Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.
Ezzulia Interview:
Monaldi & Sorti
Door: Josefin Hoenders
4
december 2007 | AMSTERDAM - De driejarige zoon van Rita Monaldi en Francesco
Sorti speelt met zijn speelgoedtrein op de vloer van het Amsterdamse Ambassade
Hotel. Zoon Atto, vernoemd naar hoofdpersoon Atto Melani uit de bestsellers van
zijn ouders, maakt tsjoek-tsjoek-geluiden en rijdt de trein naar zijn moeder.
Rita Monaldi tilt hem op. “Vooruit, je mag meedoen met het interview.” Maar Atto
heeft dorst, dus Monaldi legt hem aan de borst. Op tafel liggen de eerste
exemplaren van de nieuwe roman ‘De Twijfel van Salaì’. Wie hoopt op een nieuwe
speurtocht van de vriendelijke Atto Melani, zal even moeten slikken. De wijze
abt en spion van de Zonnekoning doet deze keer niet mee. “Laten we het zo
zeggen”, stelt Monaldi met een knipoog. “Atto is een zeer intelligente,
welsprekende man, die veel van zijn lezer vraagt, en dus ook van ons. We waren
na drie boeken wel toe aan een beetje ontspanning.”
DE TWIJFELS VAN MONALDI & SORTI
En die biedt de nieuwe speurneus Salaì dan ook in allerlei vormen. In alles is hij het tegenovergestelde van Atto Melani, de held uit de spraakmakende historische romans ‘Imprimatur’, ‘Secretum’ en ‘Veritas’. Dit keer nemen Monaldi en Sorti de lezer mee naar het Rome van 1501, waar Salaì met zijn pleegvader Leonardo Da Vinci verblijft. Salaì is een echte bon vivant en een schuinsmarcheerder. Hij liegt en bedriegt en heeft taalkundig nog veel te leren. En daar kan de lezer niet omheen. De roman bestaat namelijk uit brieven van Salaì en wemelt dus van de spel- en stijlfouten. Een gewaagd experiment van de schrijvers. Als je niet bekend bent met hun werk zou je je kunnen afvragen waarom ze zo worden bejubeld en geprezen. “We moeten eerlijk bekennen dat we deze stijl niet hadden aangedurfd als ‘De Twijfel van Salaì’ onze eerste roman was geweest. Maar met onze vorige boeken hebben we wel bewezen wat we kunnen”, zegt Sorti. “En soms moet je risico’s durven nemen. Marcel Proust zei dat schrijvers niet normaal horen te zijn, omdat ze anders niets interessants te vertellen hebben. Als schrijver moet je wel een beetje gek zijn, anders wordt het nooit wat.”
Grapjes
En gekke schrijvers hebben gekke humor. Zo vergeet Salaì overal komma’s en
punten te plaatsen, waardoor sommige zinnen bijna een halve pagina lang zijn. In
zijn laatste brief realiseert Salaì dat hij wel erg heeft zitten ratelen. Hij
probeert het goed te maken door een bladzijde vol punten en komma’s aan de lezer
te schenken. Monaldi & Sorti hopen dat de lezer dit gewaagde stijlgrapje kan
waarderen. “Het is een verwijzing naar Comedia dell’Arte, het Italiaanse
poppentheater uit de Renaissance waarin Pulcinella, de Italiaanse Jan Klaassen,
hetzelfde doet. Maar in onze volgende boek ‘Mysterium’ zullen de punten en
komma’s weer volop aanwezig zijn.”
Weer een paus
De ‘Twijfel van Salaì’ is dan weliswaar een boek zonder de geliefde Atto Melani,
maar de lezer kan zich wel verheugen op een nieuwe onthulling over een
historische onjuistheid. Dit keer zijn Leonardo Da Vinci en Paus Alexander VI,
oftewel de beruchte Rodrigo Borgia, nader onder de loep genomen. Leonardo Da
Vinci en zijn pleegzoon Salaì krijgen van Cesare Borgia, de neef van de paus, de
opdracht om te achterhalen wie de laster over de familie Borgia verspreidt. Boze
tongen beweren dat Cesare en zijn zus Lucrezia kinderen van de paus zijn. Ook
zou de paus sex-orgies in het pauselijk paleis houden. Hoewel Leonardo Da Vinci
als wijze speurneus door de Borgia’s is ingehuurd, maakt hij er een puinhoop van
en is het Salaì die met zijn gezonde boerenverstand achter de waarheid komt.
