Ezzulia interview
Mel Hartman
Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl
12 maart 2011 | Iedereen loopt dagelijks tegen grenzen op en soms zijn we ons hiervan niet eens bewust. Het spreekt tenslotte voor zich dat we niet onsterfelijk zijn en dat we onder water geen adem kunnen halen. Schrijfster Mel Hartman zoekt deze grenzen heel bewust op in haar verhalen. Het resultaat is een intrigerende bundel waarin Hartman haar Spel der grenzen op een spannende manier speelt. Verhalen die laten zien dat niets hoeft te zijn wat het lijkt en dat verbeelding een krachtig middel is om fantasieën uit te laten komen en verbeelding te laten zegevieren.
"Schat, ik wil me later laten invriezen"
Mel, je hebt al een paar boeken uitgegeven, maar zou je ons toch nog iets over jezelf kunnen vertellen?
Ik schrijf al vanaf mijn negende ongeveer; ik ben al mijn hele leven gefascineerd door woorden en verhalen. Naast het schrijven van S.F., fantasy, horror en surrealistische verhalen, ben ik ook slaapanaliste, afgestudeerd in de psychologie. Ik ben zeventien jaar samen met mijn Nederlandse man en woon momenteel in Oostende, in een boerderijachtig huisje, daarvoor hebben we in Antwerpen en Den Haag gewoond. We hebben een uiterst schattig, lief hondje: Kiwi. Ik houd vooral van goede gesprekken met vrienden, lekker eten en drinken, lezen, jazzmuziek en films. Eigenlijk ben ik enerzijds een echte levensgenieter en sociaal en anderzijds nogal een kluizenaar.
Welke rol speelt schrijven in jouw leven?
Een erg grote rol. Ik schrijf dagelijks: aan een lang boek, een kort verhaal, een column etc. Zonder schrijven zou ik het gevoel hebben dat ik niet leef. Ik heb een manische behoefte om mijn gedachten en ideeën in woorden om te zetten. En hoe ouder ik word, hoe erger die behoefte wordt.
Spel der grenzen is een verhalenbundel van acht korte verhalen, die allemaal balanceren op de grens wat menselijk is en wat niet. Waarom heb je hiervoor gekozen?
Ik kies de verhalen niet, de verhalen kiezen mij. Ik ben altijd al geïnteresseerd in en geïntrigeerd over alles wat met de wereld en de menselijke geest te maken heeft. Zeker de onderwerpen die bij de randwetenschappen horen. Daarbij ben ik ook enorm benieuwd hoe de toekomst van de wereld eruit zal zien. Die combinatie zorgt ervoor dat ik bij een bepaald onderwerp verder ga nadenken en ga filosoferen over wat mogelijk zou kunnen zijn, over hoever de mens zou gaan, wat hij in bepaalde omstandigheden zou doen en in welke richting bepaalde innovaties zouden uitgroeien.
Het loopt meestal niet goed af met de hoofdpersonen in de verhalen die in Spel zonder grenzen staan. De dood is vaak het eindresultaat. Vanwaar je fascinatie met de dood?
Dat is puur toeval, denk ik, want mijn andere boeken eindigen goed. Dat sommige korte verhalen slecht aflopen, is omdat het beter bij het verhaal paste of omdat ik daarmee een sterker punt kon overbrengen.
Ook de droomstaat en het paranormale wordt, net als in je andere boeken, belicht. In hoeverre komt jouw werk als freelance slaapanaliste hierbij te pas?
Ik denk dat ik daardoor het droomgebeuren, een van de slaapfasen, anders bekijk dan mensen die, meer als hobby, geïnteresseerd zijn in dromen. De mysterieuze kant van dromen vermeng ik met het wetenschappelijke, het neurologische, en daardoor kan ik de droomtoestand misschien ook realistischer weergeven en er ook dieper op ingaan.
Wat doet een freelance slaapanaliste eigenlijk en is dit werk goed te combineren naast het schrijven?
Als iemand slaapproblemen heeft of klachten van excessieve slaperigheid overdag, dan kunnen ze in een slaapcentrum een slaaponderzoek laten verrichten. Ze krijgen allerlei elektroden op hun hoofd en lichaam geplakt en gedurende vierentwintig of achtenveertig uur worden diverse signalen geregistreerd (EEG, oogbewegingen, spiertonus, ademhaling etc.). Die gegevens worden naar mij opgestuurd en analyseer ik, met een speciaal programma, gewoon, op mijn computer thuis. Ik ga na wat er verkeerd is aan de slaap en waardoor die persoon vaak wakker wordt.
Ik doe het van thuis uit, dus kan ik mijn eigen uren regelen en het tegelijkertijd heel goed met het schrijven combineren.
Veel van jouw karakters zijn eigenlijk doodnormale mensen, met hele bijzondere eigenschappen. Waar komt jouw inspiratie vandaan?
