Ezzulia Interview:
Suus Ruis
Door Carien Touwen | Ezzulia.nl
21 oktober 2008 | Suus Ruis (1974) is de dochter van de in 1986 overleden presentator Willem Ruis. Begin september verscheen haar debuutroman Tweede viool. In dit boek wordt het verhaal verteld van de immens populaire showmaster Felix Sommers, die na de verdrinkingsdood van zijn producer en beste vriend Ernst, totaal van het toneel verdween.
Suus Ruis heeft zich bij het creëren van
hoofdpersoon Felix duidelijk laten inspireren door het leven van haar vader. Het
verhaal speelt zich grotendeels af in de swingende entertainmentindustrie van de
jaren tachtig en geeft een prachtig beeld van deze tijd. Tweede viool is
een boeiende roman, die genoeg redenen gaf om Suus Ruis hierover te
ondervragen.
"Het is in Nederland heel erg moeilijk om op te vallen als schrijver"
Kun je wat meer over jezelf vertellen? Wie is Suus Ruis?
Ik ben gestopt met werken om te schrijven. Daarvoor werkte ik in de televisiewereld, waar ik een beetje toevallig in terecht ben gekomen. Ik heb eerst drie jaar rechten gestudeerd, maar dat is niet helemaal goed gegaan en toen wilde ik gaan nadenken over wat ik wilde doen. Ik vond werk in de televisiewereld en ben daar eigenlijk een beetje in blijven hangen.
Ik ben in 2003 begonnen met dit boek, ik
schreef gewoon naast mijn werk, maar door de drukte van het televisiewereldje
schreef ik met steeds grotere tussenpozen. Het schrijven lag regelmatig een half
jaar stil. Ik heb toen mijn vaste dienstverband opgezegd om het af te schrijven,
maar dat lukte helemaal niet. Bij ons beneden werd verbouwd en ik vond het erg
moeilijk om me te concentreren. Daarom ben ik naar een klooster in Frankrijk
gegaan en heb ik daar vier weken aan een houten tafeltje gezeten en heb het boek
bijna afgekregen. Daarna ben ik weer gaan werken en raakte ik ook in
verwachting. Ik wilde het perse af hebben voor mijn kind geboren werd en dat is
gelukt. Net voor ik ben bevallen van Caesar, heb ik het manuscript bij een
aantal uitgeverijen aangeboden.
Waarom en wanneer ben je gaan schrijven?
Ik was vroeger al veel met schrijven bezig. Laatst vond ik een tijdschrift terug dat ik gemaakt had, mijn ouders hadden een stencilmachine en daar maakte ik dan een soort roddelblaadje mee in een oplage van drie. Echt te grappig om dat terug te zien.
Toen ik een jaar of vijf was, had ik al een
schrift waarin ik hele verhalen schreef. Mijn zusje, die al wel kon schrijven,
zei dan dat er niets echts stond, maar ik vertelde vervolgens aan de hand van
mijn krullen en tekens hele verhalen die daar opgetekend stonden. Ik vind
schrijven gewoon nog steeds heel erg leuk om te doen.
Schrijf je in eerste plaats voor jezelf of schrijf je met een publiek in gedachten?
Beide. Ik vind het gewoon echt leuk om te
doen en daarnaast vind ik het ook leuk om de dingen op een bepaalde manier neer
te zetten, zodat de lezer er plezier aan beleeft. Ik had niet een specifieke
doelgroep in gedachten bij het schrijven en ik denk dat mijn boek geschikt is
voor een heel breed publiek en voor zowel mannen als vrouwen.
Tweede viool is je debuutroman. Was dit ook het eerste idee voor een boek dat je ooit kreeg of heb je al eerdere pogingen gedaan om een roman te schrijven?
