Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.
Ezzulia Interview:
Simon de Waal
Door Jürgen Joosten | Ezzulia.nl
"De realiteit is vaak waanzinniger dan je als auteur kan verzinnen"
15 januari 2008 | Simon de Waal (1961) begon zijn carrière bij de Amsterdamse politie als agent. Sinds 1986 is hij er rechercheur in de binnenstad, met als specialiteit zware misdrijven. In 1991 begon hij met het schrijven van scenario’s en sindsdien is de Waal één van Nederlands meest succesvolle scenario-schrijvers. Hij schreef onder andere voor de series Baantjer, Russen, Unit 13, Grijpstra & De Gier en Boks. Voor het scenario van de speelfilm Lek ontving hij een Gouden Kalf en onlangs was hij ook betrokken bij de speelfilm Kapitein Rob.
Cop vs Killer (2005) was zijn solo-thrillerdebuut, welke gelijk al werd genomineerd voor de Gouden strop (2005) en voor de Diamanten kogel (2005). Verder schreef Simon de Waal een aantal boeken in de serie Wulffers en de zaak..., vier delen over de speurder Van Ledden Hulschebos (in beide gevallen samen met Dick van den Heuvel) en drie boeken in de serie over Boks. Het in 2007 verschenen Pentito is zijn tweede solothriller.
Jürgen Joosten zocht de schrijvende diender op en stelde hem een groot aantal vragen.
Kun je in het kort vertellen waar Pentito over gaat?
Pentito is het verhaal van Giovanni,
een Italiaans man, als enige overgebleven uit een uitgemoorde familie, die
dreigt te worden uitgezet naar Italië waar ook hem een zekere dood wacht. Het is
het verhaal van Nick, een neergeschoten rechercheur die vecht tegen het
wantrouwen van zijn collega’s, terwijl hij wanhopig het leven van Giovanni
probeert te redden. En het is het verhaal van een wrede en allesvernietigende
oorlog tussen de clans van de maffia, die zich afspeelt in Nederland, Duitsland
en Italië. En dat loopt dan allemaal door elkaar heen, op zo’n mooie manier dat
het een heerlijk boek is geworden.
Pentito is niet een erg bekend woord in
Nederland, wat is nu eigenlijk een Pentito / spijtoptant?
Pentito (meervoud pentiti) is de Italiaanse
benaming voor een lid van de maffia die besluit met justitie mee te werken in
ruil voor strafvermindering en bescherming. Vaak krijgen deze pentiti een nieuwe
identiteit en soms worden ze in een andere land ondergebracht. Een van de
eerste, en meest bekende, was Tomasso Buscetta, die onder een andere naam in
Amerika ging wonen. Vaak bekopen pentiti, of hun familieleden, het verraad met
de dood.
Het boek is gebaseerd op een eigen ervaring uit
begin jaren 90, wil je daar iets meer over vertellen?
Begin jaren negentig hebben er in veel
kranten, zowel in Nederland als Italië, reportages gestaan van twee Amsterdamse
rechercheurs die enkele jaren met een pentito zouden hebben gewerkt. In Italië
werd mijn naam daarbij genoemd, als een van die twee. Ik mag natuurlijk niet
bevestigen of ontkennen of dat klopt. Dit heeft geresulteerd in de arrestatie
van enkele tientallen hoge politieambtenaren in Italië die samenwerkten met de
maffia. De basis van het verhaal van Pentito (het boek) stamt uit die
periode. De pentito uit die periode, is echter niet dezelfde als die in het
boek. Het verhaal is sterk gedramatiseerd en veranderd, maar alles zou precies
zo plaatsgevonden kunnen hebben als in het boek staat. Daar is niets aan
overdreven. Het is alleen gebaseerd op meerdere pentiti uit de afgelopen jaren.
Rechercheur Nick Meere (de hoofdpersoon in het
boek) wordt door zijn collega's gezien als een "vuile" diender. Waarom heb je
hiervoor gekozen?
Het is zo makkelijk om een goede rechercheur die voor de onderwereld te lastig wordt, te beschadigen. Je strooit wat geruchten in het rond en het kwaad is al geschied. In het geval van Nick ben ik uitgegaan van iets dat nog erger is: neergeschoten worden, zonder dat je zelf weet waarom of door wie. Je kan zeggen wat je wilt, maar je verdedigen tegen de daarop volgende roddels of geruchten is bijna ondoenlijk. “Waarom is hij neergeschoten? Dat zal wel niet voor niets zijn. Waar rook is, is vuur.” Dat denkt men dan. Het leek me een dramatisch mooi gegeven voor een boek.
Bovendien is het een keer echt zo gebeurd,
eind jaren zeventig, helaas met een fatale afloop voor een rechercheur.
