Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.
Ezzulia Interview:
Ruben van
Dijk
Door: Jürgen Joosten
16 december 2007 | Een paar weken geleden verscheen bij uitgeverij A.W. Bruna Het Kyoto-complot, een razend spannende en zeer actuele eco-thriller van eigen bodem, geschreven door Ruben van Dijk. Volgens Ruben van Dijk, die onder een pseudoniem werkt en afkomstig is uit de wereld van politiek en milieu, is het Nederlandse klimaatbeleid veel te naïef. ‘Er wordt consequent de indruk gewekt dat alles goed komt als iedereen vrijwillig een steentje bijdraagt. Dat is een te eenzijdige benadering die, aantoonbaar, niet in overeenstemming met de feiten is. We kunnen onze ogen niet langer sluiten voor de andere kant van het klimaatprobleem, oftewel voor politieke en economische obstructie door tegenstanders van klimaatbeleid’, aldus de auteur.
Jürgen Joosten (in het dagelijks leven Adviseur Veiligheid en Milieu) ging namens Ezzulia op zoek naar de auteur en kwam terug met het onderstaande, zéér interessante interview.
"Nederland doet heel naïef over klimaat-verandering"
Uw boek Het Kyoto Complot is geschreven onder het pseudoniem Ruben van Dijk, vanwaar deze keuze?
Net als veel andere schrijvers schrijf ik onder pseudoniem om te voorkomen dat mijn schrijverschap en mijn dagelijkse leven en werk voortdurend in elkaar overlopen. Muzikanten, toneelspelers en redenaars staan regelmatig oog in oog met hun publiek, maar voor schrijvers geldt dat niet. Schrijven doe je voor een groot deel in je eentje, alleen met je gedachten en op afstand van de lezers. Nadeel daarvan is dat je weinig of nooit in direct contact met je publiek staat en dus ook nauwelijks uit de eerste hand hun reacties op je stijl, je plot, dialogen of beschrijvingen kan zien. Maar het heeft ook voordelen: je kunt in alle rust en met optimale concentratie werken. En je kunt voorkomen dat je ieder moment van de dag wordt aangesproken op je boek, met vragen, complimenten of kritiek. Zeker bij een boek als Het Kyoto-complot, dat toch een beladen en omstreden onderwerp als machtswellust en obstructie van klimaatbeleid aansnijdt, heeft dat voordelen. (Cruijff zei het al:“Iedere nadeel heeft zijn voordeel…”)
Mogen we toch een tipje van de sluier weten? Bijvoorbeeld werk, privé, leeftijd?
Ik ben een Nederlander ben en
afkomstig uit de wereld van milieu en politiek. Daarnaast is bekend dat ik het
een uitdaging vind om superspannende boeken te schrijven. Het gaat me aan het
hart dat we met ons allen het klimaat verzieken en als samenleving simpelweg
niet in staat zijn daarmee op te houden.
Dat laatste gaat veel mensen aan het hart. In die zin ben ik niet bijzonder,
gewoon één van velen, die ook gewoon de stad in gaat om boodschappen te doen,
die af en toe ’s avonds in een café een pilsje pakt.
Hoe bent
u tot het boek Het Kyoto-complot gekomen?
Als de zeespiegel stijgt krijgen we daar allemaal, vroeg of laat, mee te maken. Klimaatverandering raakt iedereen en toch weten we zo weinig van de spelletjes achter de schermen van de macht waardoor het klimaat nog steeds veel meer verziekt wordt dan nodig is. Daar wind ik me ontzettend over op: dat anderen mijn leven en mijn leefklimaat bepalen en dat ik door een web van leugens en bedrog niet eens het hoe en waarom kan zien. Als je dan gaat uitzoeken wat voor belangen er allemaal in het spel zijn, wordt het dagelijkse leven opeens een soort thriller. De werkelijkheid is vaak erger dan je in je stoutste dromen voor kan stellen. Dat is griezelig. Hoe ga je daarmee om? Dat zijn vragen waar ik mee worstel en die in Het Kyoto-complot verwerkt zijn.