Leonardo DaVinci valt in ‘De Twijfel van
Salaì’ keihard van zijn troon. Terwijl jullie Alexander VI er juist weer bovenop
helpen.
Sorti: “Volgens ons is Alexander VI niet het monster en Leonardo DaVinci niet
het genie, die de geschiedenis van hen hebben gemaakt. In dat opzicht kun je ons
boek beschouwen als een rehabilitatie van Alexander VI en een ontmaskering van
Leonardo DaVinci.”
Is Leonardo Da Vinci geen genie?
Monaldi: “Nee, zeker niet. Hij was echt niet een briljante ‘homo universalis’.
Ik ken de Da Vinci-fans te slecht om te beoordelen of ze in shock zullen zijn
door onze onthullingen. Maar persoonlijk ben ik opgelucht dat hij maar een
gewoon mens blijkt te zijn.” Sorti: “De verhoudingen zijn nu niet meer zo
extreem. We zijn geen dwergen meer in de schaduw van een reus.”
Waarom is dat zo’n opluchting?
Monaldi: “Omdat hij bijna ongeloofwaardig was geworden. Een sprookjesfiguur. We
wilden Da Vinci van zijn tovenaarsimago bevrijden. De recente trash-literatuur
met zijn verstopte boodschappen en geheime codes heeft zijn imago verpest. Met
de ontmaskering van Leonardo als supermens wilden we de ware renaissance
teruggeven. Leonardo was een gewoon mens met een groot talent, die veel
inspiratie opdeed uit de werken van de Hellenisten. Een echte renaissancist,
niet meer en niet minder.”
En waarom een rehabilitatie van Alexander VI? Monaldi: “Omdat hij dat verdient. Wij hebben ontdekt dat deze paus geen monster was. Integendeel, hij was een zeer nobel mens.”
Een nobele paus? Dan zal het Vaticaan dit
keer blij zijn met jullie.
Monaldi’s gezicht betrekt. “Ik heb geen idee wat het Vaticaan nu weer van ons
zal vinden. Veel mensen denken dat wij de katholieke Kerk met onze boeken willen
beschadigen. Maar dat is niet het geval. Alleen in ‘Imprimatur’ hebben we iets
geschreven dat niet prettig was voor de katholieke Kerk, maar sindsdien staan we
op de zwarte lijst.”
Treurig
Monaldi doelt op hun eerste onthulling in ‘Imprimatur’. Tijdens historisch
onderzoek ontdekten de schrijvers dat paus Innocentius XI geld had geleend aan
het Huis van Oranje. Met uitgerekend dat geld slaagde Willem III erin de
katholieke koning van Engeland te verslaan en het katholicisme als
staatsgodsdienst af te schaffen. Het Vaticaan was ‘not amused’ en al snel
verdween het boek uit de winkels. Door een boycot van de Italiaanse uitgevers
verschijnen hun boeken al enkele jaren niet meer in hun moedertaal. ‘De Twijfel
van Salaì’ verschijnt nu dan ook als eerste in het Nederlands. “Het is heel
treurig dat we onze boeken niet in onze eigen taal kunnen lezen”, zegt Monaldi.
“Dat we nu met deze ontdekking bijdragen aan de rehabilitatie van paus Alexander
VI zal weinig verschil maken. We zijn nog steeds persona non grata. Vooral voor
onze kinderen Theodora en Atto is het soms zwaar. We stonden laatst in Frankfurt
op een taxi te wachten. Vlak naast ons stonden andere Italianen. Ik zag dat ze
ons hadden herkend. Ook al wonen we nu in Wenen, voor veel Italianen blijven we
bekende personen. De kinderen gingen naar hen toe om een praatje te maken, maar
werden compleet genegeerd. Mijn dochter was bijna in tranen, ze begreep er niets
van. Dat vind ik triest.”
