Ezzulia Interview:
Johan Baks
Door Jürgen Joosten | Ezzulia.nl
13 september 2008 | Onlangs verscheen bij uitgeverij Fontein de Rotterdamse politieroman Moord aan de Maas van de voormalige econoom Johan Baks. Het is het eerste deel in een serie over inspecteur John Heller, een gescheiden man die een hekel heeft aan regels en procedures. Auteur Johan Baks deed jarenlang de automatisering voor grote financiële instellingen en werkt momenteel als zelfstandig IT-consultant. In zijn vrije tijd zit hij tegenwoordig achter de tekstverwerker en werkt op dit moment aan zijn tweede politieroman.
"Zonder internet had ik dit boek nooit kunnen schrijven"
Wilt u zichzelf voorstellen?
Ik ben een 51-jarige automatiseerder, van
huis uit econoom. In juni van dit jaar is mijn debuut uitgekomen: Moord aan
de Maas. Het is min of meer aan het toeval te danken dat ik een misdaadroman
heb geschreven. Ik heb nooit met plannen rondgelopen een boek te gaan schrijven,
hoewel ik altijd veel interesse heb gehad in boeken en in schrijvers. Zo
ongeveer vanaf de tijd dat ik m’n eigen naam kon spellen, las ik alles wat los
en vast zat. Na mijn middelbare schooltijd spitste de belangstelling zich toe op
literatuur, reisverhalen en geschiedenis. Twee jaar geleden kreeg ik wat meer
vrije tijd en in een impuls heb ik me toen opgegeven voor een schrijfcursus. Eén
van de opdrachten bij die cursus luidde: schrijf een scène uit een misdaadroman.
Er schoten me direct enkele personen en situaties te binnen en terwijl mijn
vingers avond na avond het toetsenbord bewerkten, merkte ik dat ik steeds meer
lol kreeg in het schrijven. De scène groeide al snel uit tot een hoofdstuk, een
tweede en een derde hoofdstuk volgden. De cursusleider was enthousiast, moedigde
me aan ermee door te gaan en in ruim een halfjaar had ik de eerste versie van
het manuscript af.
Is
het schrijven goed te combineren met uw werk als IT-er?
Omdat ik parttime werk blijft er voldoende
tijd over voor het schrijven. Ik zit vooral ’s middags en ’s avonds achter mijn
tekstverwerker.
Kunt u in enkele zinnen vertellen waar Moord aan de Maas over gaat?
John Heller, inspecteur bij de Rotterdamse
recherche, onderzoekt samen met zijn team de moord op transportondernemer Henk
Doornbal. Heller ontdekt dat Doornbal zowel zakelijk als privé een dubbelleven
leidde. Hij had een vrouw én een vriendin. Hij was betrokken bij allerlei zaken
die het daglicht niet konden verdragen. Bovendien had hij in de loop van de tijd
een aantal vijanden gemaakt. Verdachten en motieven te over dus. Hellers
speurtocht naar de dader brengt hem dan ook op de meest uiteenlopende plaatsen:
van een nachtclub waar de Rotterdamse penoze zich vermaakt tot het jacht van een
steenrijke zakenman.
Zoals de titel al doet vermoeden speelt uw boek zich af in Rotterdam, vanwaar de keuze voor deze stad?
De keuze voor Rotterdam als achtergrond lag
voor mij voor de hand. Ik ken de stad tamelijk goed, een groot deel van mijn
leven heeft er zich afgespeeld. Daar komt bij dat een grote stad met zijn
chaotische drukte en zijn anonimiteit natuurlijk een plek is waar criminelen
zich bijzonder thuis voelen. Kortom, het decor bij uitstek voor een
misdaadroman.
Hoe belangrijk is het dat alle locaties kloppen?
Heel belangrijk, vind ik. Wanneer je als
schrijver ervoor kiest de handelingen te laten plaatsvinden in een bestaande
omgeving, dan moet je ervoor zorgen dat je die omgeving ook zo precies mogelijk
weergeeft. Je verhaal wordt er des te geloofwaardiger door.
Wie is John Heller?
Heller is een ervaren politie-inspecteur van
tegen de vijftig. Buiten de politie heeft hij weinig contacten. Dat kan ook
moeilijk anders, want zijn werk slokt hem helemaal op. Hij is gedreven; ligt er
bijvoorbeeld echt wakker van wanneer zijn onderzoek dreigt vast te lopen. Heller
is gescheiden en heeft een volwassen zoon met wie hij een stroeve verhouding
heeft. Dat laatste wordt veroorzaakt doordat hij zich uit een vaag soort
schuldbesef teveel met zijn zoon bemoeit. In zijn dagelijks leven is Heller
nogal slonzig. Hij is geen man van orde en regelmaat en evenmin is hij iemand
die zich veel gelegen laat liggen aan regeltjes en procedures. Bij hem thuis is
het een puinhoop, zijn bureau op het werk lijkt op een vuilnisbelt: hij laat het
papierwerk dan ook graag over aan anderen.
Kunnen we John Heller in een volgend boek weer tegenkomen?
Dat is wel de bedoeling. De figuur Heller is
nog lang niet uitgekristalliseerd en ik vind het leuk om in een volgend deel
weer iets meer van hem te laten zien.
Heller tobt met zijn verleden, zo wil hij een andere baan en leren we zijn ex-vriendin kennen. Is dit van belang bij een blijvend hoofdpersonage?
