Hoe ben je op het idee gekomen om te schrijven over Jeanne, de laatste maîtresse van koning Louis XV?

Ik kwam haar naam tegen in een non-fictie boek over de Franse revolutie. Het was maar een korte vermelding, maar ik zag meteen een romanpersonage in deze vrouw, die in armoede werd geboren en één van de beroemdste, rijkste vrouwen van haar toch al fascinerende tijd werd. Die gedachte liet me niet meer los en mijn roman is geboren uit dat idee.

Je hebt na Sisi wederom gekozen voor een vrouwelijke hoofdpersoon. Was het moeilijk om je in te leven in deze vrouw, die een voor deze tijd heel ongewoon leven leidde?

Nee, in mijn jeugd werd ik omringd door vrouwen, daardoor is het voor mij minder moeilijk om me in te leven in een vrouwelijk romanpersonage. Deze roman heb ik in de ik-vorm geschreven, dus het was ook essentieel dat ik me in Jeanne kon inleven.

Jeanne ofwel Madame du Barry geeft enorm veel om de uiterlijke inrichting van haar woonomgeving. Ze heeft zelfs een standbeeld van de godin Venus naar haar gelijkenis laten maken waar ze elke ochtend tevreden naar kijkt. Een moment waarop je je als lezer afvraagt waar de gewone vrouw die ze was, is gebleven. Kom je tijdens het schrijven van zo’n verhaal vaak dingen tegen waarvan je denkt: waarom doet ze dat nou, wat moet ik hier nou mee? Wat doe je dan?

Dat overkomt me geregeld, maar meestal ben ik er blij mee want niets is saaier dan een personage dat steeds precies de juiste keuzes maakt. Jeanne leefde in een decadente tijd. Daarom begon ze met geld te smijten, ook omdat ze er graag bij wilde horen. Dat maakt haar misschien niet altijd even verstandig of evenwichtig, maar wel menselijk.

Tijdens het lezen moest ik de neiging onderdrukken om research te doen naar het leven en vooral het einde van het leven van Madame du Barry; al lezende werd ik heel nieuwsgierig naar haar leven. Is het moeilijk om een boek te schrijven waarvan niet alleen het einde, maar ook eigenlijk het hele verhaal al vaststaat? Is er nog ruimte voor eigen invulling?

Moeilijk vind ik dat niet. Het zijn alleen de basisfeiten die vaststaan, de rest moest ik zelf inkleuren en daar komt veel fantasie bij kijken. Je moet een eigen draai, en dus een eigen invulling, aan zo'n geschiedenis geven om er een boeiende roman van te maken.

Het boek speelt in een tijd in Frankrijk waarin het normaal was dat een koning en de adel meerdere maîtresses hadden. Hoe denk jij over deze tijd? Vind je het gek dat in een paar honderd jaar de wereld zo veranderd is en dat er zo anders gereageerd wordt op landsbestuurders die een ‘affaire’ hebben?

Vroeger werden er meer gearrangeerde huwelijken gesloten dan nu, van liefde was zelden sprake. Daarom werd het min of meer geaccepteerd dat mannen, en ook vrouwen, buiten hun huwelijk op zoek gingen naar liefde en seks. Tegenwoordig wordt ervan uitgegaan dat men uit liefde trouwt. Dat is wellicht de reden dat iemand als Jack de Vries en al die Amerikaanse politici het hard krijgen te verduren als ze vreemdgaan.

Vanuit Jeanne’s ogen begint de Franse revolutie als iets onbelangrijks en naarmate de tijd vordert wordt het iets belangrijker, maar tot het laatste moment onderschat ze de gevolgen volledig en heeft ze vertrouwen in de goedheid van de mensheid. Denk je dat ze de enige was die er zo over dacht in die tijd? Zijn er veel mensen op die manier ‘ingelopen’?

In onze ogen reageerde Jeanne misschien naïef, maar zij keek vooruit en wist niet wat er ging gebeuren. Daarin was zij zeker niet de enige. De Franse revolutie liep helemaal uit de hand en mondde uit op een massaslachting, terwijl het ooit allemaal relatief vreedzaam was begonnen. Bij veel mensen ging dat elk voorstellingsvermogen te boven.

Hoeveel tijd kost het nou om onderzoek te doen voor zo’n gedetailleerd en waarheidsgetrouw levensverhaal en hoe doe je dat? Duik je stoffige boeken in? Ga je op reis naar de locaties uit het boek?

Voordat ik begin te schrijven, lees ik me eerst in en raadpleeg ik boeken, waarvan sommige inderdaad stokoud zijn. Hoeveel tijd dat precies kost, weet ik niet, maar er gaan meerdere maanden overheen. Ik bezoek altijd de belangrijke locaties. Voor De laatste maîtresse ben ik meerdere keren naar Parijs gereisd, om me onder te dompelen in de wereld van Jeanne. Ik heb me zelfs een keer toegang verschaft tot een landgoed waar ik eigenlijk niet mocht komen. Ik moest me overigens ook erg verdiepen in het oude Parijs, omdat deze stad ingrijpend is gemoderniseerd in de tijd van Napoleon.

Hoe schrijf je aan een roman die op historische feiten is gebaseerd? Ben je bij iedere zin die je schrijft je referenties aan het checken of …?

Nee, dat hoeft niet. De laatste maîtresse is immers een roman, geen biografische verhandeling. Ik check wel geregeld de chronologie en lees me goed in, maar geef me vervolgens helemaal over aan het creatieve schrijfproces.