Twijfels
Sorti: “Ik vraag me trouwens af of het Vaticaan gebaat is bij rehabilitatie van
deze paus. Zijn slechte imago was nuttig voor de hervormers van de katholieke
Kerk. Hierdoor kwam de Duitse reformatie op gang. Maar de katholieke Kerk had er
uiteindelijk ook baat bij, want na de reformatie kwam de contrareformatie. En op
de beginselen daarvan is de huidige katholieke Kerk gebaseerd. Het zou
ideologisch onrust geven als nu blijkt dat het monster, waardoor alle
veranderingen in gang zijn gezet, een nobel mens was. De katholieke Kerk leunt
op stabiliteit, charisma, autoriteit en politieke balans. Dan kun je de
geschiedenis maar beter niet te vaak in twijfel trekken. Maar mijn vrouw en ik
doen natuurlijk niet anders.”
Maar hoe kan het dan dat ik nooit iets anders
heb geleerd dan dat de Borgia’s een verschrikkelijke familie waren die elkaar
vermoordden en verkrachtten.
Monaldi: “Veel dingen die over de Borgia’s gezegd zijn kloppen echt niet. Maar
ze zijn de wereld in geholpen om de reformatie op gang te brengen.”
Het werk van een soort middeleeuwse spin doctors? Monaldi: “Precies. Maar dan zouden we teveel verklappen over het boek. En eigenlijk is het niet belangrijk Wie en Waar en Wat. Dat zijn vragen van het nieuwsgierige volk. Het enige wat echt belangrijk is, is de vraag Waarom. En het antwoord is: omdat de reformatie moest plaatsvinden. Door het slechte imago van de paus kwamen hervormers in actie, die zeiden: Zo kan het niet langer. De katholieke kerk met haar aflaten en ranzige pausen moet aan banden gelegd worden. Maar die mensen baseerden zich op vervalsingen.
In jullie boek doen jullie nog een derde
onthulling. Jullie beweren dat een belangrijk werk uit de Romeinse Oudheid een
vervalsing is.
Monaldi: “Deze vervalsing en de laster over Paus Borgia zijn onderdeel van
hetzelfde probleem. Om eerlijk te zijn walgden we van onze ontdekking. We
twijfelden er zelfs aan of we het wilden opschrijven. We ontdekten namelijk dat
de Germania van Tacitus, een van de grootste historici van Rome, een vervalsing
is. Dat is echt verschrikkelijk.”
Jullie schrijven zelfs:
De geschiedenis is een van de grootste vervalsingen. En stellen: “De fabel die
de geschiedenis is”. Dat klinkt cynisch voor een classica gespecialiseerd in
godsdienstgeschiedenis.
Monaldi: “Het is zeer zwaar om te accepteren. Je vraagt je af waarom je
überhaupt hebt gestudeerd. Want als de Germania vervalst is, welke teksten zijn
dan nog meer niet echt? We hebben allemaal een relatief heldere culturele
achtergrond dankzij dit soort oude werken. Maar die blijkt dus gebaseerd op
leugens.”
Waarom hebben jullie
dan zelf gekozen voor het genre van de historische roman, waarin fictie en
feiten door elkaar heenlopen. Doe je dan eigenlijk niet een beetje mee aan de
geschiedvervalsing? Waarom niet gekozen voor een feitelijke biografie?
Sorti: “In onze boeken is wel
altijd duidelijk wanneer we er op los fantaseren en wanneer niet. We kiezen voor
dit genre omdat je daarin als schrijver meer vrijheid hebt, je kunt nog eens een
personage erbij verzinnen. In een wetenschappelijke biografie over Atto Melani
hadden we niet zoveel kleurrijke figuren kunnen opvoeren. En die heb je soms
nodig om de boodschap over te brengen. Het is een gewaagde vergelijking, maar
Jezus vertelde ook altijd verhalen. Hij schreef geen scriptie over theologie.
Jezus begreep dat geen mens daarin geïnteresseerd is. Hij wist hoe hij zijn
boodschap moest verkopen. Hij schreef een bestseller en tegenwoordig luisteren
mensen nog steeds naar hem. Een verhaal, anders dan een wetenschappelijke
verhandeling, bereikt niet alleen het hoofd, maar ook het hart. In een
historische roman zoals “De twijfel van Salaì” kunnen we ons historisch
onderzoek onderdompelen in een saus van Salaì’s amoureuze uitstapjes en
hilarische uitglijers. Op die manier proberen we de ziel van de lezer te raken.”
