nooit een moment komen dat ik zeg: dit is mijn beste boek. Ik vind dat het altijd beter kan.’ 

Schotland

Terwijl in Nederland Een duister domein net verschenen is, heeft McDermid haar volgende boek al weer ingeleverd bij haar Britse uitgever. Dit boek zal in september in Groot-BrittanniŽ verschijnen. Het is weer een Tony Hill boek en zal gaan over tienermoorden.

Na ieder boek wordt haar schrijfkantoor weer flink opgeruimd. Val McDermid heeft een huis in Manchester waar ze twee nachten per week is. Hier is ze vooral bezig met administratie en correspondentie. Ook woont haar zoon hier. De rest van de week is ze in haar woning in Northcumberland, wat dicht bij de Schotse grens ligt. Toch wilt de auteur voorlopig niet in haar geboorteland Schotland gaan wonen. Ze is hier heel uitgesproken over.

‘Ik wil mijn zoon niet grootbrengen in een land waar het nog steeds groot nieuws is als lesbische koppels een baby krijgen. Schotland moest eerst beter kunnen omgaan met dit soort issues. Schotland en Engeland mogen dan aan elkaar grenzen, maar politiek, cultureel en sociaal zijn de verschillen groot. Ik heb echt het gevoel dat ik nu in het buitenland woon.’

 

Lezen

Zelf leest de McDermid ook graag. Ze is vooral dol op nieuw (Schots) talent. Margaret Atwood, Ali Smith, Ian Banks; dat zijn namen die direct bovenop haar leesstapel komen te liggen.

‘Ik ben nu wel op het punt in mijn leven dat ik me realiseer dat er teveel goede boeken zijn om die allemaal te kunnen lezen voor ik sterf. Dus als een boek mij na vijftig bladzijden niet kan boeien, begin ik aan iets nieuws. Er is gewoon teveel te lezen om mijn tijd te verdoen. ‘

 
 

Foto's: Carien Touwen

 


Een duister domein
Auteur: Val McDermid
Oorspronkelijke titel: A Darker Domain
Uitgever Sijthoff
ISBN: 978 90 218 0252 7
Paperback
Prijs: 19,95

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tijdens de beruchte mijnstaking in Schotland, in 1984, ging een mijnwerker ervandoor die zijn kameraden verraden zou hebben. Hij is nooit meer gezien. Kort daarna verdween een jonge vrouw, Catriona Grant, dochter van een steenrijke Schotse zakenman.
Beide verdwijningen zijn omgeven met mysterie, met familieproblemen, met schande, met de dood. Wanneer rechercheur Karen Pirie van de afdeling Cold Cases zich op deze onopgeloste zaken stort, blijken ze allebei huiveringwekkend actueel.

 


Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van Val McDermid.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.
 


Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.


 

 

 

 

Terug naar boven