Ja, dit is het eerste idee dat ik ben gaan
uitwerken. Ik heb nooit een ander idee uitgewerkt en een idee is tenslotte nog
geen boek. Ik ben vreselijk jaloers op schrijvers die gewoon kunnen gaan zitten
en waar dan spontaan een verhaal uitstroomt. Dat heb ik echt niet! Ik moet van
te voren per hoofdstuk in hoofdlijnen uitwerken waar ik naartoe ga. Ik heb bij
Tweede viool eerst het grote concept uitgedacht en heb toen bepaald vanuit wie
ik welk hoofdstuk wilde schrijven. Ik heb het ook niet chronologisch geschreven,
maar heb het als een patchwork aan elkaar geplakt. Ik zat regelmatig helemaal
vast en ben dan gewoon ergens anders aan begonnen.
Tweede viool gaat over de wereld waarin jouw vader een groot televisiester was. Wat was de reden om over deze tijd en over dit wereldje te gaan schrijven?
Ik kreeg het idee in 2003 toen Gijs
Groenteman de biografie over mijn vader schreef. Hij heeft mij een paar keer
voor dat boek geïnterviewd en toen raakten we aan de praat over mijn vader. Wat
ons opviel, was dat er een heel klein groepje mensen rondom mijn vader was dat
hem beschermde. Dat vond ik een mooi gegeven voor een verhaal. Daarnaast is het
natuurlijk een wereld die ik ken, omdat ik er mee ben opgegroeid en ik me die
erg goed herinner.
Wat herinner jij je van de televisiewereld van je vader?
Heel erg veel eigenlijk. Mijn zus en ik zijn
na de scheiding van onze ouders bij onze vader gaan wonen. Hierdoor werden we
heel veel meegenomen naar de shows, dus dan zit je daar als kind middenin. In
het begin reisden we rond met die tent, iets waar ik hele mooie herinneringen
aan heb. Ik heb bewust mijn eigen herinneringen niet in dit verhaal verwerkt, ik
wilde dat het boek geïnspireerd was op de wereld van mijn vader en niet dat het
op zijn leven is gebaseerd. Wij reisden vroeger rond met die tent, in Tweede
viool heeft de hoofdpersoon een theater. Ik wil niet klinken alsof ik tachtig
ben, maar de winters waren vroeger een stuk strenger. Ik weet nog goed dat ze
die tent nauwelijks de grond inkregen, want het was min twintig. De tent werd
met oliekachels verwarmd en mijn zus en ik figureerden in een show. Stond je
daar in een balletpakje met min vijftien. Dit soort dingen heb ik bewust
veranderd, in Tweede viool is er een hittegolf, precies het andere uiterste.
Kon je veel van jezelf kwijt in het boek?
Ik herken mezelf wel in hoofdpersoon Emma,
haar leven lijkt wat op het mijne. We doen hetzelfde werk en hebben allebei de
ambitie om door te breken als schrijver. Ik denk dat je altijd wel dingen van
jezelf in een boek stopt. Bijna elk personage heeft wel iets van jezelf, ik denk
dat het onvermijdelijk is.
Waar haal je je inspiratie uit?
Echt uit van alles, films, muziek, mensen die ik op straat zie lopen, mijn eigen leven.
Het idee voor dit boek kwam boven tijdens het
interview met Gijs Groenteman voor de biografie over mijn vader. Ik geloof dat
hij zelfs tijdens dat gesprek zei ‘Dit zou een goed idee voor een boek zijn’. Ik
baalde eigenlijk dat het zijn idee was, maar hij zei ‘Schrijf jij het maar.’
Daarom staat er in mijn dankwoord ook ‘Ik ben blij dat je mij ermee aan de haal
liet gaan.’
Felix Sommers, de hoofdpersoon uit Tweede viool, leidt een leven dat gebaseerd lijkt te zijn op het leven van jouw vader. Hij heeft bijvoorbeeld ook een vader die hem niet erkend heeft en er twee gezinnen op na houdt. Waarom heb je hiervoor gekozen?
