Joost Heyink, uw naam klinkt bekend, waarvan zouden wij u moeten kennen?

Een zekere Heyink was een bekende hoofdcommissaris van Amsterdam. Het voorzichtig laten vallen dat dat mijn vader was, heeft me als student veel voordeel en plezier gebracht als ik weer eens door de Hermandad was aangehouden. Mijn vader was trouwens reclamemaker. Een andere Heyink was keeper van PSV. Daar heb ik helaas nooit voordeel van gehad. Voorts ben ik erg beroemd in het dorp waar ik woon, net als alle andere dorpsgenoten.
 

In 1997 won u de tweede prijs voor de thrillerwedstrijd van Vrij Nederland. Was u in die tijd al gegrepen door het spannende element?

Nee hoor. Ik deed louter mee om te zien of ik het tot een prijsje zou weten te schoppen. Het was een uitdaging, mijn eerste poging tot fictieschrijven.
 

Naast spanning worden al uw boeken gekenmerkt door humor en een vleug erotiek. Is het belangrijk om deze laatste twee elementen toe te voegen? Is het een soort van handelsmerk?

Het is een soort handelsmerk, maar ook omdat ik vind dat een 'lekker' boek in het algemeen gebaat is bij toegankelijke seks en een dosis humor. Vooral aan dat laatste is een onthutsend gebrek in de literatuur en lectuur, vind ik. Ik moet bekennen dat er ook een commerciële overweging door mijn hoofd is gegaan. Even maar, hoor.
 

In totaal heeft u nu 13 boeken geschreven waarvan 11 jeugdboeken. Toch schrijft u op uw website dat u thrillers voor volwassenen schrijven het leukste van alles vindt. Waarom heeft het dan toch zo lang geduurd voor u de overstap maakte van jeugd- naar volwassen literatuur?

Ooit schreef ik een bundel verhalen voor volwassenen. Door een slordigheid mijnerzijds kwamen die bij een jeugdboekenuitgever terecht. Ze vroegen me een jeugdroman te proberen. Zo raakte ik verzeild in het jeugdgenre. Omdat ik tamelijk succesvol was en ik mijn deel aan het gezinsinkomen moest leveren, bleef ik - overigens met veel plezier - voor de jeugd schrijven. Tot het bloed kroop enzovoorts. Het werd tijd te onderzoeken of de oude, sluimerende maar nog immer aanwezige ambitie (kan ik een boek schrijven voor volwassenen?) wel realistisch was. Het was een risico, het kostte me een jaar, ik moest als het ware opnieuw beginnen, in een nieuw genre, en was nog zonder uitgeverij. Dat er nu een tweede psychologische thriller in de winkel ligt, uitgegeven door een geweldige uitgeverij (Anthos), ervaar ik als een grote voldoening. Toen ik zeven was, zag ik een trapauto in een etalage. Die MOEST ik hebben. Ik kreeg hem uiteindelijk. Dat gevoel.
 

Vorig jaar verscheen uw eerste literaire thriller Proefverlof, waarvan ondertussen meer dan 20.000 exemplaren zijn verkocht. Is het boek louter positief ontvangen?

Nee, hoor, wat bewijst dat recensenten ook maar mensen zijn zoals u en ik. Ezzulia (Peter Kuijt, red.) was trouwens half positief (ik ben van het halfvolle glas, niet van het halflege). Crimezone vond het niks en dan was er nog een regionale krant. De andere besprekingen (waaronder die van Trouw, Elsevier en Vrij Nederland) waren positief tot lovend. Grappig is dat je zowel van negatieve als van mooie recensies slecht slaapt.
 

Tevens stond u vorig jaar met Proefverlof op de longlist (beste 15 boeken van 2008) van de Gouden Strop als één van de twee "debutanten" in het genre. Was dat een zekere erkenning, dat uw eerste boek niet onopgemerkt is geweest?

Zeker! Het was meer dan je verwacht als je net begint. Ik was trots dat ik er met mijn gelauwerde Anthos-collega's Simone van der Vlugt en Marion Pauw bij mocht zijn. Ik heb met Jolanda, mijn partner, een fles bubbelwijn opengetrokken. Die was snel op.
 

Kunt u in het kort vertellen waar uw tweede literaire thriller Het Experiment over gaat?

Een nuchtere jonge vrouw (Hella) raakt verstrikt in het web van een Amerikaanse organisatie die workshops en trainingen verzorgt met de belofte dat die leiden tot groter succes in het leven en een grotere kwaliteit van leven. De organisatie heeft sektarische trekjes. Hella koerst zonder het te weten af op een nachtmerrie.
 

Op uw website staat geschreven 'Ingrediënten van Het Experiment zijn intimidatie, indoctrinatie, vriendschap en verraad, en tenslotte moord.' In iets andere bewoording is dit overigens ook op de flapteksten van uw boek te lezen. Dekt dit de lading?

Er zou bij moeten staan dat het ook gaat en misschien wel vooral, over loyaliteit en trouw aan je dierbaren. En ja, het gaat over intimidatie en hersenspoeling en moord.

Het Experiment gaat over de 32-jarige Hella die haar vriend Berry in de handen van Sygma foundation ziet vallen waar hij mentale trainingen volgt. In hoeverre zou dit in Nederland werkelijk kunnen plaatsvinden?