Het boek
is "groot" gebracht als Eco-thriller, toch is er in het boek geen sprake van een
milieuramp, vanwaar dan de keuze Eco-thriller? Het boek gaat hoofdzakelijk om
het halen van de overeengekomen emissie eisen (Kyoto) en waarom regering Bush
zich heeft teruggetrokken.
Geen sprake van een milieuramp? Klimaatverandering is zo ongeveer de grootste milieuramp die je je voor kunt stellen! De verandering gaat tot nu toe vrij geleidelijk en daarom valt die voor veel mensen niet zo op, maar het vormt een bedreiging voor iedereen. Lees de wetenschappelijke rapporten er maar op na. Punt is dat klimaatverandering meer is dan warme of juist natte zomers en een zeespiegel die langzaam stijgt. Meer ook dan goede voornemens om op spaarlampen over te gaan of minder te gaan vliegen, hoe belangrijk dat ook is. Klimaatverandering is geen milieuramp die de mensheid zomaar overkomt. Het is een ramp die we voor een belangrijk deel te danken hebben aan hebzuchtige machthebbers die niets ontziend hun eigen belangen nastreven ten koste van ons allemaal.
Vele bedrijven worden in uw boek bij naam genoemd (hoewel OilPa verzonnen is), vreest u geen rechtszaak van een van de bedrijven vanwege uw beschuldigingen?
Het plot van het boek is fictie. OilPa bestaat niet en een aantal dingen die ik in het boek beschrijf zijn niet gebeurd. Maar de feiten over met naam genoemde oliebedrijven kloppen allemaal. Oliebedrijven hebben namelijk écht vele miljoenen dollars geïnvesteerd in een campagne om de Amerikaanse ondertekening van het Kyoto-protocol tegen te houden. Iedereen weet dat het bedrijfsleven in Amerika veel politieke invloed heeft, al was het alleen maar doordat ze fors geld stoppen in de verkiezingscampagnes van presidentskandidaten. Af en toe komen er voorbeelden van op z’n zachtst gezegd uiterst discutabele praktijken naar buiten. En iedereen weet ook dat president Bush regelmatig zijn eigen volk en ons allemaal onwaarheden vertelt. Dat is het allemaal erg verontrustend, zeker als je alles op een rijtje zet, maar is op zich niets nieuws. Daarom (denk ik) geen reden voor een rechtszaak.
Hebt u
met uw boek ook nog iets willen bereiken? Denk hierbij aan wijzen op wetgeving,
vervuiling van grootmachten, negeren van Kyoto door USA e.d.
Ik wilde zo goed mogelijk een thriller schrijven die leuk is om te lezen, met
achtervolgingen en ontsnappingen, met dreiging, angst, vriendschap, verraad en
onverwachte wendingen. Een boek zoals ik dat zelf ook graag lees.
Maar het is waar dat Het Kyoto-complot ook een heel serieuze ondertoon
heeft. Ik vind dat in Nederland soms wel heel naïef over klimaatverandering
gepraat wordt. Zo van: als we allemaal een steentje bijdragen komt het vanzelf
wel goed. Hoe belangrijk het ook is dat iedereen zelf doet wat hij of zij kan
doen, het is belangrijk dat daarnaast ook de schoften van deze wereld worden
aangepakt. En Nederland kan zich ook wel wat harder tegen de Verenigde Staten
opstellen zolang deze weigeren mee te werken aan een goed klimaatbeleid.
Tenslotte staan onze levens en dat van onze kinderen en kleinkinderen op het
spel.
Vorig jaar werd in Nijmegen een milieuactivist voor zijn huis neergeschoten heeft u daarom voor Nijmegen gekozen of is dit toeval?
