Ezzulia interview
Gregor Vincent
Door Jürgen Joosten | Ezzulia.nl
2 juli 2009 | Schrijver en bankier Gregor Vincent Witteveen vertelde in maart tijdens een interview op BNR Nieuwsradio over zijn thriller Bonus Time en de zwarte randen van de zakenwereld. Dit gesprek maakte zoveel indruk op producent Reinout Oerlemans dat hij live in de uitzending de filmrechten kocht.
Vorige maand verscheen het boek in het Nederlands, nadat er door de auteur zelf al meer dan 13.000 exemplaren van de Engelstalige versie waren verkocht. Tijd voor een interview met deze ware insider uit de internationale financiële wereld.
"Geslaagd ben je pas als je de rekening opmaakt in de laatste minuten van je leven"
Gregor Vincent Witteveen, kunt u zich even voorstellen?
Nadat ik bedrijfskunde studeerde
in Nederland en USA, heb ik bij banken en in het bedrijfsleven gewerkt, in
verschillende functies - wie meer wil weten moet op mijn LinkedIn profiel
kijken. Naast mijn werk ben ik vader van twee sportieve tieners, ik heb een
vrouw die werkt in de media. Verder kom ik uit een groot gezin van 8 kinderen,
waarin de familieband belangrijk is. Mijn motto is ‘doe maar gewoon, sober en
wees echt geïnteresseerd in je vrienden’. Verder zijn mijn hobby’s 19de-eeuwse
Nederlandse schilderkunst, de Tweede Wereldoorlog en mijn huisdieren.
Bonus Time bevat vele personages, Marco Sandano, Alexandra, Hoffman, Steve Norris en Von Eckhard, om er enkele te noemen. Maar om wie draait het boek nu eigenlijk?
Alle personages acteren rond het
thema hebzucht, macht en onmacht. Wat ik wil uitleggen is dat niets lijkt wat
het is; dat iedereen een belang heeft; als je die belangen begrijpt, doorgrond
je pas het waarom van het handelen. De historie moet je begrijpen om de toekomst
te kunnen schetsen. Simpel een hoofdpersoon is te gemakkelijk. Al mijn personen
acteren zoals ze gebakken zijn; niets gebeurt in simpele isolatie; alles heeft
een reden. Macht en onmacht is een centraal thema.
Het boek wordt een financiële thriller genoemd, waar heeft het dit etiket vooral aan te danken?
Ik ken geen enkele thriller die de
interactie tussen bedrijven en banken, raden van bestuur en commissarissen,
werkmaatschappijen en stafniveaus beschrijft. Barbarians of the gate
(geschreven door Bryan Burrough en John Helyar, red.) komt het
dichtste bij, maar dat was geen echte roman. Veel lezers laten mij weten dat
Bonus Time hun werkzame leven beschrijft, het echt lijkt, soms heel
dichtbij, hun eigen werkelijkheid. Enkele waren zelfs boos dat ik over hun leven
schreef; dichterbij kan je niet komen. Ik ken deze lezers niet eens.
Is het ook niet gedeeltelijk een historische roman?
Zeker, maar dan wel met centraal
het thema van hebzucht - over drie generaties heen. De diefstal van goud en
kunst in de jaren veertig heeft vandaag de dag nog steeds invloed op het leven
van de erfgenamen. Wat doen ze met die wetenschap? Kijken ze de andere kant op?
De laatste tijd zijn er veel boeken verschenen over de gestolen kunstschatten uit de Tweede Wereldoorlog. Is het nog steeds een actueel thema?
Absoluut. Hoeveel schilderijen
hangen er nog aan een muur of liggen er in een kluis, die 65 jaar geleden
gestolen werden en waar men niet mee naar buiten durft te komen? Onlangs werd er
een Pissarro aan een eigenaresse terug gegeven, zij had hiervoor 40 jaar
geprocedeerd. Het schilderij was door een kompaan van Göring verborgen in een
kluis bij een bank in Zwitserland. Actueel. Ja, elke dag nog en let op mijn
woorden: in de komende jaren wordt het nog actueler.
Hoe belangrijk is het om in een fictief boek bij de historische feiten te blijven? U maakt namelijk af en toe een kleine verwijzing naar waargebeurde gebeurtenissen.
De fictie komt hierdoor wel heel
erg dicht bij de waarheid. Die historische setting en de waarheidgetrouwe feiten
staan voor mij centraal. Is de fictie hier dicht bij de waarheid? Kan het echt
gebeurd zijn? Ja, het zou me niets verbazen. Lezers vinden het zelf nodig me te
waarschuwen. Dat ervaar ik als een compliment op dit thema en mijn
inlevingsvermogen erop.
Veel is fictie, maar is het ook niet een beetje autobiografisch?
Zonder ervaring in de zakenwereld
schrijf je niet zo'n waarheidsgetrouw boek. Het komt heel dicht bij hoe het echt
functioneert in het zakenleven. Een zakenlezer schreef me dat hij na het lezen
van Bonus Time zijn laatste onnozelheid wel had verloren. Anderen
waarschuwen me - ben je niet bang dat ze achter je aan komen; de opvolgers van
de nazi’s. Dat ervaar ik als een compliment; de fictie leeft dus.
