Ezzulia interview
Rik
Hoogendoorn
Door Eric Herni | Ezzulia.nl
25 januari 2010 | Van Rik Hoogendoorn, naast schrijver ook zanger en acteur, verscheen eind vorig jaar het jeugdboek De jacht op de dierendoder. Het is na het in 2004 verschenen Mark en het mysterie van het Boze Meertje al het tweede boek van de man die bekend is van diverse televisieprogramma's (waaronder natuurlijk Sesamstraat) en theaterstukken. Zijn nieuwe jeugdroman is een spannende thriller die gaat over dierenrechten, de invloed van de media en de grote gevolgen van een kleine gebeurtenis.
"Er is in Nederland weinig aandacht voor kinder- literatuur"
Rik, De jacht op de dierendoder is een leuk en spannend jeugdboek geworden. Voel jij jezelf meer een auteur of meer een acteur?
Bedankt voor het compliment. Voel
ik mij acteur of auteur? Van 1977 t/m 1981 heb ik op de Academie voor Kleinkunst
(Amsterdam) gezeten. Daar hielden wij ons bezig met acteren, schrijven, dansen
en zingen. Het zijn activiteiten die ik ben blijven doen, al moet ik toegeven
dat ik niet zo vaak meer dans. Toch is schrijven voor mij één van de
belangrijkste dingen, omdat dat onder bijna alle andere theaterdisciplines ligt.
Ik maak theaterstukken en liedjes die ikzelf schrijf en uitvoer maar ook als ik
een bestaande rol speel of bijvoorbeeld een tv-commercial inspreek (onder andere
Sun en Unox) blijft tekstbehandeling - zeg maar, goed lezen! - het
belangrijkste. Kortom, ik zie mijzelf als een ”acteur, zanger, auteur”, voor wie
schrijven en lezen de basis van zijn vak zijn.
Wie is auteur Rik Hoogendoorn?
Rik Hoogendoorn is 1958 geboren in
Hoogvliet. Na zijn middelbare school volgde hij de Kleinkunstacademie en
sindsdien was hij in vele eigen theaterstukken te zien. Bij het grote publiek
werd hij bekend door zijn deelname aan onder andere Sesamstraat, Kees en Co en
de intocht van Sinterklaas. Vanaf maart 2010 treedt hij in de landelijke
theaters op als Tos in de voorstelling Otje. Zoals hij hierboven al zei:
hij heeft altijd geschreven. In 2004 verscheen zijn kinderboekendebuut: Mark
en het Mysterie van het Boze Meertje.
Wil je in het kort vertellen waar je nieuwe boek over gaat?
De vader van Frank rijdt bijna
tegen Dreumes op - de pony van buurmeisje Gonnie - die dood op de weg ligt.
Omdat Gonnie haar pony niet meer mag zien, haalt Frank het tv-programma “Buik
van Holland” erbij. In het programma meldt zich vastgoedmagnaat Barry Pens, die
aanbiedt de kosten van de begrafenis van Dreumes op zich te nemen. Tevens reikt
hij een beloning van 100.000 euro uit voor de tip die zal leiden naar de
dierendoder. De begrafenis van Dreumes wordt een kijkcijferhit. Vanaf dat moment
worden er meer dieren vermoord rond het dorp Biggenhoek en lijken de
gebeurtenissen te wijzen in de richting van Stefan, de zoon van een verongelukte
dierenarts, die honderden straatkatten in en rond zijn huis verzorgt. Er
ontstaat een mediajacht op de dierendoder maar Frank blijft zich met de zaak
bemoeien en komt er achter dat het anders in elkaar zit dan heel Nederland
denkt!
In je boek speelt de media een dominante rol. Je laat een beeld zien van een enigszins aangedikte verslaggeving en van spelletjes achter de schermen. Werkt dat echt zo? Uit je in je boek een lichte vorm van kritiek?
De media spelen inderdaad een
prominente rol in het boek. Niet alleen het tv-programma ”Buik van Holland” maar
ook de krantenberichten. Je zou kunnen denken dat ik het beeld van de
tv-verslaggeving enigszins heb aangedikt, ik denk dat de werkelijkheid minstens
zo erg is. Ik uit niet zozeer kritiek daarop, ik hoop dat het boek de lezer
(lees kinderen) zal helpen om bij alle berichtgeving waar wij vandaag de dag mee
worden overspoeld, toch steeds zelf een mening te vormen en zich niet te laten
(mis) leiden door sensatiebeluste media. In het boek bieden de krantenberichten,
met hun naakte feiten, tegenwicht aan de tv-berichtgeving. Ik raad iedereen aan
om zich altijd op zoveel mogelijk manieren te informeren voor men zijn mening
over iets of iemand geeft. Zaken zijn vaak gecompliceerder en genuanceerder dan
je in eerste instantie zou denken. Lezen is in dat verband voor mij van
levensbelang.
