Ezzulia interview
Jac. Toes
Door Jürgen Joosten | Ezzulia.nl
10 januari 2010 | Twee jaar geleden werden Jac. Toes en Thomas Hoeps met hun gezamenlijke debuut Kunst zonder genade genomineerd voor de Gouden Strop. De prijs ging uiteindelijk naar Charles den Tex, maar Toes & Hoeps hadden wel bewezen dat ze als schrijversduo een toekomst hadden. De auteurs lieten al snel weten dat hun samenwerking niet beperkt zou blijven tot slechts één boek en dat het zelfs de bedoeling was dat er een trilogie zou verschijnen over het Nederlands-Duitse duo, bestaande uit Robert Patati, de eigenzinnige kunstrestaurateur en Micky Spijker, een psychologe en politievrouw.
Inmiddels is het tweede deel in de serie verschenen, Het Leugenarchief, en sprak Jürgen Joosten namens Ezzulia met Jac. Toes.
"Onze telefoon- rekeningen zijn fors omhoog gegaan"
Onlangs verscheen jullie tweede gezamenlijke misdaadroman. Na Kunst zonder genade nu Het leugenarchief. Bevalt de samenwerking goed?
Onze samenwerking verloopt prima.
Over de inhoud van onze romans hebben we uitvoerig overleg en we zijn tot nu toe
niet op onoplosbare problemen gestuit. Tijdens onze gesprekken over inhoud en
vorm zoeken we ook niet zozeer naar een compromis als wel naar een ideale
oplossing die bij ons beiden past.
Is het goed te combineren met jullie eigen “stand-alone” boeken?
Wat Jac. betreft is dat wel
gebleken: vorig jaar kwam ook de soloroman Blind Zicht uit (nominatie
Diamanten Kogel). Hij werkt ook nu aan een volgend soloproject, maar is
tegelijkertijd met Thomas bezig de outline van de opvolger van Het
leugenarchief te schrijven. Voor Thomas ligt dat anders: naast zijn
volle baan werk als cultureel Angestellte van de stad Mönchengladbach blijft er
weinig tijd over voor ander werk. En Thomas heeft ook een gezin, daarom
concentreert hij zich voorlopig op het werk van Toes & Hoeps.
Is het gemakkelijk te communiceren bij het schrijven van een gezamenlijk boek? Je kunt niet even bij de ander binnenlopen.
Onze telefoonrekeningen zijn sinds
onze samenwerking met factor 3 omhoog gegaan. We moeten dan ook zeer
gestructureerd werken. We plannen bijvoorbeeld onze bijeenkomsten in Arnhem en
Krefeld tot een half jaar in de toekomst. Daarnaast zien we elkaar veelvuldig
tijdens Lesungen in Duitsland. Vooraf en achteraf overleggen we dan over
allerlei kwesties die zich bij het schrijven van onze romans voordoen.
Pak je gelijk de telefoon als je iets leuks voor het boek hebt? Of kun je jezelf dwingen te wachten?
Wij komen op verhaalideeën tijdens
onze geregelde free-speech-sessies: dan zeggen we wat in ons opkomt zonder enige
censuur en daardoor ontstaan de beste ideeën. Natuurlijk stuiten we op
onverwachte vondsten tijdens onze research, en ook tijdens het schrijven zijn er
mooie wendingen. Daarmee verrassen we elkaar als we het resultaat naar elkaar
toesturen.
Hoe verloopt trouwens de communicatie? Duits? Nederlands? Thomas spreekt toch al een aardig woordje Nederlands.
Vanaf het begin hebben we voor de
merkwaardige constructie gepraktiseerd dat Thomas Nederlands spreekt en
Jac. Duits. Op die manier hebben we dezelfde handicap als we bij elkaar
zijn. We doen dat vrijwel altijd, zelfs in gezelschap. Wat wel tot bevreemde
blikken leidt: een Nederlander die Duits spreekt als Rudi Carrell en een Duitser
die Nederlands spreekt als Prins Bernhard… Waarom praten die niet in hun eigen
moerstaal?