Jarenlang werd gedacht: hij zal wel fout zijn geweest. Pas 25 jaar later werd
hij gerehabiliteerd, wat voor hem (postuum) en zijn familie natuurlijk veel te
laat, maar wel volkomen terecht was.
Nick Meere krijgt hulp van een jonge straatagent
die de bijnaam Houdini krijgt. Had je zelf ook een bijnaam?
Bijnamen komen erg veel voor, met name bij de recherche in de binnenstad. Het is natuurlijk ook een beetje Amsterdams (denk ik). Een rechercheur die regelmatig een pak aan heeft, is al snel 'Mooie Henk'. Zo hadden wij 'smurf', 'floppie', 'badmuts' , 'het Mexicaanse leger' (clubje bazen) en uiteraard de wat minder vleiende benamingen die ik niet zal herhalen.
Ikzelf (ik zeg het met enige schroom omdat
het me wel weer zal achtervolgen, maar vooruit) word nog wel een 'Schimanski'
genoemd. Louter en alleen omdat het fonetisch iets met 'Simon' heeft,
natuurlijk.
Op wie lijk je meer: Nick Meere of Houdini?
Hm... Houdini is meer de jonge onervaren maar zeer enthousiaste hond, terwijl Nick de wat meer ervaren rechercheur is. Ik ben zelf sinds 1986 rechercheur. Maak zelf het verhaal af en kleur de plaatjes, zou ik zeggen. Ik denk dat Houdini meer van de 'jonge ik' heeft.
In eerste instantie zou Frank Spinola uit je
eerste alleenstaande misdaadthriller, wederom de hoofdrol spelen. Waarom ben je
daar van afgeweken?
In meerdere opzichten was de aankondiging van
Pentito achterin Cop vs Killer iets te enthousiast, niet alleen
qua hoofdpersoon, maar ook qua verschijningsdatum. Ik heb er wel over gedacht,
maar Pentito had echt een andere hoofdpersoon nodig dan Frank Spinola,
die meer een gezinsman was dan de 'lone crusader' die Nick is. Waarmee niet
gezegd is dat Frank Spinola of Nick Meere nooit terug zullen komen, hoor.
De maffiaclan Tre Tenori geef je duidelijk weer
met een verwijzing naar de film Reservoir Dogs. Moet de lezer de film hebben
gezien om zich een beeld te kunnen vormen?
Ja, ik ben fan van Tarantino, en dan met name
Reservoir Dogs en Pulp Fiction, wat natuurlijk bijzonder goede films zijn. En
nee, de lezer hoeft Reservoir Dogs niet persé te kennen, al is het leuk
meegenomen als ze weten wat de fysieke kenmerken van de karakters in Reservoir
Dogs zijn. En die van de Tre Tenori. Ik omschrijf hun uiterlijk duidelijk
genoeg in het boek, denk ik. Inderdaad beschrijf ik mijn personages niet. Ik
vind dat ze door hun handelen en hun dialogen tot leven moeten komen – de lezer
mag zich daar zelf een beeld bij vormen. Dat werkt volgens mij altijd heel
prettig, als je je eigen helden of schurken mag visualiseren.
Hoeveel invloed hebben de gebeurtenissen in
Duisburg (het gevecht tussen de twee maffiaclans, augustus 2007) nog op de
inhoud van je boek gehad?
Weinig, behalve natuurlijk dat het behoorlijk
heftig was. Het was een typisch voorbeeld dat de schokkende werkelijkheid de
fantasie rechts inhaalt. Overigens zijn dit soort gevechten binnen de maffia in
geheel Italië al decennia aan de gang. Maar denk ook aan de Al Capone gangwars
in Amerika.
Heb je de lezer nog iets willen bijbrengen met
Pentito?
Ik heb niet willens en wetens de lezer iets bij willen brengen dat niet direct verband houdt met het verhaal. Natuurlijk is het onderwerp meer dan interessant, ook voor mensen die niets van de maffia weten. Ik wil de lezer kennis over de Camorra (Napolitaanse maffia) bijbrengen. Over de sfeer in Italië, over de werkwijze van de Carabinieri, de maffia, de politie. Ik wilde de sfeer neerzetten van Rome en Napels, dat lezers die er nooit geweest zijn toch voelen waar dit zich afspeelt, en dat mensen die er ooit geweest zijn, het herkennen.
Hoezeer is de boven- en onderwereld met elkaar verweven, in Italië en in Nederland? Wie kan je vertrouwen? Hoe leven de mensen, waarom is de maffia zo ontzettend populair en onaantastbaar in Italië. Maar ook: hoe zijn en denken Italianen?
Je ziet, het is toch nog veel, als ik het zo opschrijf....
Ik denk dat de rode draad die het meest door
mijn verhalen loopt, de volgende is: niets is wat het lijkt.
Ben jij zelf ook in Napels en Rome geweest voor
research? Of heb je alles aangereikt gekregen?