Wie van de hoofdpersonages is dan uw evenbeeld? Norris? Sandano?
Niet één, het is geen
autobiografisch werk. Mijn karakters zijn compilaties van een aantal personages
of gedragingen van mensen die ik in werkelijkheid ben tegengekomen. Soms leen ik
slechts een of meerdere eigenaardigheden, mix ze, zelfs tussen een man en een
vrouw. Misschien lijk ik wel het meest op Alexandra. Misschien ook niet? Zij
komt wel heel dichtbij.
U hebt enkele jaren gedaan over het schrijven van Bonus Time, was het een teleurstelling dat u in eerste instantie geen uitgever kon vinden?
Nadat ik van Nederlandse naar
Engelse taal was overgestapt omdat ik een internationale thriller wilde
schrijven, kun je niet verwachten dat je zo bij een Nederlandse uitgever succes
hebt. Dat is voor een debuut een brug te ver. Die uitgevers kregen ook een boek
dat bijna tweemaal de omvang had van wat er nu ligt. Dus, ze hadden gelijk, om
eerst een handzame omvang te eisen. Die eis heeft me op scherp gezet, om
bondiger te gaan schrijven; dat vond ik ook wel jammer, veel scènes moesten
eruit en mijn meelezers van toen hadden daar veel moeite mee. Maar een thriller
met de omvang van Oorlog en Vrede (geschreven door Tolstoj, red.) is niet
realistisch. De omvang van nu, een heerlijk boek voor de zomer? Ja. Alle begin
is een uitdaging. De afwijzing was terecht. Ik ben ze daar zelfs dankbaar voor.
Uiteindelijk hebt u zelf besloten een uitgeverij op te richten en heeft u meer dan 13.000 boeken verkocht van uw Engelstalige versie, een geslaagde opzet? Toch nog altijd de zakenman?
Geslaagd ben je pas als je de rekening opmaakt in de laatste minuten van je leven. Nu zie ik die eerste stappen als een natuurlijk proces naar ontwikkeling van een stijl. Ik verkocht in grote aantallen aan ondernemers, bedrijven en banken. Een enorme inspanning zelf die distributie te moeten doen. Je eigen kind aanprijzen ligt mij niet zo goed. Waarschijnlijk heeft dat ook mijn opvoeding te maken; doe maar gewoon. Maar dat niet opgeven heb ik ook van thuis meegekregen.
Dertienduizend verkochte exemplaren daar droomt elke debutant van, een lange neus naar de uitgevers die uw boek niet zagen zitten?
Natuurlijk niet. Ik heb respect
voor hun beslissing. Ze zijn professionals en ik had geluk, met wel een hoop
inzet. Ik heb ervan geleerd; dat is het enige wat telt. Je moet verder en ook
over een tijd als het tweede boek er is, word je weer tegen de meetlat gelegd.
Nu geen respect tonen voor een valide businessbeslissing gaat je dan bijten.
Dan volgt een radio interview en wordt u gebeld door Reinout Oerlemans, hij zou graag het boek willen verfilmen. Was het u meteen duidelijk dat Bonus Time misschien wel een succes zou worden?
Succes als schrijver? Als mens? Mijn devies is; je leven is een verzameling van mooie, waardevolle momenten. Dit was er absoluut een.
Reinout nogmaals bedankt voor de
passie die in die actie doorklonk.
Hoe staat het eigenlijk met de verfilming? Is Reinout Oerlemans dat nog steeds van plan of hebt u een andere producent gevonden?
Een boek alleen is onvoldoende.
Zonder een script geen film, noch zicht op financiering of de beschikbaarheid
van een cast. Bonus Time leek in eerste aanleg een dure productie (50 tot
70 miljoen). Gaandeweg is door Oerlemans de ruimte geboden het script eerst te
laten vervaardigen. Er is een contract gesloten met een Amerikaanse
scriptschrijver/producent. We verwachten dat het script klaar is deze zomer met
een pitch in Hollywood in het laatste kwartaal van dit jaar. Of het lukt? Wie
weet, het proces er naar toe is enorm stimulerend en ik leer veel over echt
visueel schrijven van die scènes en je beperken. Dat is de kunst.
Hoe bent u bij AW Bruna terecht gekomen, was het moeilijk of stapten zij op u af?
Joop Boezeman (algemeen directeur
van A.W. Bruna, red.) hoorde van het boek via een lezer en zocht contact. Bruna
neemt risico. Dat verplicht. Ze geven een kans en ze ontwikkelen je verder. Ik
zie het als een teaminspanning. Ben zeer te spreken over hun aanpak en visie. Ze
houden me scherp.
Waarom hebt u in eerste instantie het boek eigenlijk in het Engels geschreven?