Nijmegen is een stad met een rijke geschiedenis aan maatschappelijke betrokkenheid. Daarnaast een stad met veel mooie plekjes, donkere bossen, smalle straten en dan opeens weer grote pleinen. Tijdens het schrijven heb ik vele dagen en nachten door de stad gedwaald. “Waar zou ik me hier verstoppen als de mensen van Bureau Berendsen achter me aanzaten,” vroeg ik me dan af. “Hoe zou ik vluchten?“ “Waarheen?” Ik ging dan achter bosjes zitten en zag dat een vrouw uit een tuin iets verderop naar me keek. “Wat zou ik nu doen als ik één van de hoofdpersonen was?” Zo is het verhaal stap voor stap tot stand gekomen. Dit alles had geen enkele relatie met de moord op de Nijmeegse activist Louis Seveke.
Uw boek
bevat vele feiten en weetjes over emissies, Kyoto, IPPC, achtergrond Bush,
Amerika, ontwikkelingswerk, etc. Hebt u hiervoor veel onderzoek moeten doen?
Bent u ook op de locaties geweest?
Ik ben twee jaar bezig geweest om het boek te schrijven en heb daarbij hulp
gehad van twee onderzoeksassistenten. Van klimaatverandering en klimaatbeleid
had ik al vrij veel verstand. Daarnaast moesten de meest vreemde dingen worden
uitgezocht. Hoe breek je in in een computer? Hoe groot is de kans dat
Nederlandse journalisten echt worden afgeluisterd of gevolgd. Vraag na vraag en
steeds weer nieuwe feiten…
Eén van de moeilijkste dingen was om te stoppen. Terwijl het boek al bij de
drukker lag, kwamen er nog steeds feiten bovendrijven die ik zo belangrijk vond
dat ik het liefst de persen wou stopzetten om ze nog even snel aan het verhaal
toe te voegen. Maar het was genoeg. Het Kyoto-complot is geworden zoals
ik wilde en meer kun je niet wensen.
Wilt u iets over uw hoofdpersoon vertellen, zit er iets (auto)biografisch in?
Tim is een Nijmeegse student die makkelijk wat geld wil bijverdienen. Zonder dat
hij goed beseft wat er gebeurt zit hij opeens verstrikt in een dodelijk spel van
chantage en bedrog. Hij kan maar geen overzicht krijgen van wat er nu precies
aan de hand is en dat is iets dat, denk ik, voor iedereen wel geldt. De leugens
van de macht zijn moeilijk te doorzien, maar vaak wel bepalend voor een groot
deel van ons leven. Hij weet niet wat hij moet doen, maar wordt wel tot handelen
gedwongen.
Tim, dat ben ik voor een deel zelf, net zo goed als ik mezelf ook herken in
Jacqueline, de bange journaliste en zelfs in Jelmer Berendsen, de grootste
schoft van iedereen. Als schrijver ontkom je daar niet aan: in ieder personage
zit een deel van jezelf. Als thrillerschrijver kom je dus ook alle schaduwkanten
van jezelf tegen. Ik vraag me af of er ooit iets is geschreven, door wie dan
ook, wat geen enkel autobiografisch element in zich heeft. (Als één van de
andere schrijvers die jullie interviewen het hier niet mee eens is, dan hoor ik
dat graag).
Hoe is
uw boek ontvangen, wat vindt u van de reacties? Waren er ook verschrikkelijke
bij?
Zoals ik in het begin van dit interview al zei, kom ik de meeste lezers helemaal nooit tegen. Echt negatieve, of zelfs verschrikkelijke reacties heb ik (nog) niet gehad. Ik hoor dat veel mensen het boek ‘bloedspannend’ vinden. De meeste recensies zijn positief. En van kritische kanttekeningen word ik als auteur alleen maar beter. Veel vrienden zeiden dat ze ‘het niet weg konden leggen’ en dat beschouw ik toch wel als een compliment. Het feit ik onder meer ook door het NOS-journaal over het boek geïnterviewd ben (van achteren gefilmd, waardoor ik onherkenbaar in beeld kwam), geeft aan dat lezers ook doorhebben dat het boek niet alleen heel spannend is, maar ook een serieuze waarschuwing bevat.
Wilt u
zelf nog iets over uw boek kwijt? Waarom zou men het moeten lezen?
