Home
Aanbevelingen
Interviews
Kort & Krachtig
Lezers interviews
Columns
Korte verhalen
Fantasy
Uitgelicht
Awards
Nieuws
Recensies
Leestip van Beldaran
Leesclub
Prijsvragen
Zoeken
Links
Colofon
Het Forum
Terug naar boven

Bezoek ook het forum van Ezzulia.  Registreer je als vaste bezoeker, waarna ook de verborgen onderdelen beschikbaar worden.

Ezzulia interview
Tim Willocks

Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl

13 juli  2008 | Na ruim 10 jaar schrijfstilte is eindelijk het nieuwste boek van Tim Willocks* (°1957) verschenen. De Orde  is een historische sage over het laatste grote conflict tussen Oost en West, waarbij de Sjah van de Ottomanen een heilige oorlog uitriep tegen de christelijke ridders van de Maltezer Orde. Het is tevens het eerste deel van een trilogie, waarin Willocks’ fans zeker zijn intense schrijfstijl zullen herkennen om zich vervolgens te verliezen in de door hem beschreven wereld. Het is een boek dat gedreven wordt door passie, liefde, godsdienst, conflicten en geweld, met de rijke elementen die de middeleeuwse geschiedenis ons biedt. De hoofdpersoon Matthias Tannhauser is een in vele opzichten verdeeld man met een rijke achtergrond. Hij belichaamt het type ruwe bolster blanke pit. Het is een subliem geschreven boek met veel details, passie en historische kennis dat aanzet tot het stellen van een aantal vragen aan een zeer veelzijdige schrijver. Wat een kort interview had moeten worden werd uiteindelijk een gesprek van bijna drie uur over schrijven, religie, liefde, gedrevenheid en filosofie.
 

"Schrijven is een gevecht met oncontroleerbare elementen in jezelf"

Hoe kwam je op het idee van De Orde, een historische sage is zeer verschillend van je andere werk.

In 1993 produceerde ik Christopher Marlowes Jew of Malta voor de Kurtz Theatre Company, een groep die ik mede heb opgericht in Londen. Mijn fascinatie voor ‘De Grote Slag om Malta’ (1565) begon met Marlowes stuk, waarin de slag losjes wordt gepresenteerd.  Het idee voor het verhaal zelf, de karakters en hun onderling verweven drama’s, hebben zich ontwikkeld na vele jaren van research en obsessie. De 16^de eeuw is, in mijn optiek, één van de meest rijke eeuwen in de menselijke geschiedenis.
 

Je hebt lang gewerkt aan De Orde, kun je iets vertellen over het werk dat je hierin hebt moeten stoppen. Bijvoorbeeld de hoeveelheid research die je in dit schrijfproject hebt moeten stoppen?

Natuurlijk zit er behoorlijk veel research in het boek, dat spreekt voor zich, maar eigenlijk was dat het meest gemakkelijke deel. Wat is er mooier dan jezelf onder te dompelen in de schoonheid en intriges van een fantastische, allang verloren wereld? Daarbij is het doen van research ook de meest gebruikte smoes om het daadwerkelijke schrijven uit te stellen. Het geeft je een vals gevoel van comfort, je bent immers aan het ‘werk’. Zittend in een bibliotheek of wandelend in Istanbul, Sicilië of Malta, onder het mom dat je echt vooruitgang maakt, maar het echte werk is natuurlijk nog niet begonnen. Het schrijven zelf komt van een onbekende plek diep van binnen. Er is geen schep om te grijpen, geen aarde om in te scheppen. Het is een gevecht met oncontroleerbare elementen binnen in jezelf – de ziel, het onderbewustzijn, oneindige mogelijkheden, passie – een terrein waarbij het eind voor mij totaal in mysterie is gehuld. Dit is de reden waarom het schrijfproces zo moeilijk en zelfs martelend kan zijn, en waarom dit tegelijkertijd een gevoel van extase kan creëren waar menige drug alleen maar van kan dromen. In het kort, het meeste werk ging in het scheppen van een enorme complexe en bruisende wereld, vol van intrigerende karakters. Een wereld die eigenlijk niet en nooit heeft bestaan. Of zoals John Gardner het ooit heeft gezegd: ‘De schepping van een levende en continue droom’.
Wat was het moeilijkst tijdens het schrijven van dit boek en waarom?