Is het trouwens toevallig dat jullie Nederlands-Duitse duo, Robert Patati en Micky Spijker woonachtig zijn in de plaatsen waar jullie (nabij) wonen?
Wat Thomas betreft: hij heeft
gezien zijn functie in Mönchengladbach makkelijk toegang tot de knowhow van
restauratoren in het museum Abteiberg (heel erg de moeite waard om dat eens te
bezoeken!). Zelf ken ik het Arnhemse politiekorps en wat daar speelt tamelijk
goed. Dus die dichtbij gelegen bronnen laten we niet ongebruikt. Aan de andere
kant: wij hebben als uitgangspunt dat het decor van onze romans moet wisselen
tussen de eigen Heimat (om het zo maar eens te zeggen) én een tot de verbeelding
sprekende urbane locatie daarbuiten. Kunst zonder genade kende een paar
hoofdstukken in Buenos Aires en Het leugenarchief speelt zich grotendeels
af in Amsterdam. Ook in onze volgende romans forensen we tussen pakweg Brussel
of New York en de roots van Micky Spijker en Robert Patati.
Gaat het boek verder waar Kunst zonder genade is gestopt?
Kennisnemen van Kunst zonder
genade is niet per se noodzakelijk om Het Leugenarchief te kunnen
volgen. Het is wel ietsjes makkelijker, omdat je de persoonlijke en
professionele ontwikkeling van de twee hoofdpersonen beter begrijpt. Robert
daalt verder af van zijn ivoren toren en belandt met beide benen op een woelige
grond na de dood van zijn vriend Wolfgang. Micky ziet in dat haar werk als
politiepsychologe (te) veel van haar eist en richt zich op een heroriëntatie.
Gaat het verder met liefde tussen Robert Patati en Micky Spijker?
Welke liefde? In Het
leugenarchief blijkt dat ze behoorlijk met elkaar overhoop liggen… Tussen
Kunst zonder genade en Het Leugenarchief is er iets grondig misgegaan
met hun mooie romance die meer en meer tot een vechtrelatie is verworden.
Komt natuurlijk de vraag hoe het is als twee mannen in de huid van een vrouw kruipen… Of wordt dat stuk juist geschreven door Jac.? Vanwege de locatie, Arnhem?
Klopt. Jac. doet de
Nederlandse Micky Spijker. Het is niet heel moeilijk om in haar huid te kruipen:
Micky is een masculien type, bovendien geven de twee vrouwen die model staan
voor Micky een stevige feedback, als ze het manuscript lezen.
Waar halen jullie de inspiratie vandaan? Met Afrika als moderne kolonie van de westerse wereld voor de productie van biobrandstoffen en chantage en steun aan corrupte regeringsleiders hebben jullie twee zeer actuele thema’s gebruikt.
Wij waren eerst van plan om de
Duitse koloniale geschiedenis te gebruiken. Toen we daarmee bezig waren,
ontdekten we een rapport van de Duitse bank waarin investeerders werden
uitgenodigd om hun geld in Afrika te steken. Biobrandstoffen is het
(mode)codewoord. Toen we verder rechercheerden, kwamen we achter een
ontwikkeling die momenteel gaande is en waarbij Afrika opnieuw het slachtoffer
dreigt te worden van kolonisatie, alleen op een wat minder opzichtige manier.
Waar gaat Het Leugenarchief over? Wat willen jullie bij de lezers losmaken?
Ten eerste willen we dat Het
Leugenarchief als een spannende, onderhoudende roman wordt ervaren. Ten
tweede willen we een onderbelicht verschijnsel naar voren brengen, namelijk die
van de aanplant van gewassen ten behoeve van de biobrandstoffen, met alle
kwalijke gevolgen van dien. Ten derde wilden we ingaan op de rol van de
fotografie bij de vastlegging van het verleden en de manipulatie die daarbij
mogelijk is.