Wie denk je dat jouw boek zouden moeten lezen?

De laatste maîtresse is bedoeld voor alle lezers die genieten van romans in een historische setting met een vrouw in de hoofdrol.

Wat hoop je voor lezersreacties te krijgen op dit boek?

Ik hoop dat lezers ervan zullen genieten en het een mooie roman zullen vinden. Het is volgens mij een compleet andere roman geworden dan mijn debuut, dus ik ben erg benieuwd naar wat men ervan vindt. Met een andere schrijver had ik het er laatst over dat lezers niet lijken te beseffen hoe fijn het is als we iets van ze horen, zelfs als ze kritiek hebben. Ik nodig lezers dan ook graag uit om me te mailen met hun mening over De laatste maîtresse.

In 2007 debuteerde je met het inmiddels uitverkochte Sisi’s winterlied. Waarom heeft het drie jaar geduurd voordat er een nieuwe roman verscheen?

Ik heb een vrij snel schrijftempo en De laatste maîtresse lag dan ook al een tijdje klaar, maar mijn uitgeverij geeft een beperkt aantal titels per boekenseizoen uit en daarom moest de roman even in de wachtkamer plaatsnemen. Het liefst zou ik iets vaker met nieuw werk komen. We zullen zien wat de toekomst brengt.

Je tweede roman is eindelijk een feit. Hoe bevalt het je om auteur te zijn? Is schrijver zijn wat je vooraf gehoopt / gedacht had?

Toen ik nog geen uitgever had, meende ik dat de hemel zou openbreken zodra mijn eerste roman uitkwam. In werkelijkheid valt dat nogal mee, al vormen mijn romans een welkome aanvulling op mijn leven en die ervaring had ik niet willen missen. Het is een langgekoesterde wens die in vervulling is gegaan. Achteraf gezien is dat vlot gegaan, ik was 28 toen ik mijn eerste contract te pakken had. Veel schrijvers moeten langer wachten.

Wordt het schrijven gemakkelijker nu je meerdere titels op je naam hebt staan?

Het wordt een stuk gemakkelijker. Je weet op een gegeven moment wat je wel en vooral niet moet doen. Bij De laatste maîtresse had ik ook geen last van het welbekende tweedeboeksyndroom. Het helpt ook dat ik met enige regelmaat andere verhalen en artikelen schrijf, zoals het korte verhaal De vierde vrouw voor uitgeverij Parelz. Oefening baart blijkbaar toch kunst.

Wat vindt je familie ervan dat je schrijft? Lezen ze jouw werk?

Zoals in elke familie heb je lezers en niet-lezers. Iedereen vindt het leuk voor me en veel familieleden lezen mijn romans. Daarbij hoef ik heus niet alleen maar op complimenten te rekenen; zowel mijn vader als mijn moeder schromen er bijvoorbeeld niet voor kritiek te geven! De laatste maîtresse heb ik tijdens het schrijven ervan voorgelezen aan mijn stiefvader, die me daarbij van nuttig commentaar voorzag. Dat waren mooie momenten, mede doordat het destijds eigenlijk al min of meer vaststond dat hij de publicatie niet meer ging meemaken. Ik heb de roman dan ook aan hem opgedragen.

Historische romans liggen jou overduidelijk heel goed. Ben je al bezig met een nieuw boek? Kun je een tipje van de sluier oplichten over wie het zal gaan?

Ik ben al erg ver met een nieuwe historische roman. Het is iets compleet anders dan wat men misschien van mij verwacht want het speelt zich af in een recenter verleden. Het hoofdpersonage is een in vergetelheid geraakte politica, die jarenlang de machtigste vrouw van de twintigste eeuw was. Verder wil ik er nog niet al te veel over kwijt, want op dit moment draait het natuurlijk om De laatste maîtresse, een roman waarvan ik hoop dat ik er veel lezers een plezier mee doe!

  

Foto: Heidi Jonker | website

Kijk hier voor een eerder interview met Lucas Zandberg n.a.v. zijn eerste roman (2009)

De website van Lucas Zandberg | kijk hier

---

De laatste maîtresse
Auteur: Lucas Zandberg
Uitgeverij Conserve
ISBN: 978 90 5429 403 0
Gebrocheerd
Prijs: € 18,95
Verschenen: oktober 2010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Parijs, 1760.

De zestienjarige Jeanne, de onwettige dochter van een monnik en een naaister, is verstoken van connecties en goede vooruitzichten in een tijd dat vrouwen alleen via het bed carrière kunnen maken. Haar moeder zorgt ervoor dat haar mooie dochter in een exclusief bordeel belandt. Daar wordt Jeanne opgeleid om de hoogst denkbare positie te bereiken: maîtresse van de koning. Aan het frivole hof van Versailles hoeft een vrouw uit het volk echter niet op een hartelijke ontvangst te rekenen. Jeanne wordt geconfronteerd met vijanden, onder wie koningin Marie Antoinette, terwijl ze juist hunkert naar acceptatie.

Maar dan breekt de Franse Revolutie uit en stort de wereld waarvan ze zo graag deel wil uitmaken in. Deze kleurrijke, beeldend geschreven roman is gebaseerd op het ware verhaal van een vrouw die ver boven haar sociale klasse uitsteeg, maar wier schoonheid haar niet behoedde voor haar fatale vertrouwen in de goedheid van de medemens.

 

---