Voor je nieuwe boek Eindspel heb je je voor het eerst laten inspireren door ware gebeurtenissen.

Ik kan me nog goed de verontwaardiging herinneren toen Stephen Beech in Aberdeen aankwam – hij werd gezien als de gevaarlijkste verkrachter in de UK, maar hij had zijn straf uitgezeten en was vrij om te gaan en staan waar hij wilde. Het feit dat de politie geen andere keus had dan hem hier te laten wonen onder 24-uurs bewaking, zorgde voor veel onrust. Gelukkig slaagde de politie er samen met SACRO – een liefdadigheidsorganisatie die misdadigers in de gaten houdt – in, dat Beech geen kans kreeg om een misstap te begaan tijdens zijn verblijf in Aberdeen. Maar, gedachten aan wat er allemaal mis kon gaan, lieten me niet los. Het was een uitermate geschikt uitgangspunt voor een thriller. Eindspel gaat niet over Stephen Beech als persoon, maar over dergelijke situaties. De misdadiger die weer vrijkomt en weer gaat meedraaien in de maatschappij. Natuurlijk heb ik mijn fantasie de vrije loop gelaten en het allemaal nog eens flink gedramatiseerd...

 

Al je vorige boeken begonnen met een moord en het onderzoek van Logan McRae en zijn team. Ook dat is in Eindspel anders.

Het begin van Eindspel heeft meer gemeen met het begin van mijn vierde boek, Slachthuis, dan met de andere boeken in de serie. Ik vond het erg leuk om te openen met een scène die in het begin alleen maar vraagtekens oproept. Pas later in het verhaal begin je steeds meer te begrijpen wat er daadwerkelijk aan de hand is. Ik vertrouw erop dat de lezer zijn eigen conclusies kan trekken en dat ik ze niet alles hoef voor te kauwen. Mensen die van spannende boeken houden zijn niet dom, dus waarom zou ik ze dan zo behandelen?

 

Het personage van Logan McRae is behoorlijk in ontwikkeling. Zijn banden met de onderwereld lijken steeds heftiger te worden en hij vecht tegen zijn alcoholisme. Waarom zo’n moeilijk pad voor je belangrijkste personage?

Ik heb een bloedhekel aan series die elk boek eindigen met een grote, rode resetknop. In het volgende boek is alles dan in één keer weer koek en ei met de hoofdpersonen. Hun daden hebben geen gevolgen. Dat vind ik ongeloofwaardig. Daarom heb ik besloten dat Logans acties en de gebeurtenissen om hem heen niet zonder consequenties zouden blijven. Door de dingen die hij heeft meegemaakt, is hij niet meer dezelfde persoon als in Steenkoud. Laten we wel wezen, als hij niet zo’n zwaar leven had, dan zou de serie een stuk minder interessant zijn. ‘Logan McRae en de vreemde zaak van het verdwenen bibliotheekboek’ klinkt niet als een boek dat ik zou willen lezen. Het is in ieder geval zeker niet het soort verhaal dat ik wil schrijven. Dus Logan heeft het zwaar. Maar dat is zijn eigen stomme schuld. Had ie maar niet als fictief persoon geboren moeten worden...

 

Je boeken worden wel eens vergeleken met die van Ian Rankin. Of beter: Logan met Rebus. Komt dat omdat jullie allebei succesvolle Schotse auteurs zijn? Wat vind je van de vergelijking?

Ik moet zeggen dat ik me erg gevleid voel door de vergelijking – als ik al maar half zo succesvol zou kunnen zijn als Ian Rankin, dan ben ik dolgelukkig. Ik denk dat Rankin wel eens moe wordt van alle Schotse thrillerschrijvers die ‘de nieuwe Ian Rankin’ worden genoemd. Het maakt niet uit waar je over schrijft, een inspecteur in Dundee of een vrouwelijke patholoog in Glasgow, op een gegeven moment is er altijd een journalist die je het stempel ‘de nieuwe Rankin’ opplakt. Meestal gaan die vergelijkingen met Rankin nogal mank. Alsof je een krokodil met een appel vergelijkt.

 

Wat vind je buiten het schrijven en het promoten van je boeken het leukste om te doen?

Koken en eten. Dat vind ik een beetje te leuk... Daarom heb ik ook nog een andere passie ontwikkeld, slapen. Gewoon om de momenten dat ik mezelf volprop wat te beperken. Ik besteed ongeveer drie kwart van mijn leven achter mijn computer, en dat is niet zo goed voor de taille als je zou denken. Ik denk dat ik eens op zoek moet naar wat gezondere hobby’s...

 

Onder de naam Stuart B. MacBride schreef je ook de onlangs verschenen futuristische thriller Halfhead. Is dit een eenmalig uitstapje of gaat dit een serie worden over William Hunter?

