Wie is Pieter Bart Korthuis?

Ik ben in eerste instantie scenarioschrijver en regisseur, hoewel ik dat laatste al enige jaren niet meer heb gedaan. Ik ben in 1994 afgestudeerd aan de Filmacademie en heb nog een jaar in Mexico Stad documentaire gestudeerd. Op dit moment werk ik aan een filmbewerking van de theaterhit Doe Maar – De Musical, een film die geregisseerd zal worden door Annemarie van de Mond met wie ik ook samen de telefilm Taartman heb gemaakt. Met Johan Nijenhuis en Pim van Hoeve werk ik aan een film over het leven van meestervervalser Han van Meegeren. Verder ben ik getrouwd en heb ik twee kinderen, dus dat houdt me ook van de straat.
 

Van huis uit ben je een niet onverdienstelijk scenarioschrijver, is de overstap naar een roman moeilijk?

Het is in ieder geval een hele dankbare overstap. Een collega scenarist omschrijft het gevoel ‘alsof je een snoepwinkel binnenloopt.’ Als schrijver van scenario’s ben je namelijk aan veel wetmatigheden gebonden om je verhaal te vertellen. Dit heeft te maken met het feit dat je alles in beelden of handelingen moet vertalen. In een roman kun je makkelijker tot een personage doordringen, omdat je zijn gedachten kunt beschrijven. Tegelijkertijd moest ik mezelf wel een hele andere manier van schrijven aanleren, omdat taal bij de roman mijn enige instrument was. Dat was best wel een gevecht.
 

Je hebt in Nederland al aardig wat scenario’s geschreven, onder andere de tv-series Keyzer & De Boer advocaten (KRO/NCRV) en Verborgen Gebreken (NET 5). Was het moeilijk om een tv-serie als Penoza van de grond te krijgen?

Het is een hele moedige keuze geweest van de KRO om deze serie te laten maken, omdat er maar weinig oorspronkelijke series geproduceerd worden, in de zin dat het niet een formatserie is zoals een politie- of ziekenhuisserie. Ze zijn daarmee echt in het diepe gesprongen, met volgens mij een heel bijzonder eindresultaat. In totaal heb ik er over een periode van vijf jaar aan gewerkt met hulp van twee andere scenaristen Franky Ribbens (Nachtrit) en Elbe Stevens.
 

Kun je in enkele zinnen vertellen waar Penoza over gaat?

Penoza gaat over de vrouw van een hasjcrimineel en haar gevecht om met het milieu te breken. Als haar man voor de ogen van hun jongste zoon geliquideerd wordt, moet ze om haar gezin te beschermen keuzes maken die ze daarvoor nooit voor mogelijk had gehouden.
 

Op zich dus een Nederlands maffiaverhaal?

Volgens mij heeft de Nederlandse onderwereld heel weinig te maken met de structuren die je kent van Amerikaanse/Italiaanse maffiafilms. Het is wel zo dat het thema van loyaal zijn aan je familie een rol speelt in het verhaal, maar niet in de zin van een erecode. Het heeft meer te maken met de onvoorwaardelijke liefde die Carmen voelt voor haar broer Irwan, haar zus Marleen en haar ouders.
 

De tv-serie heeft iets weg van de film Lek. Vind je dit een terechte vergelijking? Wat mij op viel was dat Thomas Acda wederom in beeld is met op de achtergrond het lied ‘Kleine jongen’ van André Hazes.

De keuze voor muziek wordt in principe door regisseur Diederik van Rooijen gedaan. Ik herinner me de film Lek niet heel erg goed, maar het zou best kunnen dat er overeenkomsten zijn. Thomas Acda speelt in Penoza een van zijn mooiste rollen volgens mij. Het is echt een genot om naar hem te mogen kijken, de gedroomde Frans van Walraven.

Kun je in het kort vertellen wie Carmen van Walraven-de Rue is?

Carmen is een vechter. Ze is een vrouw die zich heeft voorgenomen haar kinderen een betere, liefdevollere jeugd te geven dan ze zelf heeft gehad. Als ze daar niet in slaagt moet ze alles op alles zetten om de keuzes die ze in het verleden heeft gemaakt recht te zetten.
 

Frans ‘de Bolle’, de man van Carmen, wordt geliquideerd, een afrekening in crimineel circuit. Zo uit de krant gekopieerd?

Wat een rare vraag. Frans is een fictief personage, maar het verhaal gaat over het criminele wereldje en daar wordt wel eens iemand geliquideerd, ja. Dramatisch gezien werkt dat ook goed, omdat het risico van een liquidatie altijd boven het hoofd van de personages hangt. Dat brengt veel spanning met zich mee.
 

Heb je veel research gedaan naar de Nederlandse misdaad?

Redelijk. Mijn doel was vooral om een spannend en soms ontroerend verhaal te vertellen en niet om een documentair verslag te maken. Vanwege het schrijven aan Keyzer & De Boer advocaten zat ik al behoorlijk in de materie.
 

Door je vooral op Carmen en haar gezin te richten kijk je naar de achterkant van de criminaliteit, hoe gaat het gezin om met de dood van hun criminele vader. Dit is in Nederland volgens mij nog niet eerder gedaan, toch?