Het Kyoto-complot is een thriller die je beeld op de wereld voorgoed kan veranderen. Dat overkwam mij tijdens het schrijven en overkomt ook veel lezers, althans dat hoor ik van verschillende kanten. Het boek blijft je bij. Als er vervolgens weer iets gebeurt in de wereldpolitiek of met klimaatverandering, komen beelden uit Het Kyoto-complot naar boven. Daarmee behoort het tot het soort boeken dat mij zelf ook het meest aanspreekt: spannend en lekker leesbaar, met ook nog eens veel feiten en ware gebeurtenissen die je een inkijk geven in een wereld waar je normaal weinig van weet.
Leest u
zelf ook veel boeken? Waarheen gaat uw interesse en wat zijn uw favorieten (dit
kan zowel genre dan wel auteur zijn)?
Ik lees graag thrillers van mensen als
Grisham, Ludlum en Le Carré, maar ook meer psychologische
thrillers als van Donna Leon. Daarnaast kan ik ook vele uren ronddwalen
in wetenschappelijke studies, bijvoorbeeld over klimaatverandering.
Probleem is dat ik moeilijk kan lezen en schrijven tegelijk. Als ik aan een boek
bezig ben, lees ik zo min mogelijk, omdat ieder boek me haast automatisch uit
mijn eigen stijl wegtrekt. En dan is het altijd een hele klus om weer ‘thuis’ in
je eigen boek te komen.
Kunnen we een tweede (volgend) boek van u verwachten? Zo ja waar gaat het over? Wederom een Ecothriller?
Een boek heeft tijd nodig om te groeien
vóórdat het geschreven wordt. Een periode waarin de hoofdpersonen van vage
ideeën tot geloofwaardige karakters uitgroeien. Waarin ze – in de
belevingswereld van de schrijver – de wereld in trekken en van alles meemaken.
Elkaar ontmoeten en, gaandeweg, iets van karakter veranderen, soms iets ouder of
juist jonger worden. Als het schrijven dan eenmaal begint, vinden die personen
hun eigen weg in het verhaal en dat is één van de mooiste dingen die je als
schrijver kan zien gebeuren.
Op dit moment ben ik zo aan het ‘broeden’ op een nieuwe thriller. De eerste
teksten worden al aarzelend op papier gezet, maar de vaart zit er nog niet echt
in. Het wordt weer een ecothriller, dat staat vast, die ons tegelijk een spiegel
voorhoudt over hoe we met het milieu omgaan.
Het Kyoto-complot
Auteur: Ruben van Dijk
Uitgever:
A.W. Bruna
ISBN: 978 90 229 9370 5
Paperback
Prijs: 19,95
Wanneer de Nijmeegse student Tim Peters door een beveiligingsbedrijf wordt
gevraagd om informatie over de milieubeweging in zijn woonplaats te verzamelen,
ziet hij daar geen kwaad in. Hij moet de identiteit achterhalen van de persoon
die vanuit de Rotterdamse haven informatie over de olie-industrie lekt naar een
groep radicale milieuactivisten die een aanslag voorbereiden. Maar is dit wel de
waarheid? In de Verenigde Staten is president George W. Bush door de
internationale olie-industrie onder druk gezet om het Kyoto-verdrag niet te
ondertekenen. Via een klokkenluider bij een Rotterdams oliebedrijf is
journaliste Jacqueline Bot achter dit schandaal gekomen en de betrokkenheid
daarbij van een Nederlands bedrijf, en zij heeft deze informatie doorgespeeld
aan… de Nijmeegse milieubeweging. Algauw blijkt dat de machtige olie-industrie
bereid is om tot het uiterste te gaan om de zaak geheim te houden. Wanneer de
klokkenluider wordt ontmaskerd en om het leven komt bij een auto-ongeluk, slaan
Bot en Peters de handen ineen om de ware toedracht boven water te halen. Maar de
waarheid over het Kyoto-complot zal zeer explosief blijken te zijn…
Bibliografie
Ruben van Dijk:
2007: Het Kyoto-complot
Wil je reageren op dit
interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor reacties op dit interview. Of voor een discussie over de boeken
van Ruben van Dijk.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
