Ezzulia interview
Sarah Waters
Door Josefin Hoenders | Ezzulia.nl
16 juli 2009 | Sarah Waters werd in 1966 geboren in Neyland, een stad gelegen in de county Pembrokeshire in Wales. Ze ging daar ook naar school en bezocht later de universiteit van Canterbury waar ze haar doctoraat in Engelse literatuur verkreeg. Na haar studie begon ze te werken aan haar eerste roman, Fluwelen Begeerte, welke zich afspeelde in het Victoriaanse tijdperk. Het boek bleek meteen een succes en werd in 2002 bewerkt tot een televisieminiserie, welke ook in Nederland en België werd uitgezonden. De serie zorgde voor enige opschudding, omdat op de BBC nog nooit eerder zulke expliciet (lesbische) erotische scènes werden uitgezonden.
Ook haar latere romans Affiniteit,
Vingervlug en de Nachtwacht, werden stuk voor stuk bekroonde
bestsellers. Nu ligt haar langverwachte vijfde roman De Kleine Vreemdeling
in de winkels.
"Mijn donkere kant komt misschien wel tot uiting in mijn boeken"
Een bovennatuurlijk moordmysterie, een psychologisch spookverhaal of een spirituele thriller? Welk etiket mogen we op De Kleine Vreemdeling plakken?
Ik vind het leuk dat de roman
moeilijk in een hokje te stoppen is. Ik ben geïnteresseerd in genres, maar vind
het ook erg leuk om ermee te spelen. Zelf noem ik De Kleine Vreemdeling
voor het gemak een ‘spookverhaal’, maar strikt genomen is het toch eigenlijk een
‘Haunted House Novel’. En tegelijkertijd een ‘moordmysterie’, omdat alle
karakters uit de roman een psychologisch motief of een zwakte hebben. Ik hoop
dat de ongewone manier van vertellen het boek griezeliger heeft gemaakt. Het
landhuis “Hundreds” waar het verhaal zich afspeelt, is absoluut door iets
‘behekst’, maar door wie… of wat?
Je ontrafelt het mysterie op een hele subtiele manier. Je geeft de lezer geen 100% zekerheid over wat er is gebeurd, of… onthul je toch meer op die laatste pagina dan het lijkt?
Op ‘Hundreds Hall’ is iets vreemds
gaande, iets voorbij de grenzen van wetenschap en verstand. Ik vond dat de hele
roman recht moest doen aan die excentriciteit. Er zijn dingen in het leven waar
je geen heldere verklaring voor hebt. Maar ik heb het gevoel dat er heel veel
wordt onthuld in de laatste zin van het boek. Tegelijkertijd wilde ik het einde
relatief ‘open’ laten, zo ‘open’ mogelijk zonder de lezer gefrustreerd achter te
laten. Ik hoop dat het is gelukt. Tot nu toe is het heel leuk om de reacties van
lezers te horen, omdat ze allemaal heel plausibel zijn, maar toch ook subtiel
van elkaar verschillen.
‘Een droombewustzijn dat apart van een persoonlijkheid kan opereren’, een theorie van Frederic Myers, speelt een grote rol in dit verhaal. Geloof jij dat zoiets mogelijk is? Heb je misschien zelf wel eens zo’n ‘vreemde kracht’ om je heen gevoeld?
Ik ontdekte de boeken van Myers
tijdens mijn research over poltergeists. Zelf heb ik nog niet zo’n vreemde
kracht in mijn eigen leven ervaren, maar ik denk dat we allemaal de weerspannige
gevoelens van angst, frustratie, teleurstelling en jaloezie kennen, die we soms
niet meer in de hand hebben. Het idee dat die slechte gevoelens zich zouden
kunnen afscheiden van onze persoon en zich tot een kwaadwillende zelfstandige
levensvorm zouden kunnen ontwikkelen – dat vind ik ontzettend fascinerend.
Wist je vanaf de eerste zin die je schreef al hoe het verhaal zich zou ontwikkelen?
Ik weet meestal wel hoe een
verhaal zal verlopen. Bij De Kleine Vreemdeling was dat zeker het geval.
