Wat was de inspiratie voor het schrijven van Strindbergs ster?

Het schrijven van een boek is een organisch proces, dus is het heel moeilijk om te bepalen wat nu precies de inspiratie is geweest. Ik wilde een spannend verhaal schrijven dat niet werd bepaald door gruwelijke daden van geweld. Het moest onvoorspelbaar worden, waarbij de lezer bij wijze van spreken niet zou weten binnen welk genre hij of zij een boek aan het lezen was. Het zou beginnen als een misdaadverhaal, een whodunnit met alle gebruikelijke ingrediënten: een moord, de start van het politieonderzoek, de media-aandacht… en dan na ongeveer vijftig pagina’s zou het verhaal moeten veranderen in een soort Hitchcock-thriller. Een onschuldige man wordt beschuldigd van een misdaad die hij niet heeft begaan en hij slaat vervolgens op de vlucht. Waarna het verhaal zou uitgroeien tot een avonturenroman, een zoektocht naar de heilige graal, een artefact uit de oudheid. En vervolgens moest het verhaal weer verschuiven naar heel iets anders.

Ook wilde ik schrijven over historische zaken waarbij de lezer nauwelijks onderscheid zou kunnen maken tussen waarheid en fictie. De verbazingwekkende feiten over de semireligieuze ontwikkelingen binnen het nazisme in en rond de Tweede Wereldoorlog en de luchtballonexpeditie van Salomon August Andrée in 1897 waren zeer geschikt voor dit doel.

 

Hoe lang deed je over het schrijven van Strindbergs Ster?

Het eerste concept had ik binnen een maand geschreven, in de zomer van 2008. Het was ongeveer 250 pagina’s lang en bevatte de essentie van het boek dat het uiteindelijk geworden is. Ik was erg trots toen ik klaar was en vroeg mij af waar al die luie auteurs altijd over aan het klagen waren. Ik kon met gemak wel tien romans per jaar schrijven en toch nog genoeg tijd over hebben voor vakantie. Ik stuurde het manuscript met grote verwachtingen naar verschillende Zweedse uitgevers, maar toen ik van niemand een reactie kreeg sloeg mijn optimisme als snel om naar een depressie.

In het voorjaar van 2009 kreeg ik uiteindelijk een contract aangeboden, maar wel onder de voorwaarde dat ik het volledige verhaal zou moeten herschrijven. Het moest een totaal ander boek worden, waarbij het verhaal overeind bleef maar verteld in de helft van het oorspronkelijke tempo en met twee keer zoveel pagina’s. Vervolgens heb ik twee jaar intensief aan Strindbergs Ster gewerkt, wat mij bijna mijn huwelijk heeft gekost. Ik zette er de geestelijke gezondheid van zowel mijzelf als mijn vrouw voor op het spel. Maar uiteindelijk was ik erg blij met het eindresultaat.

 

Was er ooit een moment dat je het allemaal niet meer zag zitten?

Ik kwam wel een miljoen keer vast te zitten tijdens het schrijven, maar blijkbaar werd het hele project geboren onder een gelukkig gesternte. Iedere keer kwam er weer een oplossing, vaak door toeval en geluk.

 

Hoeveel uitgeverijen hadden interesse in het boek?

Twee uitgeverijen in Zweden waren geïnteresseerd in Strindbergs Ster vanaf het allereerste ontwerp. Helaas wilden ze allebei dat ik het boek totaal zou herschrijven en dus heb ik uiteindelijk gekozen voor de uitgever van wie ik dacht dat ze de beste redacteur hadden.

 

Heb je vreemde gewoonten of rituelen tijdens het schrijven?

Niet iets vreemds denk ik. Maar net als veel andere auteurs wil ik eigenlijk helemaal niet schrijven. Ik doe van alles om maar weg te kunnen blijven bij de computer: de afwas, een wandeling in het park, stofzuigen, de krant lezen, You Tube filmpjes kijken op internet en ga zo maar door. Maar als ik dan eenmaal toch ging schrijven verdwenen alle afleidingen, was het plotseling zeven uur later en had ik op de een of andere manier zomaar een nieuw hoofdstuk geschreven.

 

Er zitten enkele bovennatuurlijke elementen in het boek. Was je niet bang dat het sommige lezers zou afschrikken?

Ik dacht niet na over eventuele lezers toen ik Strindbergs Ster aan het schrijven was. Ik schreef het puur voor mijn eigen plezier. Aangezien ik zelf geen probleem heb met het vermengen van dromen en werkelijkheid, zag ik dat dus ook niet als een probleem. Ik geloof ook niet dat het veel zin heeft om je over zoiets zorgen te maken.

 

Een van de personages in het boek, Erik Hall, is een duiker. Hou je zelf ook van duiken?

Ik heb eerlijk gezegd nog nooit gedoken. Maar ik kreeg tijdens het schrijven veel hulp van mensen die gespecialiseerd zijn in het duiken in een mijnschacht. Daardoor was het mogelijk om het bewuste hoofdstuk op overtuigende wijze te schrijven.

 

Een bijzondere fascinatie voor geschiedenis en archeologie?

