Ezzulia
interview
Marc van Biezen
Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl
10 maart 2009 | De mond van een cavia. De neus van een hond. De ogen van een lammetje. Beesten ontroeren de mens die goed kijkt. Fotograaf Adrie Mouthaan en dichter Marc van Biezen kijken goed en ontroeren ook. Door een mooie samenwerking tussen de fotograaf en de dichter is een boek tot stand gekomen waarbij beeld en woord elkaar aanvullen tot een mooi geheel. Dieren lijken vaak ver van ons af te staan; in Beest komen ze dichterbij dan ooit. Ze krijgen een gezicht, een gezicht dat we niet vaak zien, bij gebrek aan stilstand. Met een mond die kan twijfelen, een neus die kan onderzoeken, ogen die kunnen denken en haar dat slecht kan zitten.
"In 'Beest' krijgen dieren een gezicht"
‘Beest’ is een samenwerking tussen jou en Adrie Mouthaan. Hoe is deze samenwerking tot stand gekomen?
Jaren geleden ontmoetten Adrie en ik
elkaar op een feestje van een gemeenschappelijke vriend. Adrie kreeg mijn
bundel Gezinsleven in handen en begon er tijdens het feestje in te lezen.
Hij kon de gedichten wel waarderen en zag er ook meteen foto’s bij. Na enige
maanden resulteerde dit in een prachtige samenwerking. We gingen ansichtkaarten
maken; Adrie zorgde voor de foto’s, ik voor de gedichten – samen verzonnen we
een bijpassende wens. Na een aantal jaren stopten we ermee. Heel vereerd was ik
toen Adrie mij begin januari van dit jaar vroeg om bij zijn inmiddels
bijna voltooide serie dierenportretten gedichten aan te leveren. Ik ben gaan
spitten in mijn werk en kwam tot een kleine selectie, maar wat bleek: Adrie
heeft een veel groter aantal in eigen beheer uitgegeven bundeltjes van mijn hand
in huis dan de dichter zelve. Hij maakte ook een selectie. We voegden de
selecties samen, legden ze naast de foto’s, en na wat geschuif ontstond Beest,
zoals het nu in boekvorm bestaat.
Wat was de doelstelling van dit boek?
In Beest krijgen dieren een gezicht.
Hun gezicht is zo dichtbij dat je meent te kunnen zien wat ze denken en voelen.
In de gedichten spelen de dieren steeds een grote rol waardoor ze ook hier heel
dichtbij komen. De afstand tussen mens en dier wordt even opgeheven, zo lijkt
het.
Er is ook een tentoonstelling in ‘De Engelbewaarder’ te Amsterdam. Hoe zijn jullie hiertoe gekomen?
De Bode, Willemsen en Wildeman – die de
exposities in De Engelbewaarder organiseren – vonden het een fantastisch idee om
deze tentoonstelling in te richten en te openen, vlak voor de Boekenweek met
dieren als thema.
Wat waren de uitdagingen bij het schrijven van de gedichten?
Bij het schrijven van gedichten is het voor
mij altijd de uitdaging om met heel weinig woorden heel veel te zeggen. Dat was
bij deze gedichten niet anders. De gedichten in Beest willen iets zeggen
over de rol die dieren in een mensenleven kunnen spelen: schoonheid, troost,
houvast.
Zijn de gedichten afgestemd op de foto’s of andersom?
Zoals gezegd, de gedichten zijn afgestemd op
de foto’s, niet in die zin dat ze naar aanleiding van de foto’s geschreven zijn,
maar dat ze met de foto’s als uitgangspunt zijn geselecteerd uit mijn werk. Het
verband tussen de foto’s en de gedichten ernaast is niet oppervlakkig van aard:
het gedicht naast een fazant hoeft niet over een fazant te gaan. Foto en gedicht
moeten op een subtielere manier bij elkaar passen. Als de kijker/lezer dat
ervaart, is de opzet geslaagd.
Hoelang
hebben jullie aan dit project gewerkt?
Adrie heeft jarenlang dieren
gefotografeerd en mijn gedichten zijn verspreid over twintig jaar geschreven. De
jongste is pas een paar maanden oud.
Wat zijn de reacties op dit boek?
De mensen op de opening van de
tentoonstelling waren echt onder de indruk van de foto’s en de gedichten. De
eerste oplage van het boek was aan het einde van de avond uitverkocht.
Hebben jullie bewust rekening gehouden met het thema van de Boekenweek, of is dit toeval?
De publicatiedatum hangt samen met de
Boekenweek, maar het boek zelf niet. Dat zou er ook gekomen zijn zonder
Boekenweek. Wellicht iets later, maar Beest stond al jaren in de
planning.
Wat heb je met jouw gedichten proberen over te brengen?
In de foto’s zijn de dieren het onderwerp –
zij denken, twijfelen, onderzoeken, zijn angstig, blij of boos. In de gedichten
zijn ze lijdend voorwerp – ze spelen een rol in het leven en denken van mensen.
Ik probeer te laten zien welke rol ze kunnen spelen.
Wat is jouw favoriete gedicht?
Mijn favoriete gedicht is Verloren.
Dit is het jongste gedicht, dus dat is niet helemaal toevallig. Ik vind mijn
laatste gedicht vaak het beste.
Wat is jouw favoriete foto?
De foto’s zijn stuk voor stuk grandioos, maar mijn favoriete foto is die van de schildpad. Het is een foto waarop het dier zich terugtrekt waardoor de kijker nog meer de foto in wordt gezogen dan bij de andere foto’s.
Beest
Auteurs: Marc van Biezen & Adrie Mouthaan
21 foto's van Adrie Mouthaan
12 gedichten van Marc van Biezen
Softcover
Prijs: 20,00 (exclusief verzendkosten)
Klik
hier om dit mooie boek te bestellen
Marc van Biezen (Haarlem, 1968) dicht over het leven in het algemeen en over de dood in het bijzonder. Zijn poëzie werd gepubliceerd in diverse tijdschriften, waaronder Zoetermeer, De Brakke Hond en Penthouse. Interviews met hem over zijn werk verschenen in NRC Handelsblad, De Morgen en Ezzulia. Nadat hij een aantal bundels in eigen beheer uitgaf, verscheen in 2007 zijn officiële debuut Afwezigheidsassistente bij FMB uitgevers. In 2008 verscheen bij diezelfde uitgeverij de bundel Ervaringsdeskundige. In datzelfde jaar bracht hij met collega-dichter Jaap Stiemer de cd KRANK ZIN, een ‘ontluisterboek voor zachthorenden’, op de markt.
Adrie Mouthaan (Katwijk, 1966) publiceerde sinds 1988 in diverse media waaronder Parool, Trouw, Vrij Nederland, Intermediair, Bestlife en Men’s Health. Hij is gespecialiseerd in portret fotografie.
De expositie van Beest is tot 13 mei te zien in Café De Engelbewaarder, Kloveniersburgwal 59 te Amsterdam.
VERLOREN
neem nu een ongecompliceerde kapster
het leven duurt maar kort zegt ze vrolijk
iets korter graag maar lang laten van voren
of ik ook huisdieren heb
alles gaat voorbij denk ik en is zo snel
vergeten gewassen geknipt verloren
Wil je reageren op dit
interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van Marc van Biezen.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.