Ik wist dat ik het claustrofobisch wilde houden, langzaam toewerkend naar een
(behoorlijk grauwe) ontknoping. Maar er zijn altijd kleine verhaallijnen die je
na verloop van tijd bedenkt en dan later in het verhaal probeert te verwerken.
Ik had het grootste deel van het boek al af, toen ik besloot dat dokter Faraday
een vroege connectie met het landhuis moest krijgen. De verhaallijn over zijn
moeder die op Hundreds Hall werkte en zijn jeugdherinneringen aan het huis
bedenk ik er dan later bij.
Hoe ontstaan jouw karakters? Heeft er iemand model gestaan voor de dokter, of de familie?
Ik heb meestal wel een idee van de
types die ik wil betrekken bij een roman, maar tijdens de research en het
schrijven slijp ik de karakters pas fijn. Of ik gooi de types overboord en
bedenk weer hele andere. De Kleine Vreemdeling speelt zich af in de
periode direct na de Tweede Wereldoorlog. De familie Ayres is een zeer typische
familie uit de ‘upper-middle class’ die worstelt met het vasthouden van de oude
manier van leven in een tijd waarin radicale sociale veranderingen op handen
zijn. Maar aangezien het boek een soort thriller is, was het nodig om ze
allemaal extra kwetsbaar te maken. Daarom heeft de oude mevrouw Ayres een dode
dochter, is zoon Roderick door een oorlogstrauma emotioneel in de war en is
dochter Caroline lelijk en heeft ze op jonge leeftijd al trekjes van een oude
vrijster.
Wie is je favoriete hoofdpersoon uit De Kleine Vreemdeling?
Caroline is absoluut mijn favoriet. In het begin had ik weinig sympathie voor haar – ze kwam behoorlijk hard en arrogant op me over. Maar tijdens het schrijven werd ze milder en zachter. En ik begon te begrijpen in wat voor benarde toestand ze eigenlijk zat. Ze had een heftige, spannende oorlog achter de rug, maar moest terugkeren naar het ouderlijk huis, een afbrokkelend landgoed, om haar broer te verzorgen. Daarbij is ze lelijk en slim in een tijd dat het voor een vrouw ontzettend nadelig was om lelijk en slim te zijn. Dus uiteindelijk zag ik haar kracht en haar zwakte. Caroline is erg zelfstandig en soms ook best grappig. In mijn boeken kun je altijd ontdekken wie mijn favoriete karakters zijn: ik geef ze de beste teksten.
De mensen in De Kleine Vreemdeling zijn niet echt gelukkig in het leven en de liefde. Heb je zelf tot nu toe meer geluk gehad?
Het is vreemd dat ik me
aangetrokken voel om zulke trieste verhalen te schrijven, omdat ik echt een
optimist ben en vooral het goede in de menselijke natuur wil zien. Ik zie mezelf
als een extreem gelukkig mens: niet alleen heeft mijn succesvolle carrière mijn
verwachtingen wild overtroffen, ik heb ook nog eens een geweldige partner Lucy,
met wie ik al zeven jaar samen ben. We hebben twee katten, maar geen kinderen.
Er zijn wel kinderen in mijn leven, maar ik heb nooit de drang gevoeld om zelf
kinderen te krijgen. Ik ga ervan uit dat ik ergens ook wel een donkere kant heb
– misschien komt die wel tot uiting in mijn boeken.
Je bent in je boeken altijd aan het tijdreizen, waarom? Had je liever in een andere tijd geleefd?
Nee, ik vind het prettig om in
2009 te leven. Als vrouw, ook als lesbische vrouw, denk ik dat ik beter af ben
in de 21e eeuw dan in welke andere periode dan ook. Het is mijn interesse voor
het heden waardoor ik zo geïnteresseerd ben in het verleden. Ik vind het
fascinerend te zien hoe de maatschappij zich ontwikkelt en verandert en hoe de
verschillende delen van de wereld bij elkaar passen. Maar ik zie mezelf ook nog
wel een boek schrijven, dat is gesitueerd in onze huidige tijd. Ik ben
nieuwsgierig in hoeverre mijn schrijfstijl dan zou veranderen, en met wat voor
verhaal ik dan op de proppen zou komen.