Overal en nergens. Soms door iets wat ik lees of op televisie zie, maar meestal tijdens discussies met mijn man of vrienden. We praten graag over zaken zoals: geschiedenis, technologieën, de menselijke psyche, parapsychologie, ufologie, wetenschap, eigenlijk alles dus. Bij mij is het zo dat mijn gedachten nooit rechtlijnig verlopen; ze nemen zijstraten, haakse bochten, maken omwegen en zo kom ik dan op ideeën die ik in mijn verhalen kan verwerken. Mijn man zegt wel eens dat ik de onderzoekende geest van een wetenschapper heb. Ik heb vroeger ook wetenschappelijk onderzoek gedaan. Als ik niet zou schrijven, en daarin mijn soms bizarre ideeën in kwijt zou kunnen, dan zou ik me vast meer verdiept hebben in onderzoek.
Ben je tijdens het schrijven nog tegen moeilijkheden aangelopen?
Niet echt, denk ik. LeoArie en Carien van uitgeverij Parelz hebben mij ontzettend goed begeleid en gestimuleerd. Net zolang tot ik het beste uit mezelf had gehaald. Vaak moest een verhaal herschreven worden om er meer diepgang in te krijgen. Ik ben eigenlijk meer een ‘verhaal’ of ‘plot’ schrijfster en dus was het wel eens moeilijk om een dubbele laag in het verhaal te krijgen. Maar daardoor heb ik wel weer veel bijgeleerd.
Waar moet een goed kort verhaal volgens jou aan voldoen?
Oei, dat vind ik moeilijk, want iedereen heeft een andere voorkeur. Algemeen gesteld: een kort verhaal moet, volgens mij, nog spannender zijn dan een lang verhaal. Meer to the point en krachtiger, want mensen lezen korte verhalen om in een korte tijdspanne door het verhaal meegesleept te worden en dan zijn te lange, onbelangrijke uitweidingen niet aan te raden.
Voor deze bundel heb je gekozen voor uitgeverij Parelz, vanwaar deze keuze?
Uitgeverij Parelz benaderde mij, toen ze net gestart waren, met de vraag of ik voor hen korte verhalen wilde gaan schrijven. Ik vond hun concept voor het uitgeven van korte verhalen meteen aantrekkelijk en heb dus toegezegd. Aangezien ik voldoende korte verhalen had om in een boek te bundelen, hebben ze ervoor gekozen om meteen een boek met alleen verhalen van mij uit te geven.
Welk van de acht verhalen is jouw persoonlijke favoriet en waarom?
Hm, moeilijk. Ik denk: De Nationale Loterij, De Gave en Freak. Met De Nationale Loterij heb ik tijdens het schrijven enorm veel plezier beleefd. Ik had zin in een donker humoristisch verhaal en het hoofdpersonage en het idee leenden zich daar goed voor. Waarom De Gave? Ik denk omdat ik hiermee diep in de menselijke psyche kon graven, de machtswellust van de mens, en omdat het verhaal meer aanleunt bij mijn stijl van lange boeken. Vandaar dat ik ook een lang verhaal van De Gave aan het schrijven ben; dat gaat verder waar het korte verhaal ophield. Freak vind ik leuk omdat ik nou eenmaal graag over het hoofdpersonage Manon Maxim schrijf en het een luchtiger verhaal is.
Je beschrijft soms situaties die veel mensen zelf ook wel zouden willen meemaken, zoals bijvoorbeeld tijdsreizen of het hebben van speciale vermogens. Welk van deze situaties zou jij wel eens willen meemaken?
Allemaal! (lacht). Ik ben op dat punt enorm nieuwsgierig. Bieden ze me een ruimtevlucht (zelfs met risico’s) aan, dan ben ik weg. Nieuwe technologieën uittesten? Ik zeg geen nee. Ik zeg vaak tegen mijn man: ‘Schat, ik wil me later laten invriezen (cryogenetica), want ik wil weten hoe de toekomst eruit ziet.’ Ik geloof stellig dat we meer vermogens in ons hebben dan nu gemanifesteerd worden, maar we weten alleen nog niet hoe we deze moeten aanboren en uit onszelf moeten halen.
Hoe lang heb je uiteindelijk aan deze korte verhalen gewerkt?
Aan allemaal samen? Een dik jaar toch wel. Maar ik schreef niet continu
aan de korte verhalen, dus het is moeilijk te zeggen. Per kort verhaal
een maand ongeveer? Maar dat is dan ook de tijd meegerekend waarin ik
moest wachten op de redactie van uitgeverij Parelz, waarna herschrijven
etc.
Is het lastiger om een goed plot te verzinnen voor een kort verhaal dan een volledige roman?
Nee, ik vind het eenvoudiger. Hoewel… Voor een lang verhaal verzin ik meestal meerdere plots, meerdere wendingen. Voor een kort verhaal is één plot voldoende, dus dat maakt het enerzijds eenvoudiger, maar ook weer niet, want dat ene plot moet dan wel sterk zijn.
Welk boek wil je absoluut nog een keer schrijven?
Geen idee, als het maar mijn eigen ding is en niet beïnvloed wordt door wat er populair is. Ieder boek dat ik schrijf, vind ik leuk om te doen. Een verhaal dat ik niet leuk vind, stop ik na enkele hoofdstukken. Als ik kan verder schrijven zoals nu, vind ik het dus prima. Misschien nog enkele delen van de fantasiejagersreeks, enkele Manon Maxim romans en daar tussenin korte verhalen en andere boeken.