Ik heb met name vrij veel over de huidige
situatie in het land gevraagd. Het is toch al even geleden dat ik in Italië was
en ik weet niet of ik er snel weer naar toe ga. Hoewel het verhaal ongeveer 15
jaar geleden speelt / speelde, wilde ik toch de huidige situatie 'meenemen' in
het verhaal. Het is dus een beetje tijdloos geschreven. Ook belangrijk was om te
weten hoe 'echte' Napolitanen of Romeinen praten en denken, want dat verschilt
ook. Wat je schrijft, moet kloppen. Dus als mijn geheugen me even in de steek
liet, of als ik wilde weten of de Carabinieri en de Polizia nog steeds niet
prettig en collegiaal samenwerken, dan kon ik dat met één telefoontje navragen.
Het boek Pentito heeft een fantastische cover,
hoe kom je eraan, heb je zelf ook meegeholpen?
Ik heb deze cover zelf ontworpen, mag ik met
gepaste trots zeggen en Rene Abbuhl (die de geweldige cover voor Cop vs
Killer heeft ontworpen) heeft hem fijngeslepen. Ik vind dat leuk om te doen,
en gelukkig vond Oscar van Gelderen (mijn vriend en uitgever) hem ook prachtig.
Ik ben nu bezig, gewoon voor de lol, met een cover voor het volgende boek. Ik
zie wel hoe dat loopt. Voorlopig vind ik hem mooi.
Appie Baantjer en jij hebben plannen om samen een
boek te gaan schrijven. Is daar al meer over bekend?
De plannen zijn zo ver gevorderd, dat we binnenkort gaan zitten en het verhaal gaan maken. Appie ken ik natuurlijk al heel lang, en het is een geweldige man. Hij heeft met een ontzettend lieve toespraak mij het eerste exemplaar van Pentito uitgereikt. Een jaar of twee geleden kreeg Appie een welverdiende oeuvreprijs bij het Genootschap Nederlandstalige Misdaadauteurs en zaten we met een biertje in de tuin. Toen kwam het plan samen 'iets te gaan doen' en verzonnen we de hoofdpersoon voor een boek dat we samen gaan schrijven. Heb ik erg veel zin in, en Appie ook.
Komt er een vervolg op Pentito? Boks? Van Ledden
Hulsebosch?
Ik moet eerst Pentito even uit mijn systeem krijgen, voordat ik daarover kan denken. Boks, dat is een beetje afhankelijk van externe factoren, zoals de tv-serie die er van gemaakt is. Prachtige serie, helaas bij een omroep die ter ziele is gegaan. Van Ledden Hulsebosch ligt voor een groot deel aan Dick van den Heuvel, die het razend druk heeft met zeer succesvolle dingen als musicals. Ik merk dat ik heel erg veel zin heb om een nieuw boek te schrijven, getiteld (voorlopig) Blacklight. Of Operatie Blacklight, daar ben ik nog niet helemaal uit. Hou het maar op werktitel Blacklight. In dat verhaal is voorlopig geen plaats voor Nick Meere, noch Frank Spinola. De held van dat boek heet voorlopig Tom Novak.
Zo. Hebben jullie een geweldige primeur!
Hoeveel boeken lees je zelf (ongeveer) per jaar?
Ik lees heel erg veel, niet alleen boeken
maar ook kranten en tijdschriften. Ik denk dat ik iets van dertig tot veertig
boeken per jaar lees. De laatste is Het laatste oudejaar van de mensheid
van Niccolo Ammaniti, zo’n boek waarvan je denkt, ik wou dat ik dat
bedacht had.
Wie is
jouw favoriete auteur?
Marten Toonder, vanwege zijn enorme
fantasie en prachtige taalgebruik. Ook zijn biografieën zijn meer dan de moeite
waard.
Wat is
het mooiste, vreemdste of meest opmerkelijke dat je als auteur hebt meegemaakt?
Het besef dat de realiteit waanzinniger is
dan wat je kan fantaseren. Ik kom als rechercheur regelmatig in situaties
waarvan ik weet dat, als ik ze als verhaal opschrijf, men het absoluut niet zou
geloven. Jammer, want ze zijn het waard, maar het zij zo. Aan de andere kant kan
het lang duren voor een verhaal in je hoofd ‘klaar’ is om verteld te worden.
Pentito heeft 14 jaar geduurd, voor ik er een boek over kon schrijven. Ook
dat is een vreemde gewaarwording.
Wilde
je altijd al auteur worden?
Het is eigenlijk zo gegroeid. Wel heb ik, van
jongs af aan, altijd veel plezier gehad in schrijven en verhalen verzinnen.
Schoolkrantenredactie en zo. Maar ja, dan vul je een bon in de Veronicagids in
als je 18 bent, en dan zit je een paar maanden later bij de politie. Wat weet je
als je 18 bent? Pas later besefte ik hoe leuk en uitdagend het schrijven is, en
dat ik er veel plezier in heb en er kennelijk talent voor heb.