Hoe ziet een dag uit het leven van Sarah Waters eruit?
Ik heb geen echte rituelen, maar
ik ben wel een behoorlijk gedisciplineerde schrijver. Ik zie mijn schrijven als
werk: ik heb een leuke studeerkamer op zolder en daar zit ik hele werkdagen,
tenzij ik voor research naar ‘The British Library’ moet. Bij het schrijven hoort
voor mij ook veel herschrijven. Ik herschrijf tijdens het schrijven, maar ook na
de voltooiing van de complete eerste versie van een boek herschrijf ik die
eerste versie weer, meerdere malen. Ik denk dat De Kleine Vreemdeling wel
vier of vijf versies kent. Ik heb er in totaal 2,5 jaar over gedaan. Maar dat is
normaal voor mij, hoewel mijn voorlaatste boek De Nachtwacht me vier jaar
kostte.
Je hebt gezegd nooit je eigen boeken, dus die aller-allerlaatste versies, te herlezen? Waarom?
Ik ben te bang. Stel je voor dat
ik ze lees en ze vreselijk vind!
Je boeken (Fluwelen Begeerte, Vingervlug en Affiniteit) zijn voor televisie bewerkt door de BBC. Is dat moeilijk voor een schrijver, om je karakters tot leven te zien komen op beeld? Ben je tevreden over het resultaat?
Ik ben erg tevreden met de
tv-bewerkingen: ik vind ze allemaal geweldig. De tv-bewerkingen voelden altijd
als onafhankelijke projecten. Natuurlijk op intieme wijze verbonden met mijn
boeken, maar voor mij, nooit als vervanging van die boeken. Ik was zelf niet op
een creatieve manier betrokken bij de series, maar ik werd wel steeds op de
hoogte gehouden. Ik heb de hele ervaring ontzettend plezierig gevonden. En ze
hebben me veel nieuwe lezers opgeleverd, dat is een prettig bijeffect.
En een tv-serie van De Kleine Vreemdeling?
Er is interesse om De Kleine
Vreemdeling te bewerken voor zowel televisie als film, maar ik kan je nog
niets concreet melden. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de verfilming van
De Nachtwacht.
Wat zijn je toekomstplannen?
Ik heb De Kleine Vreemdeling
pas een paar maanden geleden voltooid en ik heb de afgelopen tijd veel promotie
gedaan, dus ik ben wel toe aan een korte rustperiode. Geen verre vakantie, maar
gewoon lekker thuis in Londen, rustig aan doen. Ik wil lezen en een poosje
nadenken voordat ik me op een nieuw boek stort. Ik heb een paar ideetjes, maar
ik laat ze nog even in hun eentje sudderen. Ik vermoed dat ik aan het eind van
dit jaar weer onrustig word, omdat ik weer wil schrijven. Dat is altijd een fijn
gevoel.
Foto's: Charlie Hopkinson
De Kleine Vreemdeling
Auteur: Sarah Waters
Oorspronkelijke titel: The Little Stranger
Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar
ISBN: 978 90 388 9288 7
Paperback
Prijs: € 19,90
Tijdens een stoffige zomer wordt een dokter bij
een patiënt in het eenzame landhuis Hundreds Hall geroepen. Het ooit voorname
Georgiaanse gebouw, dat al meer dan twee eeuwen wordt bewoond door de familie
Ayres, is nu in verval: het metselwerk brokkelt af, de tuin staat vol onkruid,
de klok op het stalgebouw is stil blijven staan op twintig voor negen. De
eigenaars – moeder, zoon en dochter – worstelen met de veranderende
maatschappij, maar ook met hun eigen conflicten. Of wordt de familie Ayres door
iets onheilspellenders gekweld? Dokter Faraday weet nog niet hoe nauw en
angstaanjagend hun verhaal met het zijne verweven zal raken.
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over het interview met - en de boeken van - Sarah
Waters.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.