Home
Aanbevelingen
Interviews
Kort & Krachtig
Lezers interviews
Columns
Korte verhalen
Fantasy
Uitgelicht
Awards
Nieuws
Recensies
Leestip van Beldaran
Leesclub
Prijsvragen
Zoeken
Links
Colofon
Het Forum
Terug naar boven

Bezoek ook het forum van Ezzulia.  Registreer je als vaste bezoeker, waarna ook de verborgen onderdelen beschikbaar worden.

Ezzulia interview
John Leake

Door Natasza Tardio | Ezzulia.nl

14 oktober 2008 | Vorige maand verscheen bij uitgeverij Unieboek de non-fictie roman Jachtgebied: het dubbelleven van een seriemoordenaar. Het is het ware verhaal over de Oostenrijkse seriemoordenaar Jack Unterweger, geschreven door John Leake.

Tijdens een zeer uitgebreid interview onderwierp ik auteur John Leake (38) aan een flink aantal vragen over dit intrigerende boek, waarin hij tot in detail ingaat op Unterwegers jeugd, diens leven in de gevangenis, zijn mislukte rehabilitatie, zijn carrière als schrijver en journalist, zijn relaties en natuurlijk de moorden die hij in rap tempo in verschillende landen pleegde. Het boek is geschreven in romanvorm, onpartijdig en doorspekt met nieuwe details, waaronder een blik in Jack Unterwegers dagboeken. Iets wat Leake als eerste is gelukt.

Een aanrader voor elke liefhebber van misdaadromans.

"Sommige mensen zijn gewoon slecht"

Hoe kwam je op het idee om een boek over Jack Unterweger te schrijven?

Ik zat ergens in 2002 in een bistro in Wenen en zag in de krant een heel kort nieuwsbericht over Jack Unterweger, vrouwenmoordenaar en auteur. Ik had nog nooit van hem gehoord en de kop intrigeerde mij. Ik was in Wenen omdat ik een beurs had gekregen om geschiedenis te  studeren in Wenen en daar heb ik dan ook mijn master Political Science behaald. Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in Wenen, vooral de periode van de koude oorlog en hoe deze daar werd beleefd, intrigeerde mij enorm. De stad was een gaarkeuken voor spionnen van beide kanten. Wenen is bij uitstek geschikt om een dubbelleven te leiden en zo kwam ik eigenlijk op het idee om mijn roman over Unterweger te schrijven.
Hoe lang heb je er over gedaan om dit boek te schrijven?

Al bij al heb ik er toch zo’n vier jaar aan gewerkt. Het werd een enorm research project. Ik kwam er al snel achter dat Oostenrijk weinig notie had van het complete verhaal en eigenlijk paste dit wel bij Jack. Hij vertelde tegen iedereen verschillende verhalen over zijn achtergrond en niemand nam echt de moeite om dit te onderzoeken en hem dan met zijn tegenstrijdigheden te confronteren. Hij was zeer intelligent en was in staat om bijzonder snel met een antwoord en indien nodig weer een nieuw verhaal op de proppen te komen, terwijl hij daarmee tegelijkertijd de vraag die hem werd gesteld kon omzeilen.
 

Wat voor persoon was Jack Unterweger eigenlijk?