Je weet natuurlijk bij het schrijven van
zulke details al, dat je daar dan veel vragen over kunt verwachten, maar ik wil
benadrukken dat het verhaal niet gebaseerd is op mijn vader, maar door hem
geïnspireerd. Ik heb natuurlijk verhalen gehoord over de jeugd van mijn vader,
maar ik heb zijn jeugd niet zelf beleefd. Ik vond het een heel boeiend gegeven
om daarmee aan de slag te gaan en zelf in te vullen hoe iemand daar mee omging
vroeger. Het is logisch dat iedereen ernaar vraagt, ik vind het ook niet erg.
Op de
boekcover van Tweede viool word je ook neergezet als de dochter van Willem Ruis.
Je kiest er dus bewust voor om die link te leggen. Heb je er veel last dan wel
profijt van dat je deze naam gebruikt?
In de televisiewereld werken ontzettend veel
'kinderen van', dus wat dat betreft ben je niet speciaal. Je moet net zo hard
werken als iedereen, misschien wel harder omdat je je meer moet bewijzen. In het
dagelijks leven heet ik niet eens meer Ruis, maar als ik me met deze naam
gemakkelijker neer kan zetten als auteur, dan denk ik ‘waarom niet’. Het is in
Nederland heel erg moeilijk om op te vallen als schrijver. Als ik een slecht
boek had geschreven, maakt het niet uit welke naam ik gebruik, dan koopt niemand
het. Als ik nu eerder opval dankzij mijn naam, dan is dat alleen maar mooi. Je
moet uiteindelijk wel kunnen schrijven, anders kom je nooit aan de bak met een
tweede roman. En ik hoop gewoon dat mensen na het lezen van dit boek ook een
volgend boek willen lezen.
Kun je jouw schrijfstijl in één woord omschrijven?
Beeldend.
Je bent gestopt met werken om te gaan schrijven. Hoe ziet jouw dag er uit?
Nu is het even een rare tijd, ik ben druk aan
het solliciteren. Ik moet ook de rekeningen betalen, dus ik moet weer aan het
werk. Qua schrijven moet ik echt spreken van voor en na Caesar. Ik heb een
kindje gekregen en mijn leven is daardoor heel erg veranderd. Ik heb natuurlijk
na zijn geboorte nog veel moeten corrigeren in het manuscript en dat is heel
moeilijk als er een baby in huis is. Ik moest echt elke minuut pakken die er
beschikbaar was. Maar echt schrijven lukt zo natuurlijk niet, je moet toch
steeds omschakelen en je inleven in de hoofdpersoon. Tweede viool wordt verteld
vanuit verschillende hoofdpersonen, waardoor het altijd even duurde voor ik weer
in het verhaal zat.
Als je eenmaal schrijft, ben je dan snel afgeleid?
Het klooster was echt ideaal. Ik zat daar met
een oude laptop, die niets deed behalve Word opstarten. Ik deed daar verder
niets dan schrijven en ’s avonds een DVD-tje kijken. Het werkt echt als je om
half zeven opstaat en geen enkele afleiding hebt, dan schrijf je zo de hele dag.
Ik ben thuis heel snel afgeleid, ga altijd even mijn mail checken of op Hyves
kijken. Maar als de druk eenmaal heel hoog is, lukt het wel. Ik zal nooit
vergeten dat ik met mijn dikke buik op een bevallingsbal de laatste vier
hoofdstukken zat te schrijven, terwijl er plinten gelegd werden door mijn oom,
mijn man stond te boren en mijn moeder aan het schilderen was.
Wat zijn jouw grootste struikelblokken als je een verhaal schrijft?
Belangrijk is dat ik echt moet weten waar ik
naartoe ga met mijn verhaal, anders verzand ik in beeldspraak en nutteloze
toevoegingen. Maar mijn grootste struikelblok is toch wel faalangst. Die hangt
ook heel erg samen met hoe ik me voel. Het ene moment kan ik het echt goed
vinden wat ik geschreven heb, het volgende moment kan ik het zo slecht vinden
dat ik wil stoppen met schrijven. Op zulke momenten, ze kwamen in het klooster
regelmatig voor, mocht ik gewoon niet meer teruglezen van mezelf en moest ik
verder schrijven.