De ‘B’ is toegevoegd aan mijn naam zodat de lezers van de thrillerserie niet in de war raken en het boek per ongeluk aanschaffen, denkend dat het eenzelfde soort verhaal is als de Logan-serie. Ik maak geen grap – zo denken uitgevers. En het lijkt er op dat ze gelijk hebben. Veel mensen zullen Halfhead niet eens proberen omdat het zich afspeelt in de nabije toekomst. Je kunt misdaadverhalen schrijven tot je erbij neervalt zolang ze zich maar in het verleden of de huidige tijd afspelen. Als je een uitstapje maakt naar de toekomst dan is het ineens SCIENCE FICTION!!! Blijkbaar wordt dat alleen gelezen door pukkelige tienerjongens die zich verschansen in de kelder van hun ouderlijk huis. Het is een bizar vooroordeel, maar het is er nou eenmaal.

Halfhead was het derde boek dat ik ooit schreef – hoewel ik het nog flink herschreven heb voordat het werd uitgegeven – en mijn uitgevers in de UK waren van zin om het uit te geven totdat ik ze de eerste versie van Steenkoud overhandigde. Op dat moment besloten ze dat rechttoe rechtaan misdaadverhalen een betere keuze was. En weer hadden ze gelijk. Het gevolg was dat Halfhead pas kon verschijnen als de Logan McRae serie voldoende basis had om de lezers de ‘schok te laten overleven’. Echt, Halfhead is een hele akelige seriemoordenaarthriller, het verhaal speelt zich alleen niet af in het hier en nu.

Hoe graag ik ook een vervolg op Halfhead zou schrijven – ik heb al een titel en een plot, en zelfs al een paar hoofdstukken in mijn bureaula – ik denk dat het een hele tijd gaat duren voordat ik weer in die zandbak mag spelen. Ik heb eigenlijk geen idee of Halfhead ook ooit in Nederland gaat verschijnen. Waar ik op hoop is dat het uiteindelijk een grote bioscoophit zal worden. Ik mag dromen toch?

 

Uit hoeveel delen gaat de serie over McRae bestaan? Kies je voor de Zweedse strategie van tien boeken (Sjöwall & Wahlöö) of voor de Schotse variant: doorgaan tot McRae zijn pensioen heeft gehaald?

Ik heb geen flauw idee uit hoeveel boeken de serie uiteindelijk gaat bestaan. Het kunnen er vijf zijn, of tien, of twintig… Het hangt ervan af of mensen de serie willen blijven lezen. Maar hou er rekening mee dat ik een gegeven moment op het punt aanbeland dat ik Logan alleen nog met goed fatsoen in een gesticht kan stoppen. Om scherp te blijven, schrijf ik ook af en toe standalones. Het geeft me de kans om weer helemaal fris in Logans wereld te duiken en een flinke portie ellende over hem uit te storten.

Je had oorspronkelijk een contract voor zes boeken bij HarperCollins. Met Halfhead erbij zijn er nu zeven boeken verschenen. Nieuw contract? Geen zin gehad om over te stappen?

Waarom zou ik in godsnaam een andere uitgever willen? HarperCollins is extreem goed voor me. Ik ben ontzettend blij met het werk dat ze gedaan hebben, en ik ben ook heel blij met mijn redacteuren die heel erg secuur zijn. Ik zou het heel moeilijk vinden om anderen mijn boeken toe te vertrouwen. Mijn eerste contract behelsde drie boeken en het tweede contract ook. Ik heb onlangs getekend voor nog eens vier boeken, twee Logan McRae’s en twee standalones. Ik verheug me er erg op om ze te schrijven. Halfhead is als ‘los onderdeel’ behandeld en viel buiten die contracten.

 

Halfhead is ook de titel van je blog. Waarom heb je die titel gekozen voor zowel je blog als je boek?

Je moet het boek lezen om daar achter te komen. Ik heb de blog Halfhead genoemd uit nostalgische overwegingen. Het representeert mijn eerste voet tussen de deur bij HarperCollins en de wereld van het professioneel schrijven.

 

Waarom ben je schrijver geworden? En hoe ging jouw weg naar succes? Of was het met Steenkoud meteen een schot in de roos?

Toen ik midden twintig was, had ik een paar vrienden die fantasyboeken schreven. Ze vertelden me hoe leuk het was en dat ik het misschien ook eens moest proberen. Ik waagde een poging en het was inderdaad leuk. Ik had nooit gedacht dat ik uiteindelijk als schrijver zou eindigen; ik was een lezer, geen schrijver. Mijn eerste boek was vreselijk, maar ik kreeg de smaak te pakken en schreef er nog een. En nog een…

Ik was heel tevreden over het eindresultaat van Steenkoud. HarperCollins heeft er hard aan gewerkt om de puntjes op de i te krijgen. Het boek was een veel groter succes dan ik ooit had durven dromen. Het voelt eerlijk gezegd nog steeds raar dat ik zoveel succes heb.