Zoiets gebeurt in Nederland dagelijks. Er zijn verschillende organisaties, vergelijkbaar met de Sygma Foundation, actief in ons land. Veelal gaat alles naar wens. Maar soms niet... Daar gaat Het Experiment over.
 

Hebt u veel onderzoek moeten doen naar bedrijven zoals Sygma en de methodieken die ze hanteren?

Ja. Maar ik ben niet undercover gegaan. Dat was niet nodig. Er staan veel getuigenissen op internet.
 

In uw jeugdboek, De kwetsplek, speelde een sekte ook al een hoofdrol. Wat is er zo intrigerend aan een sekte?

De psychologie die erachter zit. Er zijn links met religie, met geestelijke terreur, met sociale isolatie, zelfs met Jan Siebelink en mishandeling binnen het huwelijk. Er zijn fundamentele psychologische mechanismen mee gemoeid, die voortdurend ons dagelijks leven bepalen. We redden er ons over het algemeen mee, maar het kan ook uitlopen op complete horror.
 

Naast Hella en Berry speelt de journalist Pierre Marsman een hoofdrol in Het Experiment. Er wordt wel eens gezegd dat elke hoofdrolspeler van een boek veel van de schrijver mee krijgt. Op wie lijkt u het meest? Of staan al deze beschreven hoofdrolspelers ver van u af?

Ik wil graag denken dat de journalist het meest op mij lijkt. Aanvankelijk, tenminste. Maar misschien ben ik toch meer Hella, de hoofdrolspeelster. Of toch een van de losers. Ik weet het niet. Van alles een beetje, waarschijnlijk.
 

In hoeverre is bij het schrijven van uw boeken uw opleiding (psychologie) een pluspunt?

Het heeft me gestimuleerd te zoeken in de krochten van de menselijke geest. Psychologie is voor mij een onuitputtelijke bron van inspiratie. Een jonge vrouw eet een broodje gezond op een bankje in een park. Ze ziet dat even verderop een klein bastaardteefje fanatiek wordt genomen door een te dikke poedel. Wat gaat er door haar heen? Wat gaat er nu door u heen?
 

U woont in de provincie Groningen, toch lijkt het of Het Experiment in één van de Randstadsteden plaatsvindt, hoewel u nergens een stadsnaam noemt. Heeft u bewust gekozen voor een fictieve locatie?

Natuurlijk, zoals elke keuze voor de vorm van het verhaal bewust is gekozen. Ik wilde niet dat iemand uit Maastricht denkt: ja, hoor, het gaat weer over Amsterdam. En ik wil dat iemand uit Amsterdam denkt: gut, wat een avontuur daar aan de overkant van de gordel.
 

Op de achterflap staat geschreven dat het een actuele thriller is, waar duidt dit actuele op?

Weleens van The Secret gehoord? Landmark? Scientology? Niet lang geleden is er een sekteleider in België opgepakt wegens moord op een afvallige. Methodes die worden gehanteerd door de Sygma Foundation zijn in aangepaste vorm gemeengoed in moderne managementtrainingen en aanverwante. De 'workshoptaal' verdient een modern woordenboek. Breek en bouw!
 

Leest u overigens zelf ook veel?

Ja, ik lees veel, en zou de tijd willen hebben nog veel meer te lezen. Vooral non-fictie. Liefst boeken over misverstanden, medische missers, volstrekt wezenloze feiten, laatste woorden, taalgrappen, wiskundige valkuilen, de Tweede Wereldoorlog, logische fouten, Fulco de Minstreel en Kuifje.
 

Bent u al weer bezig met een volgend boek?

Sommige collega's zeggen dat een schrijver altijd bezig is met een volgend boek. Misschien ik ook wel. Ik betrap me er soms op dat ik tijdens uitgebreid wc-bezoek of gedurende een film met Hugh Grant aan het denken ben over een intrigerend onderwerp. Het kan zo maar zijn dat ik het idee vervolgens weer verwerp. Ik ben er, met andere woorden nog niet uit wat het gaat worden. Wel neem ik me voor, het is tenslotte het begin van het jaar, veelvuldig het toilet te bezoeken en films met Hugh Grant te bekijken.
 

Foto: Merlijn Doomernik

 

---

Het Experiment
Auteur: Joost Heyink
Uitgeverij Anthos
ISBN: 978 90 414 1540 0
Paperback
Prijs: € 19,95
Verschenen: januari 2010
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hella Rooyakkers is een opgewekte 32-jarige reisconsulente in het oosten van het land die in alle opzichten stevig in haar schoenen staat. Ze heeft een latrelatie met Berry, die in zijn vrije tijd mentaletrainingen volgt bij de Sygma Foundation. Hella heeft hier weinig mee,maar gunt hem zijn hobby. De organisatie blijkt echter niet zo zweverig en onschuldig als Hella denkt: Sygma maakt gebruik van dubieuze psychologische methoden zoals intimidatie, uitputting, indoctrinatie en herprogrammering. Als Hella uit loyaliteit met Berry meedoet aan een kennismakingsweekend raakt ze verstrikt in de netten van Sygma. Terwijl het bestuur zich bezig houdt met een twijfelachtig psychologisch experiment, kom Hella in contact met een onderzoeksjournalisten dreigt een ex-cursist Sygmas methoden op internet aan de kaakte stellen. Als Berry steeds meer onder druk komt te staan is het maar de vraag of hun relatie hier wel tegen bestand is en uiteindelijk staat zelfs hun leven op het spel.

 

---