Jac. wederom een titel met een leugen, na De kleine leugen. Wat heb jij met leugens? Of beter gezegd waarom juist de titel Het Leugenarchief?
Twee maal een leugen in de titel…
tja, dat is toch een toevalstreffer. De kleine leugen is een term uit het
ziekenhuis, en met name de gynaecologie. Ik kan niet uitleggen wat die inhoudt
zonder de plot te verraden. Het Leugenarchief slaat op mogelijkheid om
het verleden onder de dekmantel van zogenaamde objectieve beelden een eigen
draai te geven.
In Duitsland verscheen Het leugenarchief (Das Lügenarchiv) al in september, waarom pas twee maanden later in Nederland?
Kwestie van uitgeversbeleid: in
Nederland is de redactionele begeleiding een stuk intensiever en verregaander
dan in Duitsland. Daar komt bij dat de productietijd van de een Taschenbuch
aanmerkelijk korter is dan die van de Nederlandse hardcover.
Hebben jullie het boek zelf vertaald?
Nee, we hebben twee vertaalsters.
Overigens heeft de vertaling van het Nederlandse deel in het Duits een subsidie
ontvangen van het NLPVF.
Naast het actieve schrijven geven jullie ook gezamenlijk lezingen in Duitsland en Nederland, hoewel hoofdzakelijk in Duitsland. Is het belangrijk om contact te hebben met de lezer?
Het is eerder andersom. Voor de
Duitse lezers is het van belang om live contact met de auteurs te hebben. In
Duitsland heerst ook een echte voorleescultuur. Men vindt het daar een genoegen
om een avond te horen voorlezen. In Nederland kennen we dat niet zo, daar is het
meer de bedoeling dat je vertelt over je werk of dat je geïnterviewd wordt.
In jullie lezingen vertellen jullie over jullie research, de thematiek in jullie misdaadromans en jullie bijzondere vorm van samenwerking. Waarom moeten wij naar jullie lezing toe? En hebben jullie al data?
Van alle research die we doen
gebruiken we hooguit 10 procent. Wie geïnteresseerd is de overblijvende 90
procent kan bij voorbeeld op 5 februari naar onze lezing in Goethe instituut in
Amsterdam komen.
Bevalt de samenwerking zo goed dat we een derde deel kunnen verwachten? Zo ja al ideeën?
Ja! Deel drie is al in de maak.
Ideeën? Micky en Robert hebben hun oorspronkelijke beroep verlaten maar zijn
niet los van hun roeping... Brussel is het decor… het werk van René Magritte
gaat een grote rol spelen. Een spectaculaire kunstroof is aanleiding voor een
hernieuwde samenwerking tussen Micky en Robert.
Het Leugenarchief
Auteur: Jac. Toes & Thomas Hoeps
Uitgeverij De Geus
ISBN: 978 90 445 1384 4
Gebonden
Prijs: € 19.90
Verschenen: november 2009
Tijdens een bezoek aan Amsterdam is de Duitse kunstrestaurator Robert Patati er getuige van dat zijn goede vriend Wolfgang in een geleende Jaguar tot ontploffing wordt gebracht. Wolfgang restaureerde het fotoarchief van het Duits-Nederlandse levensmiddelenconcern Duneko. Was de aanslag op hem gericht? Of op de eigenaar van de auto, de nieuwe CEO?
Samen met politiepsychologe Micky Spijker duikt Robert in het verleden en heden van Duneko een bedrijf dat zich steeds meer toelegt op de handel in biobrandstoffen. Het concern blijkt al langer doelwit te zijn van gewelddadige acties en de daders worden dan ook in kringen van actievoerders gezocht. Dan komt er – letterlijk – een verleden in beeld dat alles en iedereen op scherp zet, met verregaande en fatale gevolgen...
Kijk voor meer over Toes & Hoeps op:
De Boekenplank
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over dit interview met - en de boeken van - Jac. Toes &
Thomas Hoeps.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.