 

Wat zijn jouw favoriete auteurs en boeken? Waar kan Stuart MacBride écht van genieten?

Stuart MacBride geniet erg van de boeken van Allan Guthrie, Charlie Williams, Ray Banks, Zoë Sharp en Adrian Hyland. Het zijn schrijvers die nooit teleurstellen en ik verheug me altijd enorm op het lezen van hun boeken. Stuart MacBride is ook dol op kookboeken, dat verklaart waarom hij het formaat heeft van een kleine sofa.

 

Je woont al lang in Aberdeen, maar iedereen die je boeken leest krijgt niet echt het idee dat dit de meest geweldige stad in Schotland is om te wonen en werken. Neemt niemand je dat ooit kwalijk?

Nee. Zoals je zegt, woon ik er al heel lang – ik ben hier geboren en getogen. Het plaatje dat ik van Aberdeen schets, is niet hetzelfde plaatje dat je krijgt bij de VVV, maar toch heeft het een bindende werking tussen de mensen die oorspronkelijk uit Aberdeen komen en nu over de hele wereld zijn uitgevlogen. Ik krijg nog steeds mailtjes van mensen die mijn boeken lezen terwijl ze liggen te bakken op Bondi Beach, terugdenkend aan alle jaren dat ze in Torry hebben gewoond. Dat is leuk.

 

Als we Eindspel even niet meenemen, welke deel in de serie over Logan McRae is dan jouw favoriet?

Mijn absolute favoriet is Verbrijzeld (verschijnt in mei 2011 in Nederland). Het boek is net verschenen in Engeland. Ik probeer ieder nieuw boek beter te maken dan het vorige, en ik hoop dat dat opvalt. Daarnaast heeft Slachthuis een speciaal plekje in mijn hart, vooral omdat de ‘krantenknipsels’ zo leuk waren om te doen. En ik kon er nog een foto van mijn kat Grendel in kwijt ook.

 

Is je research in de loop der jaren veranderd? En wat was in dat opzicht het verschil tussen Eindspel en Halfhead?

Een ontzettend groot verschil. Een van de geweldige dingen aan het schrijven van boeken die zich afspelen in de nabije toekomst, is dat niemand je kan vertellen dat het niet klopt. Ik kan oneindig en straffeloos dingen verzinnen. De Aberdeen-boeken vragen een veel preciezere benadering en ik heb veel gewerkt met pathologen en forensische experts om alles zo gedetailleerd en zo realistisch mogelijk op te schrijven. Toch krijg ik het nog steeds voor elkaar om er af en toe naast te zitten, maar soms is dat heel bewust.

 

Je hebt al redelijk wat prijzen gewonnen met je boeken. Welke is het meest dierbaar? En welke nog niet gewonnen prijzen staan hoog op je verlanglijstje?

Ik denk dat ik de CWA’s Dagger in The Library de mooiste prijs vind die ik tot nu toe heb gehad. Het is een prijs voor ‘een omvangrijk oeuvre’ en ik kreeg hem ook al schreef ik toen amper drie boeken. De jury bestond niet uit de elite, maar uit bibliothecarissen en lezers, dus ik voel me zeer vereerd en ben er erg trots op dat ik die prijs heb gekregen. Op mijn verlanglijstje staat nog de Gold Dagger, en als we dan toch bezig zijn met fantaseren, dan zou ik de Booker-, de Pulitzer- én de Nobelprijs voor literatuur nog willen winnen. Oh ja, en ik wil geridderd worden, is dat genoeg ambitie?

 

Welke vraag zou Logan McRae je hebben gesteld als hij een recensent was geweest? En wat zou je als antwoord geven?

Logan: Waarom laat je me niet met rust! LAAT ME MET RUST!
Stuart: Geen denken aan.

  

Foto: Jerry Bauer
Met dank aan uitgeverij Unieboek

Eindredactie: Gerd Boeren

 

---

Eindspel
Auteur: Stuart MacBride
Oorspronkelijke titel: Dark Blood
Uitgeverij Van Holkema & Warendorf
ISBN: 978 90 475 1557 9
Paperback
Prijs: € 18,99
Verschenen: november 2010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Logan McRae is niet blij met zijn nieuwste opdracht. Hij moet Richard Knox, een gewelddadige verkrachter die zijn straf heeft uitgezeten en beweert de Heer te hebben gevonden, helpen bij het betrekken van diens nieuwe woning in Aberdeen. Nog minder verheugd is hij dat hoofdinspecteur Danby van de politie van Northumbria – degene die Knox achter de tralies zette – meegaat om 'een oogje in het zeil te houden'. Wat begint als een vrij eenvoudige operatie loopt al snel uit de hand wanneer meerdere partijen zich ermee gaan bemoeien en als blijkt dat Knox zijn duistere verleden nog lang niet heeft afgeschud…

 

---