Wow, enorme vragen, maar het biedt mij de gelegenheid om door te gaan met mijn vorige antwoord. De grootste uitdaging bij het schrijven is altijd architectuur of structuur, zeker met de complexiteit van De Orde. De kracht en schoonheid van een klassieker ligt in het bespelen van een enorme hoeveelheid gebeurtenissen en karakters. Hoe kun je je aandacht houden bij zo’n kwart miljoen woorden en hoe kun je tegelijkertijd deze woorden onzichtbaar maken? Dat wil zeggen, een soort van glazen doorkijkruit creëren, waardoor de lezer de droom mag aanschouwen, en dat niet alleen, nee waarin de lezer zich kan onderdompelen in de schepping door middel van zijn eigen verbeeldingskracht. Er zitten meer dan 60 sprekende karakters in het verhaal, er worden meer dan een dozijn onderlinge relaties beschreven, hand in hand met honderden gebeurtenissen en duizenden soorten van gevoelens.  Zelfs de sterren die ’s nachts aan de hemel staan, bevinden zich exact op de plaats waar ze zich in de zomer van 1565 tijdens die nacht bevonden. Het moeilijkste is het om al dit materiaal zo te structureren dat het niet uiteen valt. Met betrekking tot dramatische architectuur kun je De Orde beschrijven als een gotische kathedraal, één waarbij alle kolommen belangrijk zijn. Wanneer je er één weghaalt stort de hele structuur in. Sterker, tot het moment dat het gebouw gereed is, kan men er niet zeker van zijn dat het gebouw zal blijven staan.
 

Tannhauser is een gepassioneerde en sterke man. Hij is nieuwsgierig, intuïtief, dapper en intelligent. Liefde is in vele opzichten een motivatie voor hem, liefde voor het leven en liefde voor de mensen in zijn leven. Op welke manier heeft liefde invloed in jouw leven en speelt deze een rol in jouw leven?

Wow, nog een vraag met oneindige veel mogelijke antwoorden. Ik weet niet welk woord in de taal zoveel verschillende facetten heeft, zoveel betekenissen en in zo veel verschillende contexten wordt gebruikt. In essentie is De Orde een boek over liefde. Liefde doordringt elk element in het boek en elke ervaring van de karakters. Romantische liefde, seksuele liefde, vriendschap, liefde voor God, liefde voor oorlog, liefde voor de groep, liefde voor het gevecht, vleselijke liefde, liefde voor paarden, liefde voor voedsel, liefde voor muziek, liefde voor vrijheid, liefde voor de zieken, liefde voor mystieke vervoering, liefde voor macht, liefde voor het leven, liefde voor de dood, liefde voor kennis en schoonheid, liefde voor avontuur, liefde voor de wind en de zee, liefde voor de sterren die op ons schijnen. Kan één woord al deze diverse ervaringen omvatten, wanneer elk zijn eigen unieke kwaliteit heeft? Ik denk dat dit kan. Ik zou zeggen dat in deze betekenis, de liefde dezelfde rol in mijn leven speelt die het in mijn boek doet. Ik houd ook van al deze dingen.
 

Je hebt een ongelooflijk rijke en gedetailleerde manier van schrijven. Wanneer je het verhaal leest kun je bijna de geur van dood, vuur en zelfs mensen ruiken. De karakters zijn net als levende mensen en het is gemakkelijk om jezelf met hen verbonden te voelen. Hoe heb je dit tijdens het schrijven zelf ervaren? Word je één met je karakters, heb je het gevoel dat je werkelijk daar bent met de geur van dood en passie?