Zoals ik al zei was hij bijzonder intelligent, hij was belezen en kon zeer goed uitvogelen wat mensen dachten. Hierbij kon hij echter geen gevoel, geen sympathie voor hen voelen. Hij was dan ook niet in staat om hun gevoelens in te schatten en hield in zijn acties hier dan ook geen rekening mee. Iets wat bij hem dikwijls tot woede-uitbarstingen leidde. Hij begreep bijvoorbeeld niet dat de politieagent Ernst Geiger zijn zaak maar niet met rust kon laten, net als oud-rechercheur Schenner overigens, er waren immers geen harde feiten. Waar hij geen rekening mee hield en wat hij niet kon begrijpen was dat mensen gedreven kunnen worden door gevoel. Geiger voelde dat Unterweger de seriemoordenaar was die ze zochten en beet zich vast in de zaak, tot grote frustratie van Jack. Verder was hij een meester in manipulatie. Vooral in het manipuleren van vrouwen was hij extreem goed. In de gevangenis, waar hij vastzat vanaf 1976, voor de moord op een vrouw die hij in 1974 had gewurgd, had hij bijvoorbeeld een map vol met naakte vrouwen. Volgens zijn eigen zeggen schreven meer dan 700 vrouwen hem, hij had zelfs een eigen postbus. Eigenlijk begreep niemand echt waarom al die vrouwen op hem vielen. Hij was klein, een ex-gedetineerde, maar misschien maakte dat laatste hem juist wel aantrekkelijker. Natuurlijk waren er ook mannen die in zijn val liepen. Dit waren veelal ideologische mensen, kunstenaars, auteurs en wetenschappers. Zij wilden graag geloven in de rehabilitatie van deze moordenaar en schreven brieven ten behoeve van zijn voorwaardelijke vrijlating, wat uiteindelijk op 29 mei 1990 gebeurde. Unterweger heeft zichzelf ontwikkeld tijdens zijn gevangenisstraf en begon toen ook met schrijven. In 1983 publiceerde hij Fegefeur, een autobiografie, welke uiteindelijk een bestseller werd. Zeven jaar na zijn veroordeling werd hij ‘beroemd’, maar niemand vroeg zich af waarom hij de moord in 1974 eigenlijk had gepleegd, naar zijn motief werd nooit gevraagd. Dat hij zolang de dans heeft kunnen ontspringen heeft te maken met zijn manipulatiekunst, maar ook met zijn planning van de moorden en zijn nauwgezetheid om geen aanwijzingen die naar hem konden leiden achter te laten bij de slachtoffers.
 

Wat denk jij dat de reden was voor Unterweger om deze vrouwen te vermoorden?

Volgens mij was er niet echt een reden, hoewel vele mensen, inclusief hijzelf, zijn gedrag probeerden te verklaren vanuit een slechte jeugd. Ik denk dat dit in het geval van Jack onzin is, ook zijn slechte jeugd, zijn verhalen over zijn grootvader, waren grotendeels gebaseerd op leugens, maar men wilde hem graag geloven en dat gebeurde dus ook. Zijn reden om prostituees te vermoorden lag hem meer in het feit dat hij via zijn werk als schrijver en journalist sociale contacten met hen kon aangaan, zonder meteen verdacht te worden. Natuurlijk werd hij gezien met prostituees, hij deed immers onderzoek naar weer een nieuw artikel. Jack zorgde er altijd voor dat hij een goed verhaal klaar had voor met name de politie. Persoonlijk denk ik dat hij niet echt een motief had om deze vrouwen te vermoorden, het was gewoon makkelijk, hij kon ze zonder veel problemen en ongezien in zijn auto krijgen. Ze werden zodoende een zeer gemakkelijk doelwit voor zijn lust tot moorden. Sommige mensen zijn gewoon slecht, zonder echt een goede reden. Unterweger was één van deze mensen.
 

Je hebt je roman Jachtgebied in niet-chronologische volgorde geschreven. Waarom heb je voor deze aanpak gekozen?

Aan de ene kant wilde ik hierdoor de complexiteit van Jacks handelingen en gedachten weergeven. Hij moest alle touwtjes in handen houden en dus alles continu onthouden, verleden, heden en toekomst. Aan de andere kant wilde ik het verhaal beginnen in Amerika, zodat de Amerikaanse lezers niet meteen zouden afhaken. Ook vond ik de eclips die plaatsvond toen de eerste vermoorde Amerikaanse prostituee werd gevonden, heel erg mooi. Ik ben zelf ook naar die plek toegegaan om te kijken hoe het eruit zag. Dat was best een vreemde gewaarwording. Ik heb toen geprobeerd om iets te vinden waarmee ik deze plek goed kon beschrijven in het boek.
 

Je zegt dat je de plek hebt bezocht waar het eerste slachtoffer van Jack in Amerika werd gevonden. Heb je nog meer plekken bezocht, of mensen gesproken, die belangrijk voor Unterweger waren?

