Home
Aanbevelingen
Interviews
Kort & Krachtig
Lezers interviews
Columns
Korte verhalen
Fantasy
Uitgelicht
Awards
Nieuws
Recensies
Leestip van Beldaran
Leesclub
Prijsvragen
Zoeken
Links
Colofon
Het Forum
Terug naar boven

Bezoek ook het forum van Ezzulia.  Registreer je als vaste bezoeker, waarna ook de verborgen onderdelen beschikbaar worden.

Gemiddeld twee interviews per week !

kijk hier voor het overzicht

Regelmatig columns van bekende auteurs

kijk hier voor het overzicht

Welke fantasy boeken komen uit in een Nederlandse vertaling?

kijk hier voor het overzicht

Recensies van recent verschenen boeken in verschillende genres

kijk hier voor het overzicht

Ezzulia interview
Ruben van Dijk

Door Remko Meddeler | Ezzulia.nl
 

19 januari 2010 | Angstaanjagende toekomstbeelden van het milieu kwamen tot op heden vooral van buiten Nederland. Al Gore ‘bewees’ in An Inconvenient Truth dat delen van Europa onder water komen te staan. Frank Schätzing vertelde in De zwerm hoe het leven in zee woest naar dat op aarde terugslaat. En wijlen Michael Crichton maakte in Staat van angst duidelijk dat menig milieubeweging om financiële redenen meehelpt aan het verder om zeep helpen van onze planeet.

Ruben van Dijk, het pseudoniem van Thomas van Slobbe (1957), doet namens Nederland een duit in het zakje met zijn tweede thriller Graan, waarin een wereldwijde voedselcrisis ontstaat na het ontdooien van een eeuwenoud virus. ‘Dat was schokkend, dat dat ene cruciale, door mij bedachte stukje echt waar bleek te zijn.’

"Alle personages zitten levensecht in mijn hoofd"

Aan de rand van ons land, op een beboste heuvel vlak bij Nijmegen, bouwden de Duitsers 90 jaar geleden huis Wylerberg. Het monumentale pand - slechts via een steil, kronkelend pad bereikbaar - speelde een cruciale rol in de oorlog en werd na de bevrijding door de Canadezen aan ons land overgedragen. Op dit relatief nieuwe stukje Nederland huist tegenwoordig Stichting wAarde, met Thomas van Slobbe/Ruben van Dijk aan het roer. Zijn ‘frisse denktank binnen de natuur- en milieubeweging’ zet zich in voor een duurzaam samenspel van mens en milieu. ‘We willen deze relatie verbeteren door op een authentieke manier ruimte te geven aan de natuurlijke wildheid van de mens. Het is bewezen dat een kind dat af en toe uit een boom valt of tijdens het spelen zijn enkel verstuikt, op latere leeftijd minder ongelukken maakt. Maar omdat we het in Nederland fijn vinden om alles netjes verzorgd en veilig te maken - bijvoorbeeld door het kappen van de onderste takken van een fijne klimboom - wordt de mens een soort recht op gevaar ontnomen.’ De bedenker van het smulbos, tevens initiator van de groene hangplek en de vlechtheg, pleit voor alles wat de menselijke veerkracht terug kan brengen. ‘Als je de ophef ziet over ondergesneeuwde treinen, het enkele uren uitvallen van de stroom of het een dag uit de lucht zijn van Vodafone, moet je je afvragen hoe we onszelf gaan redden als er echt iets ergs gebeurt.’

Omdat Ruben verslaafd is aan thrillers en dit boekengenre bij uitstek geschikt vindt om uiting te geven aan ‘de onderstroom van woede, frustratie en angst in de Nederlandse samenleving’, besloot hij een paar jaar geleden tot het schrijven van een boek dat uiteindelijk de eerste, zeer goed ontvangen, Nederlandse ecothriller werd. Het Kyoto-complot (2007) vertelt hoe de machtige olie-industrie ervoor gezorgd heeft dat de Amerikaanse president het Kyoto-verdrag niet kon ondertekenen. ‘Omdat ik in die periode zakelijke contacten had met Amerikanen, en ik die zuiver wilde houden, ben ik anoniem gebleven. Uitgeverij A.W. Bruna bedacht vervolgens de schrijversnaam Ruben van Dijk. Die anonimiteit voelde toentertijd soms wat geforceerd aan, maar was noodzakelijk. Voor Graan had ik op zich best mijn eigen naam kunnen gebruiken, maar nu het mysterie is verdwenen blijkt het best prettig om wat kunstmatige afstand te hebben tussen het schrijverschap en de rest van het dagelijkse leven.’