Waarom gebruik je in je boek ook steeds memo’s van Buik van Nederland?
De memo’s gaan over kijkcijfers en
die spelen een belangrijke rol.
De moeder van Frank is erg streng en gek op regels. Waarom heb je voor deze karaktertrekken gekozen?
De moeder in het boek heeft in de
verte iets weg van mijn eigen moeder. Ook wij hadden regels thuis. Toch heb ik
dat nooit als streng ervaren. Veel van de regels waren eigenlijk best logisch,
bijvoorbeeld dat ik altijd naar school moest ook als ik ziek was (pas als ik op
school moest kotsen, mocht ik dan weer thuiskomen). Daardoor heb ik wel geleerd
om niet bij het minste of geringste mezelf ziek te melden. Daarnaast gaat Frank
in het boek de strijd aan met zijn moeder en wint hij die ook op bepaalde
punten. Dat is alleen maar interessant als die moeder in het begin te streng is,
anders valt er geen strijd te leveren.
Heb je zelf ooit problemen gehad met de
verzekeringen? In je boek betalen ze de schade niet uit aan de vader van Frank
omdat hij het dode paard niet had geraakt. Ze gingen voorbij aan de schade die
hij had geleden.
Ik heb vaak met de verzekering te
maken gehad. Tijdens mijn studie woonde ik op een woonboot in het centrum van
Amsterdam en er is in die tijd vier keer ingebroken. De eerste keer had ik de
sleutel in de postbus buiten gedaan en een briefje op het luik dat de sleutel
daar lag, (er zou een vriendin langskomen en ik moest even weg). Dat briefje
werd door een junk gevonden en die brak natuurlijk in. Omdat ik in die tijd nog
via mijn ouders verzekerd was en omdat ik me schaamde, vertelde ik de
verzekering niks van het briefje en kreeg ik de gestolen spullen vergoed.
Alleen, een jaar later werd die junk bij een andere inbraak betrapt en vertelde
hij van mijn boot en het briefje. Dat kwam de verzekering ook ter ore, met als
gevolg dat ik het bedrag weer terug kon storten. Daar heb ik van geleerd om de
verzekering nooit meer op te lichten. Wat de vader van Frank in het boek
overkomt, gebeurt bij vele mensen. Je blijkt niet overal voor verzekerd te zijn,
staat in de kleine lettertjes te lezen. Zo verdienen verzekeringsmaatschappijen
hun geld. Wel innen, niet betalen!
De meester van Frank zegt op school dat dieren niet hetzelfde zijn als mensen. En dat het dus logisch is dat dierendoders niet zo zwaar worden gestraft. Veel dieren worden namelijk gedood voor het vlees dat wij eten. Ben jij het eens met het standpunt van de meester?
Ik ben het in dit geval met de
meester eens. Als we dieren gelijk zouden stellen aan mensen en ook al hun
verdachte sterfgevallen zouden moeten onderzoeken en berechten, loopt het hele
justitiële apparaat vast!
Wat vind je van de Partij voor de Dieren?
Prima dat die partij bestaat, alleen ik stem er niet op. In mijn ogen zijn er belangrijkere problemen dan dierenwelzijn. Dat neemt niet weg dat het goed is dat zaken als de bio-industrie en de uitstoot van methaan door het vee, onder de aandacht worden gebracht en blijven.
Hoe gaat het schrijven bij jou? Wacht je op inspiratie? Schrijf je iedere dag een vast aantal woorden?
Het schrijven gaat bij mij in
horten en stoten. Als ik geen werkzaamheden buitenshuis heb, schrijf ik aan iets
(op dit moment onder andere mijn derde boek!), Sommige dagen duizend woorden,
andere dagen vijftig. Het hoeft niet stil in huis te zijn, want van de
herhalingsrechten van Kees en Co heb ik een tuinhuisje laten bouwen waarin ik
werk.
Waaraan moet volgens jou een goed jeugdboek voldoen?
Spanning, humor en ontroering zijn
de criteria waaraan in mijn ogen alle creatieve uitingen moeten voldoen.
Wat vind je van de kwaliteit van de jeugdboeken die in Nederland verschijnen?
Volgens mij is het niveau in
Nederland best hoog. Schrijvers als onder andere Jacques Vriens en
Tosca Menten komen elk jaar met boeken die het lezen meer dan waard zijn.
Het is jammer dat er in Nederland weinig aandacht is voor kinderliteratuur,
terwijl lezen in dit beeldschermentijdperk zo belangrijk is.
Hoe lastig is het om jeugdboeken in Nederland te promoten? Ben jij van mening dat er - over het algemeen - te weinig aandacht voor is? Zo ja: wat zou er moeten veranderen?
Dat is lastig. Er komen per maand
vele boeken uit en er is maar beperkte ruimte voor gratis promotie en, zeker bij
jeugduitgeverijen, bijna geen budget voor advertenties etc. Daarnaast worden er
in de dag- en weekbladen weinig tot geen recensies over jeugdboeken geschreven.