Ja, ik heb zeer veel research gedaan waarbij ik onder anderen de ex-vriendin van Jack, Bianca, heb gesproken. Met haar had hij een relatie en is hij uiteindelijk via Zwitserland en Frankrijk naar Miami gevlucht. Verder heb ik zijn stieftante gesproken. Zij ontzenuwde zijn verhaal over zijn grootvader, omdat zij ook een tijdlang daar had gewoond, samen met haar moeder. Naar dat huis ben ik ook geweest. Het staat nu leeg en is een soort van curiositeit geworden. Jack had gewoon zijn eigen kamer, hoewel hij claimde dat hij bij zijn grootvader in bed moest slapen. Deze stieftante heeft hij later ook bedreigd toen zij hem in gezelschap van anderen confronteerde met zijn leugens. Zijn woorden die hij haar toen toefluisterde: ‘Hou je mond, anders gebeurt er wat met je!’, geloof ik direct. Hij heeft exact deze woorden vaker gebruikt, ze waren typisch zijn taalgebruik.
 

Had Jack Unterweger eigenlijk nog contact met familieleden?

Nee, hij had geen enkel contact meer met zijn familie. Er waren ook geen directe bloedverwanten. Zijn moeder was zwanger geworden van een Amerikaanse soldaat, die was teruggekeerd naar huis en hij groeide op bij zijn grootvader.
Jack werd uiteindelijk in Miami aangehouden en verzette zich niet tegen zijn uitlevering. Achteraf logisch, want hij was vreselijk bang dat de Amerikaanse politie erachter zou komen dat er drie prostituees in LA door hem waren vermoord.

Klopt, Jack had er alle belang bij om zo snel mogelijk te worden uitgeleverd aan Oostenrijk. Hij wist dat zijn smoesjes en gemanipuleer in Amerika waarschijnlijk niet zouden werken en schatte zijn kansen in Oostenrijk veel groter in. Hij hoopte dat hij wederom de publieke opinie mee zou krijgen en een tijdlang was dit ook het geval, maar hoe meer de bewijzen zich tegen hem opstapelden, hoe eenzamer hij kwam te staan. Zijn supporters begonnen in te zien dat ze zich hadden vergist en trokken zich terug. Hij verloor zijn publieke support. Op de laatste dag van de rechtszaak, die ‘Trial of the century’ werd genoemd en op 27 februari 1992 begon, gaf Jack een hele goeie speech. Maar uiteindelijk werd hij met een 6:2 meerderheid schuldig bevonden aan negen moorden. Van twee moorden werd hij vrijgesproken. Dit kwam omdat van deze vrouwen alleen de botten waren teruggevonden en overeenkomsten zoals doodsoorzaak, Jack wurgde zijn slachtoffers, dus niet konden worden vastgesteld. De nacht na zijn veroordeling, 29 juni 1994, heeft hij zichzelf opgehangen. Een daad waarmee hij altijd had gedreigd. Hij was vreselijk bang om weer naar de gevangenis terug te moeten. Luguber detail was dat hij dezelfde knoop gebruikte als bij zijn slachtoffers, een knoop die bijna nooit werd gebruikt en dus wederom indirect op zijn schuld wees. Hoewel hij schuldig is bevonden heeft hij zelfmoord gepleegd alvorens in hoger beroep te gaan. Volgens de Oostenrijkse wetgeving blijft hij daarom officieel onschuldig.
 

Als je Jack Unterweger één vraag mocht stellen, wat zou deze dan zijn?

Ik zou heel graag willen weten hoe hij elk van de moorden heeft gedaan. Het is onmogelijk om dit na te gaan. Heeft hij eerst zijn auto geparkeerd en daarna het meisje benaderd, of heeft hij dit vanuit zijn auto gedaan? Heeft hij zijn slachtoffers in de auto al geboeid, of liet hij ze hiervoor weer uitstappen, om vervolgens naar de plek waar de slachtoffers werden vermoord te lopen. Hierover is nog veel onduidelijkheid.
 

Werk je momenteel weer aan een nieuwe roman?

Op dit moment werk ik aan twee projecten, om precies te zijn één non-fictie en één fictie. Veel wil ik hier nog niet over vertellen, maar het zal in elk geval geen misdaadroman zijn.

Foto's: met dank aan uitgeverij Unieboek

Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van John Leake.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.
 

Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.

Terug naar boven