Ik denk dat iedereen wel eens tobt met de
keuzes die hij in het verleden heeft gemaakt. Het maakt een personage uit een
boek tot iemand van vlees en bloed en we leren op deze manier iets over de
drijfveren en de frustraties van Heller.
Naast John Heller is ook het rechercheteam van belang. Kunt u iets meer over de samenstelling vertellen?
Heller wordt terzijde gestaan door een aantal
collega’s. Allereerst Maaskant, de tegenpool van Heller; erg nauwkeurig, een man
die precies volgens het boekje werkt. Dan De Weerd, een jonge brigadier,
enigszins onbesuisd. Hij vergezelt Heller meestal bij zijn naspeuringen.
Tenslotte is er Scholte, een lepe, door de wol geverfde collega.
Uw boek bevat een zekere tijdsherkenning, er wordt veelvuldig verwezen naar Feyenoord en de UEFA-cup wedstrijd tegen Lokomotiv Sofia. Een wedstrijd uit 2006. Is dat van belang voor het verhaal?
Zeker, het boek bevat trouwens wel meer
verwijzingen naar de actualiteit. Door een detail als een voetbalwedstrijd te
noemen, laat je als schrijver zien dat het verhaal zich niet afspeelt in het
luchtledige, maar in een bepaalde tijd en ruimte die hopelijk voor veel lezers
herkenbaar is.
U
lijkt een man met veel interesses. U beschrijft golfen, auto’s en vele locaties
in Rotterdam. Heeft u van al deze dingen ook veel verstand, of heeft u dit juist
voor het verhaal opgezocht?
Dat van die vele interesses klopt wel, alleen
vallen golfen en auto’s daar niet onder. Ik heb bijvoorbeeld mijn informatie
over golf volledig ontleend aan allerlei websites. Zonder internet had ik dit
boek nooit kunnen schrijven.
Hoe lang bent u bezig geweest met het schrijven van Moord aan de Maas?
Over de eerste versie heb ik een halfjaar
gedaan. Daarna heb ik op aanwijzingen van de uitgever een deel van het
manuscript herschreven. Dit duurde nog eens ongeveer drie maanden. In totaal dus
zo’n negen maanden.
Elk hoofdstuk wordt voorafgegaan door een pentekening van de Erasmusbrug in Rotterdam. Wordt dat een kenmerk voor uw volgende boeken?
Geen idee, dat zou je mijn uitgever moeten
vragen.
In het jaar dat de Amsterdamse De Cock met pensioen gaat, verschijnt er een Rotterdamse evenknie. Is dat toeval?
Dat is inderdaad toeval. Ik ben vanuit een
schrijfcursus aan een thriller begonnen, omdat ik het leuk vond in dit genre te
schrijven. En de handeling speelt zich af in Rotterdam, omdat ik die stad nu
eenmaal vrij goed ken.
Leest u zelf misdaadromans? Welke zou u aanraden?
Ik ben een enorme fan van de Schotse
schrijver Ian Rankin. Zijn romans, met de cynische inspecteur John Rebus
in de hoofdrol, spelen in Edinburgh en laten vooral de duistere kant van die
stad zien: de louche cafés, de gangsters, de corrupte politici, de junks en
zwervers. Rankins beste roman vind ik Gerechtigheid. Verder heb ik
het nodige van Henning Mankell gelezen en van Michael Connelly.
Leest u ook Nederlandse misdaadromans en met welke auteur/boek kan uw werk vergeleken worden?
Van Nederlandse auteurs heb ik niet zo veel
gelezen. Charles den Tex, René Appel en Elvin Post zijn
mijn favorieten. Het antwoord op de tweede vraag laat ik graag aan anderen over.
Hebt u al veel reacties gehad op uw debuut?
De leukste reactie kwam van een vroeger
vriendinnetje met wie ik dertig jaar geen contact meer had gehad. Ze liet via
Hyves weten mijn boek met veel plezier gelezen te hebben. Negatieve respons heb
ik niet gehad.
Waar gaat uw volgende Rotterdamse misdaadroman over?
Dat houd ik liever nog even voor me. Ik wil alleen verklappen het voor een deel over illegale Chinezen zal gaan.
Moord aan de Maas
Auteur: Johan Baks
Uitgeverij Fontein
ISBN 978 90 261 2432 7
Paperback
Prijs: 16,95
De wereldhaven als decor van een gruwelijke moord.
Henk Doornbal, een ondernemer uit de Rotterdamse transportwereld, houdt er een flamboyante levensstijl op na. Hij heeft een grote villa in Kralingen, een bloedmooie, blonde echtgenote én een leuke minnares. Zijn grootste concurrent, Kuyper, wil zijn bedrijf overnemen, maar Doornbal wil hier niet van horen.
Daags na een confrontatie met de ex-vriend van zijn minnares wordt Doornbal met drie kogels in zijn lijf gevonden in een loods aan de Waalhaven. John Heller, inspecteur bij de Rotterdamse recherche, komt erachter dat Doornbal op meer terreinen dan alleen goederenvervoer actief was: hij smokkelde in zijn vrachtwagens sigaretten uit Oost-Europa en handelde in wapens. Als vervolgens een heler met wie Doornbal zakendeed gekidnapt wordt op een verlaten terrein bij de Kralingse Plas, meent Heller dat hij een ingang heeft die tot de oplossing van de zaak kan leiden.
Na een nachtelijke achtervolging door Rotterdam houden Heller en zijn collega’s de vermoedelijke dader aan. Maar dan stuit Heller op een nieuwe aanwijzing…
Kijk voor meer over Johan Baks op de Boekenplank
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over de boeken van Johan Baks.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.