Ja, dat heb ik juist heel sterk. Ik bekijk vooral de fysieke elementen van het leven – het westerse gedachtegoed heeft de laatste tijd weinig belang toegewezen aan het fysieke zijn. Het verstand moet ons leven overheersen.  Maar de waarheid is dat onze ervaring van lichaam, onze sensorische en motorische activiteit, de eigenlijke bron is van hoe wij denken en voelen. Zo houd ik ervan om de ervaring van een karakter in een zeer fysieke manier te ervaren. Als ik weet hoe iemand zich fysiek voelt - als ik één of ander idee heb van wat er in het  lichaam gebeurt – dan kan ik ook veel makkelijker de gedachten en het gevoel van deze persoon begrijpen en daar begrip voor hebben. Lichamelijkheid, niet abstractie, leidt de krachtigste vorm van empathie. Het is ook een fundamentele reden voor het succes en de macht van films. Wij letten op mensen „in het vlees“. Voor mij is de modernste literatuur veel te heersend. En tegelijkertijd is de roman een zeer slecht voertuig voor „knappe ideeën“, in feite is het volkomen pathetisch. Als ik mijn hersenencellen wil stimuleren, lees ik Foucault of Kuchen, of een boek over moleculaire biologie. Dat is intelligentie. De beste romans roepen het gevoel, verbeelding en ervaring op. Dus ja - geef me de geur van dood, de ruwheid van hout, het druppelen van zweet en de hitte van de zon.
 

Eén van de sterke punten van jouw boek is dat je in staat bent gebleken om over twee kanten (lees: Moslims en Christenen) te schrijven op een dusdanige manier dat er geen ‘goede’ of ‘slechte’ kant is. Waarom heb je besloten om dit op deze manier weer te geven in jouw roman?

Omdat dit voor mij de waarheid van de wereld is. De strijder is altijd aan de „goede“ kant, anders kan hij geen goede strijd beginnen en gemotiveerd blijven. Het was nu waar, toen waar en is nog altijd waar. De conflicten gaan echter zeer zelden - en waarschijnlijk nooit - over goed en kwaad. Zij zijn altijd een  strijd over macht in van zijn vele vormen. Maar de strijder, of de mensen die strijden zullen zelden weten welke echte reden de werktuigkundigen van die strijd voor ogen hebben, een reden die veelal te maken heeft met macht. De strijders vechten voor iets goeds – voor God, voor vrijheid, voor land – iets dat de moeite waar is om voor te sterven. Deze goede redenen kunnen aan elk conflict worden gehangen, zij geven betekenis aan het conflict en moeten er zijn als het conflict plaatsvindt.
 

Wat is in jouw leven je grootste bron van inspiratie?

Oh boy, je schenkt me geen genade. Ik zou „liefde“, in de zeer in de ruime betekenis van het woord, willen noemen, zoals we al eerder bespraken. Ik hou van karate, ik hou van berg beklimmen, ik hou van de wilde landschappen van Kerry - Ierland, ik hou van het vuil onder mijn nagels. De transcendente ervaringen van mijn leven zijn mijn inspiratie - ik streef telkens opnieuw naar die ogenblikken. Ze zijn er in vele soorten en maten - mijn hond inspireert mij bijvoorbeeld - maar meestal komen ze uit het schrijven van grote kunstwerken die me onderdompelen in mijn eigen fysieke aard. Het één voedt het ander, dus het is moeilijk te kiezen wat voor mij de grootste bron van inspiratie is.
 

Het conflict in De Orde wordt voornamelijk gedreven door religie, hoewel mensen in die tijd religie meer persoonlijk ervaren. Ben jij een religieus mens en welke invloed heeft dit op jouw leven?