Bij programma's als De Wereld Draait Door roept de redactie "dat ze überhaupt
geen interesse hebben in jeugdliteratuur". Kortom, het is het stiefkindje van de
literatuur. Terwijl ik denk dat goed kunnen lezen van wezenlijk belang is voor
kinderen die opgroeien in een beeldschermcultuur. Niet alleen als aanvulling op
de dagelijkse hoeveelheid beelden die over ons wordt uitgestort maar ook als
enige manier om daar duiding aan te geven. Lezen geeft innerlijke verdieping en
nuanceert de 'makkelijke meningsvorming' waar de tv op drijft.
Aart Staartjes, ook bekend van Sesamstraat, heeft ook een jeugdboek geschreven. Heb jij dat gelezen?
Ik heb het boek van Aart wel in
huis maar ik heb het nog niet gelezen. Of bekendheid van een tv-programma een
voordeel is voor een auteur, weet ik niet. Het kan ook tegen je werken; daar heb
je weer zo'n bekende Nederlander die zo nodig een boek moet schrijven. Dat werd
ook over mij gezegd bij het verschijnen van mijn debuut Mark en het Mysterie
van het Boze Meertje. Schrijven is moeilijk en vraagt van elke auteur veel
inzet en tijd, of die schrijver nou bekend is of niet. Ik vind dat je het
geschrevene moet beoordelen en niet degene die het geschreven heeft en al
helemaal niet wat diegene naast het schrijven 'is' of 'doet'.
Wat doe je tegenwoordig nog meer behalve jeugdboeken schrijven?
Vanaf maart 2010 speel ik in
Otje. Ik spreek commercials in en ik maak muziek. Ik speel gitaar en piano
en verzin daar liedjes bij. Tot nu toe is het me niet gelukt mijn muziek onder
de aandacht te krijgen en dat is, in deze tijd van het illegaal downloaden en
een verliesmakende platenindustrie, niet gemakkelijker geworden. Ik blijf hopen.
Je hebt in Otje de rol van Tos, een zeer driftige man. Kan jij je goed in die rol inleven?
Ik ga inderdaad de rol van Tos in
Otje spelen, alleen niet in een verfilming maar in een theaterbewerking!
(voor de speellijst zie: Senf-theaterproducties). Ik hou van koken en ik ben
driftig, dus het is echt een rol voor mij. Bovendien is het leuk om te gaan
spelen in een verhaal dat ik nog heb voorgelezen aan mijn inmiddels
tweeëntwintigjarige dochter.
Lees je zelf veel?
Ik ben een lezer. Moet haast wel
als je schrijft. Eén van mijn favoriete boeken van de laatste jaren is Tirza
van Grunberg. Van hem heb ik zo’n beetje alles gelezen. Ik vind hem één
van de beste schrijvers van Nederland. Ik ben op dit moment halverwege Het
zigzagkind van Grossmann. Ook een goed boek!
Wil je al iets over je nieuwe boek vertellen?
Over wie en wat het gaat, houd ik nog even voor me. Het is nooit goed om de huid te verkopen voor de beer geschoten is. Ten slotte zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om eenieder te wijzen op het promofilmpje van De jacht op de dierendoder dat ik samen met de jongens van stripcollectief Lamelos heb gemaakt. Je vindt het op youtube onder de naam: Rik Lamelos! (klik hier).
De jacht op de dierendoder
Auteur: Rik Hoogendoorn
Uitgeverij Van Goor
ISBN: 978 90 475 1014 7
Gebonden
Prijs: € 12,95
Leeftijd: 10+
Verschenen: oktober 2009
Als de vader van Frank op een ochtend met zijn kaaskar naar de markt gaat, botst hij bijna op een dode pony, die midden op de weg ligt. Frank springt op zijn fiets en herkent meteen de pony van Gonnie, zijn buurmeisje. Gonnie is in tranen en mag de pony niet meer zien. Frank wil haar troosten en hij haalt de televisie erbij en het programma Buik van Holland doet uitvoerig verslag. Vanaf die dag gebeuren meer vreemde dingen in het oer-Hollandse dorp Biggenhoek en de bewoners raken in de ban van de jacht op de dierendoder. Na maanden van onzekerheid volgt een ontluisterende ontknoping.
Met De jacht op de dierendoder
schreef Rik Hoogendoorn een
spannende whodunit, een boek over de invloed van de media, een verhaal
over opgroeien en zelfstandig worden en hoe een kleine gebeurtenis grote
gevolgen kan hebben. De jacht op de
dierendoder is een veelzijdig, rijk boek, met voor elk wat wils:
humor, spanning, en voor wie ernaar zoekt de nodige diepgang en een
kritische blik op hoe nieuws wordt gemaakt.
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over dit interview met - en de boeken van - Rik Hoogendoorn.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.