De kleine Atto zit inmiddels weer met zijn trein op de vloer, maar is
uitgespeeld. Hij jengelt een beetje. En terecht. We zijn al anderhalf uur
verder. Het is tijd voor de laatste vraag.
Hoe staat het met de verfilming van ‘Imprimatur’ door
de Nederlandse productiemaatschappij Kasander Films?
Monaldi’s ogen lichten op van plezier. “Wist je dat Ben Kingsley Atto Melani
gaat spelen? En Tim Roth wordt de verteller. Het kan niet beter. Kingsley heeft
dezelfde intelligente, levende ogen als Atto Melani. Hij is Atto Melani”
Gisteren hebben ze nog gedineerd met Kees Kasander en een aantal zaken
doorgesproken. Het echtpaar schrijft niet mee aan het script, maar leest het wel
ter goedkeuring. Het duurt nog drie jaar voordat Atto Melani in de bioscoop te
zien is, maar zolang hoeven de fans niet op hem te wachten. In het volgende boek
‘Mysterium’ is hij weer van de partij. Vanmiddag gaan Monaldi en Sorti met hun
vaste vertaler Jan van der Haar naar het VOC-schip Amsterdam in het Oosterdok.
Leuk voor de kinderen, maar ook nuttig voor henzelf. In ‘Mysterium’ speelt de
zeevaart namelijk een grote rol. “Het verhaal speelt zich niet af in Amsterdam”,
zegt Sorti “Maar waar kun je beter onderzoek doen naar het zeeleven dan in
Nederland?”
Verwachten jullie weer een nieuwe onthulling te kunnen
doen in ‘Mysterium’?
Monaldi lacht. “De geschiedenis zit vol feitelijke onjuistheden, dus ik denk dat
er nog genoeg is recht te zetten. We zijn in elk geval nog niet klaar met onze
rehabilitaties en ontmaskeringen. Atto Melani en ook Salaì zijn nog lang niet
uitgespeurd.”
Win één van de vijf gesigneerde exemplaren van De Twijfel van Salaì
Uitgeverij Cargo/De bezige Bij heeft vijf gesigneerde exemplaren van De Twijfel van Salaì klaarliggen voor de bezoekers van Ezzulia.
Wil je hiervoor in aanmerking komen? Stuur dan een mailtje naar dit emailadres met daarin de reden waarom juist jij een gesigneerde exemplaar zou moeten krijgen. Inzending zijn mogelijk t/m dinsdag 11 december a.s.
LET OP: Deze prijsvraag is alleen voor de bezoekers van Ezzulia die ook geregistreerd zijn op ons forum. Vermeld bij je inzending dus óók je forumnaam en - niet onbelangrijk - je naam en adres.
De winnaars:
16 december 2007 | Wie winnen die gesigneerde exemplaren van De Twijfel van Salaì? Hieronder de vijf uitverkorene.
1. Marloes Venema (Vinkeveen)
2. Ellen Arentsen (Den Haag)
3. Wout van Beek (Veenendaal)
4. Agnes Eikema (Oldenzaal)
5. Sandra Tomson (Nieuwerkerk aan de IJssel)
Iedereen van harte gefeliciteerd met deze hele mooie editie van De Twijfel
van Salaì. Jullie ontvangen het boek z.s.m. rechtstreeks via uitgeverij
Cargo.
De Twijfel van
Salaì
Auteur: Monaldi & Sorti
Oorspronkelijke titel: I Dubbi di Salaì
Uitgeverij Cargo/Bezige Bij
ISBN 978 90 234 2726 1
Paperback
Prijs 18,90
Salaì is brutaal, boertig, leugenachtig en bijzonder praktisch. Hij is ook de geadopteerde zoon en geliefde assistent van meesterschilder Leonardo da Vinci. In De twijfel van Saldi verhuizen vader en zoon in het voorjaar van 1501 van Florence naar Rome, waar Salaì zijn ogen uitkijkt naar al het vrouwelijk schoon. Leonardo heeft een missie te. vervullen voor een raadselachtige, machtige opdrachtgever. Hij weet echter niet dat Salaì ook een geheime opdracht heeft: Leonardo bespioneren.
Zie ook: Cargo/De Bezige Bij
Wil je reageren op dit
interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor reacties op dit interview. Of voor een discussie over de boeken
van Monaldi & Sorti.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.