Hoe ziet jouw werkplek eruit?
Mijn studeerkamer is inmiddels babykamer
geworden, dus nu heb ik een minuscuul bureautje in de hoek van de huiskamer,
waar mijn laptop en muismat precies op passen. Dat is eigenlijk wel prima zo.
Zijn er onderwerpen waar je nooit over zou schrijven?
Ja, ik denk dat dit het enige boek is, dat ik
ooit zal schrijven dat parallellen heeft met mijn privéleven. Alle andere dingen
en ellende die ik heb meegemaakt, daar ga ik nooit over schrijven.
Lees je zelf veel en wie zijn je favoriete schrijvers?
Niet zoveel als vroeger. Ik weet nog dat ik op de middelbare school in het eindexamen jaar 78 boeken moest lezen en dat ik daar zo tegen opzag, dat ik bleef uitstellen. Ik moest toen uiteindelijk één boek per dag lezen, wat voor mij jarenlang al de lol van het lezen heeft afgehaald. Pas na drie jaar wilde ik voor het eerst weer eens een boek bekijken. Nu zijn er heel veel boeken die ik nog wil lezen, de kast staat thuis vol met ongelezen boeken, maar met een baby van negen maanden is het erg moeilijk om tijd voor lezen vrij te maken.
Ik houd bijvoorbeeld van Connie Palmen, ik
vind dat zij heel erg mooi schrijft en ze kan mij echt raken met wat ze
schrijft. Het boek IM vond ik geweldig, maar daar heeft ze geloof ik heel veel
kritiek op gehad. Verder ben ik wel heel erg een meisje qua leesvoorkeur, ik
vind de boeken van Marian Keyes en Maeve Binchy erg mooi. Echt heerlijke boeken
voor op vakantie.
Ben je al bezig met een volgend boek?
Ik heb al wel een ideetje in mijn hoofd, maar
ik ben nog zo met Tweede viool bezig dat hier nog niet echt ruimte voor is. Het
is natuurlijk net verschenen dus er is veel aandacht voor, wat heel erg leuk is.
Ik denk dat ik over een paar weken, als het iets rustiger is, vanzelf ga
nadenken over het volgende boek.
Wat zijn je toekomstplannen?
Ik wil nu eerst weer fulltime gaan werken in de televisiewereld. Ik hoop dat dit boek een bestseller wordt, waardoor ik me daarna weer op het schrijven kan storten, maar rondkomen als schrijver is natuurlijk heel moeilijk in Nederland. Ik zou in de toekomst natuurlijk het liefst van het schrijven willen leven.
Foto's: Paul de Graaff (gebruikt met toestemming)
Tweede Viool
Auteur: Suus Ruis
Uitgeverij TM Trademark
ISBN: 978 90 499 0074 8
Paperback
Prijs: € 17,95
Emma van Bentum wil graag schrijfster worden, maar in plaats daarvan zoekt ze fragmenten uit voor programma’s op televisie. Op zoek naar materiaal uit de jaren tachtig stuit ze op Felix Sommers, een immens populaire showmaster die opeens verdween na de raadselachtige verdrinkingsdood van zijn vaste producer en vriend, Ernst Timmers. Het verhaal van de twee mannen intrigeert Emma en ze denkt in hen de ultieme personages voor een boek te hebben gevonden. Met slechts een foto van een huis en een boom als aanwijzing spoort ze Felix op en probeert hem over te halen haar het ware verhaal achter deze geschiedenis te vertellen.
Tweede viool doet denken aan Verboden tijd van Sybren Polet en speelt zich af in de swingende entertainmentindustrie van de jaren zeventig en tachtig.
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van Suus Ruis.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.