Voor zover ik weet niet, maar ik zie ook niet alles. Het was wel de insteek van de serie en van het boek om me juist op die achterkant te richten, omdat daar mijn grootste interesse zat. Er zijn thrillers, waarin bijvoorbeeld de karakters van de kinderen niet uitgewerkt zijn. Dat wilde ik vermijden.
 

Toch heeft het geheel wel wat weg van Gooische vrouwen: een (maffia)vrouw met veel geld, in de nieuwste kleren, P.C. Hooftstraat…

Gooische vrouwen is een heel ander genre. Dit is drama, geen comedy. Carmen geeft, anders dan haar vriendin Sandrina, niet zoveel om uiterlijkheden. Dat verschil komt in het boek goed naar voren. She’s not in it for the money.
 

Je vertelde in een interview dat je hier vijf jaar geleden al mee begonnen bent. Kost het schrijven zoveel tijd in de film/tv-wereld of is het schrijven van scenario’s niet de tijdrovende activiteit, maar het vinden van budgetten, auteurs etc?

Schrijven kost absoluut veel tijd, zeker voor een grote serie als deze, en ik ben ook nog eens een vrij langzame schrijver, maar het is niet zo dat ik vijf jaar fulltime aan Penoza heb gewerkt. Daar zijn nog andere projecten tussendoor gekomen, zoals de misdaadkomedie Taartman. Het feit dat het schrijfproces een aantal keer heeft stilgelegen heeft wel tot de kwaliteit bijgedragen. Het is heerlijk om je met andere dingen bezig te kunnen houden en dan weer fris naar je eigen werk te kunnen kijken.

Heb je ook mee kunnen beslissen over de acteurs?

Ik heb wel meegedacht en suggesties kunnen aandragen bij de regisseur. Dat mensen van het kaliber als Monic Hendrickx, Fedja van Huêt, Marcel Hensema en Thomas Acda deze rollen willen spelen… beter kun je het gewoon niet hebben.
 

Tijdens de draaidagen was jij dus bezig met het boek. Maakt dat het makkelijker nu je gezichten van de verschillende auteurs op je netvlies hebt?

Ja, dat is absoluut makkelijker. Je hoort gewoon hoe ze praten.
 

Het lijkt overigens wel dat meer en meer scenarioschrijvers de overstap maken naar de roman. Waarom denk je dat men dat doet?

Dat weet ik niet. Puur voor mezelf kan ik zeggen dat ik er aan toe was om me niet meteen in het volgende scenario te storten, maar dat ik wat anders wilde doen. Schrijven voor televisie is vaak een collectief proces met veel invloed van anderen. Dat is er heel erg leuk aan, want het maakt je vak minder eenzaam, maar ik was er wel aan toe om nu eens iets te doen waar ik als enige verantwoordelijk zou zijn voor het eindresultaat. Bij Penoza had ik vanaf het begin al het idee dat het verhaal zich goed voor een roman zou lenen. Het leuke was dat er nog zo veel materiaal lag dat de serie uiteindelijk niet gehaald heeft, dat ik dit alsnog een plek in het boek kon geven. Het boek en de serie zijn niet één op één hetzelfde, maar hebben elk hun bestaansrecht.
 

Komt er nog een vervolg op Penoza?

Voorlopig ben ik wat de karakters in Penoza betreft wel even uitverteld, maar ze zijn me zeer dierbaar geworden. Er is een kans dat ik ooit naar ze terug ga om te kijken wat er van ze geworden is.
 

Lees je ook veel?

Ik ben gek op lezen, maar fictie schiet er helaas vaak bij in, omdat ik veel boeken voor research moet lezen. Nu lees ik bijvoorbeeld Potgieterlaan 7 van Sytze van der Zee, en de biografie De Vervalser van Edward Dolnick. En Ik haal je op, ik neem je mee van Niccolò Ammaniti vind ik fantastisch.

 

Foto: Merlijn Doomernik
 

---

Penoza
Auteur: Pieter Bart Korthuis
Uitgeverij Anthos
ISBN: 978 90 414 1658 2
Paperback
Prijs: € 19,95
Verschenen: september 2010
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Georganiseerde misdaad is mannenwerk. Slechts een hoogst enkele keer dringt een vrouw door tot de top van een misdaadsyndicaat. Hoofdpersoon Carmen van Walraven de Rue is zo’n vrouw, maar de rol die ze verovert is niet de rol die ze voor zichzelf in gedachten had.

Als Carmen erachter komt dat haar man een groter aandeel in de misdaad heeft dan ze voor zichzelf durft toe te geven, dwingt ze hem met de onderwereld te breken. Net als haar leven zich ten goede lijkt te keren wordt haar man voor de ogen van hun jongste zoon geliquideerd.

Uit allerlei hoeken en gaten duiken schuldeisers op en bedreigingen aan haar adres volgen. Ook justitie zet haar stevig onder druk en garandeert alleen bescherming als zij getuigt tegen de compagnons van haar man.

Carmen wil niet leven als beschermde getuige, ver weg van haar familie en vrienden en neemt een drastisch besluit. Ze besluit van zich af te bijten, zodat niemand meer aan haar en haar gezin durft te komen. Al snel weet ze niet meer wie ze kan vertrouwen en vervagen de grenzen tussen goed en kwaad.

 

---