Ik ben erg geïnteresseerd in geschiedenis, met name in bepaalde perioden. Helaas ben ik niet erg geschikt om een archeoloog te zijn. Ik ben bang dat ik niet over het noodzakelijke geduld beschik.

De Ankh is het symbool van het eeuwige leven. Gelooft je daar zelf in?

Ik heb daar nog niet echt een mening over, maar het lijkt mij een stuk interessanter dan het alternatief.

 

Welke personages zijn je het meest dierbaar en welk lijkt het meest op jou?

Oh, dat kan ik niet zeggen - het is als het kiezen tussen je eigen kinderen. Wat ik wel kan zeggen is dat het erg leuk was om over de Duitse personages Eberlein en zijn sidekick te schrijven. Ik denk niet dat een van de personages in het boek op mij lijkt. Don komt misschien een klein beetje in de buurt wat houding betreft, maar mijn algemene conditie is een stuk beter.

 

Toen Strindbergs Ster een internationaal succes werd heb je meteen je baan als tv-reporter opgezegd. Ben je nog steeds blij met die keuze?

Ik zou best wel weer mijn oude baan willen oppakken als het puur zou gaan om het rondhangen op de werkplek, koffie drinken en lekker niets doen. Ik ben een erg sociaal persoon en ik ben benieuwd hoe ik zal omgaan met de huidige situatie. Waarschijnlijk vlieg ik binnen een paar maanden tegen de muren op van eenzaamheid. Maar het leek de juiste beslissing op dat moment.

 

Altijd al schrijver willen worden?

Toen ik het verhaal schreef wist ik eerlijk gezegd zeker dat ik als auteur een volledige mislukking zou worden. Dat had te maken met het feit dat ik tussen mijn 18e en 23ste vijf zeer slechte romans had geschreven. Een daarvan was een historische roman welke zich afspeelde ten tijde van de Franse revolutie. Een periode waar ik helemaal niets vanaf wist. Een andere roman was een ‘coming-of-age’ roman, waarin de jonge hoofdpersoon totaal geen ontwikkeling doormaakte. En een kinderboek van ongeveer driehonderd pagina’s met een taal zo ingewikkeld en gecompliceerd dat zelfs volwassen lezers er niets van begrepen. Na ontelbare uren van hard werk en het schrijven van duizenden pagina’s met slechte verhalen kwam ik volledig vast te zitten. Ik heb ongeveer een half jaar geprobeerd om met één enkele pagina iedere lezer te verbazen en te overtuigen van mijn kwaliteiten. Daarna ben ik op 23 jarige leeftijd gestopt met schrijven. Het hele proces van schrijven was voor mij op dat moment heel erg verbonden met gevoelens van angst, wanhoop en mislukking. Ik heb toen ongeveer vijftien jaar niets meer geschreven en toen ik begon aan Strindbergs Ster maakte ik mijzelf totaal geen illusies. Schrijven was een hobby en ik wilde alleen maar zien of ik beter was geworden.

 

Wat was de meest bijzondere reactie die je ooit van een lezer hebt gekregen?

Mijn schoonzus is bekeerd tot het ultraorthodox Jodendom en woont tegenwoordig in Israël. Dat was een van de redenen waarom ik geïnteresseerd raakte in de Joodse cultuur. Ik dacht dat zij erg blij zou zijn met het feit dat dit verhaal een Joodse hoofdpersoon had, maar ze gooide het boek letterlijk weg van walging toen ze ontdekte dat er seks en geweld in het verhaal zat verwerkt.

 

Ben je al bezig met een nieuw boek?

Ja, ik ben bezig met een nieuwe roman, maar het thema is nog wat onduidelijk, zelfs voor mij. Ik kom er bij jou op terug als het zich mocht ontwikkelen tot iets spectaculairs…

 

Foto's: Met dank aan uitgeverij Luitingh

Eindredactie: Gerd Boeren 

 

---

Strindbergs ster
Auteur: Jan Wallentin
Oorspronkelijke titel: Strindbergs stjärna
Uitgeverij Luitingh
Vertaling: Edith Sybesma
ISBN: 978 90 245 6116 2
Paperback
Prijs: € 19,95
Verschijnt: februari 2011

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een amateurduiker vindt een ankh in een oude mijn. Als dit Egyptische symbool van het eeuwige leven door niemand wordt geclaimd, neemt hij het mee naar huis. Daar komt hij door een noodlottig ongeval om het leven.

De politie verdenkt zijn goede vriend Don Titelman van moord. Don krijgt een advocaat toegewezen: de elegante Eva Strom. Tot hun verbazing worden ze meegenomen naar de Duitse ambassade in Stockholm, waar ze worden ondervraagd over een ankh en een vijfpuntige ster – Strindbergs ster –, waar ze helemaal niets van weten.

Ook een gewetenloos, geheim genootschap blijkt zeer geïnteresseerd in deze voorwerpen... Wie ze heeft, kan een driedimensionale kaart creëren die de weg wijst naar het middelpunt der aarde: een onderwereld waarvan de toegang maar beter niet geopend kan worden.

 

---