Aan
welke kritiek hecht je meer waarde: van je lezers of van recensenten?
Uiteindelijk heeft de lezer altijd gelijk,
omdat hij of zij ook degene is voor wie je eigenlijk schrijft. Niet voor de
recensent, al zou ik liegen als ik zeg dat een recensie (positief of negatief)
me niets doet.
Wat is
belangrijker: de plot van een boek of de karakters in een verhaal?
Die tweedeling heb ik nooit gevolgd. Ik ben
tot de conclusie gekomen dat de sterkste films en de beste boeken een briljant
plot combineren met sterke karakters, en omgekeerd. Alleen plotgedreven of
alleen karaktergedreven boeken en films missen toch iets.
Is één
van de hoofdpersonen in jouw boeken autobiografisch? Welk personage spreekt je
het meeste aan?
Er is niet een personage 100% in mijn boeken
of scripts autobiografisch, maar als je schrijft over een rechercheur (dus
datgene wat je zelf ook bent) ontkom je denk ik niet aan vergelijkingen tussen
de schrijver en zijn personage. De Kapitein Rob, held uit de film, is uiteraard
wel geheel autobiografisch, dat moge meer dan duidelijk zijn. Ik hang ook
regelmatig onder helikopters met mooie dames in mijn armen.
Waar maak jij je op dit moment druk over?
Zoals iedere vader zou horen te doen, de
toekomst van zijn en onze kinderen. Het is angstaanjagend om te beseffen dat het
de mensheid lukt om in een totale roofbouw van nog geen honderd jaar onze wereld
bijna letterlijk onbewoonbaar te maken.
Wil je tot slot zelf nog iets kwijt?
Dat ik niet zou kunnen schrijven zonder mijn vrouw. Dat ik waarschijnlijk helemaal niet had geschreven zonder mijn vrouw. Dat mag ook wel eens gezegd zijn. En dat ik ook twee geweldige kinderen heb. Dat de rest allemaal bijzaak is, als je gelukkig kunt zijn op je eigen manier. Ik gun dus iedereen zijn geluk, op zijn eigen manier. Pluk de dag, dames en heren. Pluk de dag.
Pentito
Auteur: Simon de Waal
Uitgever: Lebowski
ISBN: 978 90 488 0047 6
Paperback
Prijs: 17,50
In Italië is een jongen van twaalf getuige van de moord op zijn hele familie.
Door te vluchten en onder te duiken weet alleen hij de massale oorlog tussen de
maffiaclans te overleven. Nu, begin jaren negentig, denken zijn vijanden dat de
jongen dood is, maar leeft hij onder een valse naam in Nederland.
Rechercheur Nicky Meere, moeizaam herstellend van een schotwond, is gedwongen
zich met kleine criminelen bezig te houden tot hij weer sterk genoeg is voor het
echte werk. Als hij een Italiaan moet verhoren die onrust op het Rembrandtplein
heeft veroorzaakt, verwacht hij gewoon op tijd naar huis te gaan. Maar de zaken
lopen anders die dag.
De Italiaan, Giovanni La Rocca, raakt in paniek als hij merkt dat Nick hem via
de vreemdelingendienst wil laten uitzetten naar Italië. gedwongen terugkeer naar
Napels is hetzelfde als de doodstraf, bezweert hij hem. Hij biedt Nick
informatie aan in ruil voor verblijf in Nederland.
La Rocca weet alles over de maffia in Italië, Nederland en Duitsland, zijn
familie was een van de grootste clans van Italië. Om dit te bewijzen,
onthul hij de verblijfplaats van een ontvoerde senator. Als Nick de informatie
doorgeeft aan Interpol Rome gaan alle alarmbellen rinkelen. Niet alleen bij
Interpol, want ook de camorra blijkt meteen op de hoogte van deze gevaarlijke
pentito, een spijtoptant. Zij willen hem koste wat het kost het zwijgen
opleggen, waardoor ook Nick niet langer zijn leven zeker is...
Bibliografie van Simon de Waal:
2005: Cop vs. Killer
2007: Pentito
Serie Boks:
2005: De Lege Kamer
2006: De Spoorloze Getuige
2006: Het Verkeerde Lijk
Serie Van Ledden Hulsebosch
(samen met Dick van den Heuvel):
2002: Moord in Tuschinski
2003: De Wraak van de Keizer
2004: Spelen met Vuur
2006: De Rembrandtcode
Serie Wulffers en de zaak
van... (samen met Dick van den Heuvel):
2004: De Bloedverwanten
2004: De Vermoorde Onschuld
2005: Het Galgenmaal
2005: De Dode Hoek
Wil je reageren op dit
interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van Simon de Waal.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.