Om één van mijn favoriete karakters van het theater te citeren, John Arden's Sergeant Musgrave: ‘Heer, ik ben een religieus mens.’ Het klopt wanneer je zegt dat de relatie tussen mensen en God toen persoonlijker was. De kerk was minder strak georganiseerd en had minder strikt bepaalde rituelen. Ik volg zelf geen bepaalde religieuze stroming, maar ik ben er nog steeds dankbaar voor dat ik een katholieke opvoeding heb genoten. De vermeende misdaden van de Kerk hebben weinig betekenis voor mij. Wat ik waardeer is dat het katholicisme mijn wereld verrijkte met beeldspraak, kunst en verhalen. Ik ben er vrij zeker van dat andere katholieke kunstenaars – met inbegrip van een aantal grote filmmakers – het hier zeker mee eens zouden zijn. Ik denk dat De Orde mijn eigen persoonlijke betekenis van God weerspiegelt. Die betekenis is doorweven met al die bronnen van inspiratie die ik al eerder aangaf.  Om vele redenen – politieke, financiële en culturele – hebben wij in het westen ervoor gekozen om de betekenis van het Goddelijke te laten wegrotten. Er gaat heel wat geld om in atheïsme. Ik kies ervoor, op mijn eigen manier, om mijn betekenis van het Goddelijke te voeden. De intellectuele argumenten over het bestaan van God vinden al eeuwen plaats en feit is dat er zeer weinig aan het debat is toegevoegd in de laatste vijftig jaar. Dus ja, ik beschouw mezelf als een religieus mens.
 

Wat zou je willen dat de lezer meeneemt uit jouw boek?

Ik ben van mening dat als je een bericht wilt verzenden, je een telegram kan versturen. Het is zeker niet mijn intentie geweest om iets mee te geven. Mijn bedoeling was om trouw te blijven aan de karakters. Ik denk dat er veel uit het boek te halen valt, maar dat dit voor iedereen persoonlijk zal zijn.
 

Welk soort boeken lees je zelf en welke schrijvers bewonder je?

Ik bewonder alle romanschrijvers, omdat een boek schrijven de moeilijkst taak in de wereld is . Mijn vijf favoriete boeken in willekeurige volgorde:  Meridiaan van het bloed door Cormac McCarthy; De Tijgerkat door Giuseppe Lampedusa; Riddley Walker door Russell Hoban; First Blood door David Morrell; De blikken trommel door Günter Grass. En ik moet een zesde toevoegen aangezien ik deze momenteel voor de vierde keer lees en aangezien het boek niet zo bekend is - een buitengewone droom over wankelende technische moed - Kalimantaan door C.S. Godshalk .
 

Je bent zelf filmmaker, wat kan volgens jou een film aan een boek bijdragen en welk boek zou nooit moeten zijn verfilmd?

Een goede verfilming moet de essentie van een roman weten te raken en dan vervolgens vrij zijn om deze als inspiratie of basis te gebruiken voor iets wat een volkomen verschillende vorm van drama is. Kan een film iets toevoegen aan een boek? Een succesvolle film kan zeker iets bijdragen aan de verkoop van het boek waarop het is gebaseerd. Ik kan niet echt zeggen dat er een boek is dat niet verfilmd zou moeten worden, slechts dat sommige verfilmingen voor mij niet werken. First Blood is hiervan een voorbeeld, hoewel deze film voor anderen prima werkt en het zeker geen slechte verfilming is. Ik wil daar wel aan toevoegen dat ik een groot bewonderaar van Rambo IV ben. Ik denk dat wanneer ik mijn hart al aan een bepaald boek heb verloren dat de verfilming dan nog weinig kans maakt, zelfs als het een zeer goede verfilming is. Andersom geldt dit overigens ook.
 

Wat brengt de toekomst voor Tim Willocks en kun je ons iets vertellen over hoe de sage verder zal verlopen en wat er gaat gebeuren met Matthias Tannhauser?

In het volgende boek vinden we Tannhauser in het Parijs van 1572, waar Carla tijdens de Slachting van de Heilige Bartholomew is verdwenen. Het is een donkerdere wereld dan De Orde en deze daagt hem op verschillende manieren uit. Aangezien ik nog niet klaar ben kan ik je niet vertellen wat er gebeurt, maar ik ben zelf ook zeer benieuwd om daar achter te komen.

 

 *  Tim Willocks (1957) is psychiater, karateka, romanschrijver en filmmaker. Hij schreef diverse filmscenario’s en werkte samen met grote Hollywood regisseurs als Steven Spielberg en Michael Mann. Van zijn hand verscheen eerder de roman Opstand in de hel (1994). Hij woont en werkt in Ierland.

Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van Tim Willocks.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.
 

Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.

Terug naar boven