Wat voor soort boeken lees je zelf graag?
Allerlei genres, ik heb echt geen voorkeur. Bij mij is het niet de schrijver, of het genre, dat van belang is, maar hoe het verhaal geschreven is. Vlotte leesbaarheid en originaliteit zijn voor mij belangrijk. Ik laat me niet leiden door de massa of door de zogenaamde toplijsten, maar zoek zelf naar goede schrijvers. Zo heb ik al schrijvers ontdekt die weinig mensen (in België en Nederland dan toch) kennen, maar die ik geniaal vind, zoals Michael Marshall Smith en Carl Hiaasen. Ik lees zowel thrillers, horror, literatuur, historische romans, S.F., eigenlijk alles dat woorden bevat.
Hoe staat het met de verfilming van De Fantasiejagers?
Dream Journey Studios is nog steeds geïnteresseerd, maar ze vrezen dat ze niet voldoende financiële middelen bij elkaar krijgen. Het is op dit moment ook niet de meest gunstige economische tijd en De Fantasiejagers heeft een groot budget nodig (speciale effecten, decors etc.). We zullen zien. De stripversie van dat boek (uitgeverij Daedalus) gaat wel goed vooruit; het scenario (Koen Lommelen) is bijna af en er zijn al voorstudies en schetsen gemaakt (Shanna Paulissen).
Je bent zelf Belg. Zit er verschil in schrijfstijl tussen Belgen en Nederlanders en zo, ja, welke zijn dit dan?
Het verschil zit hem in het woordgebruik en soms in de opbouw van de zinnen. Ze zijn allebei correct, maar Nederlanders hebben meer moeite met het aanvaarden van Vlaamse taalgebruiken, dan omgekeerd. Ik heb me aangepast, moet ik toegeven, en bij ieder nieuw boek sluipen er minder en minder Vlaamse woorden in. Tenminste, dat denk ik.
Waar zie je jezelf over 10 jaar?
Hetzelfde als nu, hoop ik. Als ik kan doorgaan zoals vandaag, met het schrijven en de slaapanalyses, dan ben ik een gelukkig mens. Een tijdje terug richtte ik heel veel energie op zaken die rond het schrijven gebeuren, zoals: promotie, de hoop op een buitenlandse uitgave, etc. Daar ben ik grotendeels vanaf gestapt, omdat mijn schrijven eronder leed. Ik heb nu een literair agent, Wim Stolk, en dat is een verademing, want nu kan ik me weer alleen op het schrijven toeleggen. Wat er verder nog allemaal komt, zien we wel.
Waar werk je momenteel aan?
Deel 5 uit de fantasiejagersreeks (Droomwachters), deel
2 uit de Manon Maxim romans (Verborgen) en een
losstaand boek dat gebaseerd is op het korte verhaal De Gave
en dat als werktitel De Honger heeft. Ook schrijf ik
columns voor BangerSisters.nl en ben ik alweer bezig met nieuwe korte
verhalen…
Eindredactie: Gerd Boeren
Kijk hier voor de website van Mel Hartman
De website van uitgeverij Parelz | kijk hier
Over Natasza Tardio:
Natasza Tardio heeft een enorme drive voor schrijven, literatuur en
journalistiek. Als freelance journalist, tekstschrijver, schrijfcoach en
literair agent heeft ze ervaring in alle aspecten van het schrijversvak.
Naast het zelf schrijven van boeken, begeleidt ze schrijvers bij het schrijven van hun roman. Ook werkt ze als literair agent, journalist, doet aan manuscript beoordeling en heeft al een aantal jaren ervaring met het redigeren van romans, korte verhalen, zakelijke teksten en (commerciële) artikelen.
Voor meer informatie: www.nataszatardio.nl
Spel der grenzen
Auteur: Mel Hartman
Uitgeverij Parelz
ISBN: 978 94 91074 03 5
Paperback
Prijs: € 17,95
Verschijnt: november 2010

Iedereen loopt dagelijks tegen grenzen op zonder dat wij ons hiervan bewust zijn. Het spreekt tenslotte voor zich dat we niet onsterfelijk zijn, dat we onder water geen adem kunnen halen en niet terug kunnen in de tijd. Mel Hartman zoekt deze grenzen op in haar verhalen en speelt er vervolgens mee: wat gebeurt er als die grens niet bestaat of elders ligt? Mensen hebben heel veel over voor rijkdom en geluk. Maar als er spel bestaat waarbij het werkelijk alles of niets is, doe je dan mee? En wat gebeurt er met een man die alles, maar dan ook alles kan door gaven van anderen af te nemen? Stel dat we in staat zijn dromen op basis van hersengolven te beschrijven: wat zouden we daarmee gaan doen? Hoe ziet tijdreizen eruit als dat alleen maar mentaal en niet fysiek mogelijk is? En hoe zou je reageren als je, net als de jonge Manon Maxim, ontdekt dat je ‘anders’ bent?
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van
Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over dit interview
met Mel Hartman
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.