Schrijven is voor Ruben een absolute must, maar geen onverdeeld genoegen. ‘Soms moet ik een luikje in mijn hoofd openzetten om de woorden te laten stromen. Dat lucht op. Maar op momenten kan het ook ronduit afschuwelijk zijn. Er komt zo veel bij kijken! Bob Dylan vergeleek schrijven ooit met het op blote voeten dansen op lava. Mijn manier van schrijven kun je het best als “methodwriting” omschrijven, een soort methodacting voor een verhaal op papier. Alle personages zitten levensecht in mijn hoofd, hebben ruzie met elkaar en met mij. Ik ga vrijwel letterlijk met ze op pad om te zien hoe ze in bepaalde situaties reageren. Dat is intensief en kan heel vermoeiend zijn.’ Ruben vertelt dat het zweet hem letterlijk uitbrak toen hij hoofdpersoon Peter een smalle steeg in liet rennen waaruit hij niet kon ontsnappen. ‘Uiteindelijk zag ik geen andere mogelijkheid dan door een ruit heen te springen. Die scène is precies zo in het boek gekomen.’
Graan schetst een somber beeld van de zeer nabije toekomst. In 2012 zorgt het smelten van het poolijs voor het vrijkomen van een oud virus dat wereldwijd het graan paars kleurt en oneetbaar maakt. Wat geen Nederlander ooit (meer) hoopt mee te maken, gebeurt toch: binnen enkele weken gaat al het voedsel op de bon. Maar er is simpelweg niet genoeg om de monden van ons, verwende grootverbruikers, te vullen. Straatbendes plunderen de pakhuizen, demonstraties tegen de overheid lopen uit op rellen. Geen dier is meer veilig: van de duiven op de Dam tot de vissen in de binnenwateren, er wordt volop op ze gejaagd. Het eten van insecten wordt (eindelijk) populair. Uit pure noodzaak, dat wel. ‘Het ergste is nog dat dit allemaal echt zo zou kunnen gebeuren. Ik heb enorm veel research gedaan, veel mensen gesproken, zelf tien dagen niets gegeten, een regenworm geproefd … Het enige dat ik verzonnen heb, is het vrijkomen van dat virus. Ik werd echt angstig toen ik tijdens het afronden van het boek een artikel onder ogen kreeg dat ging over de vondst van een half ontdooide mammoet in Siberië. Het dier had nog voedsel in zijn bek en is dus zeer plotseling gestorven. Even later stuitte ik op wetenschappelijk bewijs van een echt uit poolijs vrijgekomen actief virus! Dat was schokkend, dat dat ene cruciale, door mij bedachte stukje echt waar bleek te zijn.’

Dat een mislukte graanoogst binnen enkele weken wereldwijd tot problemen kan leiden, is volgens Ruben van Dijk verre van overdreven: ‘Van individuele handelaren tot internationaal opererende criminele organisaties, ze zullen allen proberen er een slaatje uit te slaan. Prijzen van alternatieven voor graan, zoals soja, zullen enorm stijgen en de wereldeconomie sterk ontwrichten.’ Ruben herhaalt zijn pleidooi voor terugkeer van de natuurlijke veerkracht van mensen. ‘Dankzij onder meer “urban agriculture”, het verbouwen van voedsel in de directe omgeving of zelfs de eigen tuin, kun je de zware periode overleven waarin wetenschappers op zoek zijn naar een virusdoder. Ik wil inbraak echt niet goedpraten, maar eigenlijk zou iedereen iets moeten hebben van de inventiviteit en de energie die heerst in straatbendes. Ook dat weet ik uit de praktijk.’

Is het eind van de wereld nabij? ‘Tja, Kopenhagen heeft opnieuw bewezen dat overheden falen omdat het voor hen vrijwel onmogelijk is om impopulaire maatregelen te nemen. En van de wetenschap moeten we het ook niet hebben. Voor elke oplossing bewijst een ander het tegendeel. Het is niet leuk om te zeggen, maar ik denk dat rigoureuze veranderingen alleen mogelijk zijn als er wereldwijd iets ernstigs gaat gebeuren. Om op jouw vraag terug te komen: nee, ik denk niet dat het eind van de wereld nabij is. Een crisis wel. En misschien blijkt dat uiteindelijk ons geluk.’

 

Informatie over de ecothrillers van uitgeverij A.W. Bruna vindt u op www.ecothrillers.nl.
Alles over Stichting wAarde leest u op www.waarde.nl.

Kijk hier voor een eerder interview van Jürgen Joosten met Ruben van Dijk (2007)
 

Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over dit interview met - en de boeken van - Ruben van Dijk.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.

Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.

Terug naar boven