Het eerste begin was eigenlijk in
het Nederlands. Gaandeweg besloot ik naar het Engels te wijzigen en het opnieuw
in het Engels te schrijven vooral omdat veel woorden me gemakkelijker in de oren
klonken in de Engelse taal. Een groot deel van mijn werkzame leven was de
voertaal Engels en ik studeerde er ook in. Ook leek me het de internationale
verspreiding ten goede te komen (en dat bleek ook zo - gezien de internationale
interesse bij de lezer).
Hebt u Bonus Time zelf herschreven naar het Nederlands?
Ik ben in november weer aan het
werk gegaan; om dan zelf in de avonduren weer het boek te gaan vertalen was me
een brug te ver. Ik was al in het Nederlands begonnen, redigeerde in het Engels
en dan weer naar het Nederlands? Een beetje dubbelop.
Was het moeilijk dat een redacteur zich nu ging bemoeien met uw “levenswerk”?
Integendeel. Veel schrijvers
zweren bij een goede redacteur. Vooral voor een beginnende schrijver is het
essentieel goed te luisteren en te leren van de valkuilen die er natuurlijk
zijn. Openstaan voor kritiek, dus ook voor recensies en die van lezers is bij
een eerste boek essentieel.
De Engelse en Nederlandse versie verschillen nog wel wat van elkaar, wat is nu naar uw mening het beste boek en zou u naar aanleiding van de redactie de Engelse versie gedeeltelijk herschrijven? Passages schrappen?
De Engelse versie is door mij
talloze malen herschreven. Ik heb deze vraag ook aan lezers van het eerste uur
gesteld. Vergeet niet dat het eerste concept 425.000 woorden bevatte en de
uiteindelijke Engelse versie zo'n 250.000. Er is, en dat is de schrijver vrij om
te doen, veel geschrapt. Het interessante van al dat aanpassen is dat enkele
scènes die niet meer in het boek zitten wel in het script voor de film zullen
komen. Visueel sterke scènes passen goed in de film, maar zijn voor de
spanningsboog in het boek soms weer minder interessant. Beide versies, Engels en
Nederlands, geven wel een aardige kijk in de keuken van de redactie door AW
Bruna. Lezers die beide versies hebben gelezen zijn verdeeld. Als je een versie
hebt gelezen is je mening over de andere meteen al gekleurd, je kent de
strekking van het verhaal en de plot, dan kijk je er toch anders tegen aan.
Het boek is verschillend ontvangen in de pers, men is zowel negatief als positief. Wat vindt u van al die commentaren?
Recensies voor een beginnende
schrijver zijn altijd waardevol. Met een scherpe kritiek moet je kunnen omgaan
en dat geldt net zo goed voor een lovende kritiek. De talloze brieven en mails
die ik van lezers krijg doen mij erg goed en zijn een stimulans om zeker door te
gaan. Deze roman is voor sommigen een puzzel door de vele karakters - maar zo is
het echte leven ook. Een hoofdpersoon en tegenspeler heb je in het echte leven
ook niet - de samenhang van karakters, wensen, doelen, eigenaardigheden en ga zo
maar door maakt het leven nu juist interessant en ja, ook complex. Veel reacties
zijn hetzelfde; 'eindelijk begrijp ik hoe de zakenwereld er echt uitziet;
eindelijk begrijp ik de complexiteit van de crisis van vandaag in een
begrijpelijker daglicht.'
Kent u enkele Nederlandse financiële thrillers?
Er is een enorm tekort aan thrillers die een licht werpen op de functie van macht, onmacht, geld en de belangen daarvan over generaties heen.
Simon Wiesenthal vroeg zich al af waar al die nazi miljoenen toch gebleven waren maar vooral wie daar nu recht op hebben. Voor mij betekent de financiële thriller het hebben van overzicht over de werking van geld bij bedrijven, banken, privé personen. Dat lukt mijns inziens het beste als je insider bent (geweest). Bij al diegenen die werken moet je geloofwaardig overkomen.
Ik zal u helpen, heeft u ooit boeken gelezen van Roel Janssen, Gé Bosschee of Ed Sanders? Of leest u liever een ander genre, wie zou u ons kunnen aanraden?
Ik lees graag boeken waarmee ik me
school voor een volgend boek. De thema’s hebben vaak of met de tweede
wereldoorlog te maken of onrecht dat grote groepen van mensen wordt aangedaan.
Denk aan alle vormen van etnische zuivering en daar zijn er nogal wat van
geweest. De mens vergeet; wie heeft er ooit gehoord van de 6 tot 10 miljoen
doden eind negentiende eeuw in Belgisch Congo? De verrijking door de Belgische
monarch van toen? Ik zet die situaties graag tegen de effecten die het nu nog
heeft, in deze tijd. Een gestolen schilderij in 1943 vertelt een verhaal, het
hangt nu aan de muur bij een kleinzoon/dochter. Wat doen ze ermee als ze de
wetenschap hebben? De andere kant opkijken?
Van Gé Bosschee verscheen in 2000 het boek Schuldbrief, enkele gelijkenissen met uw boek zijn wel te trekken. Blijft door al die jaren heen het onderwerp actueel: geld van Nazi’s en florerende bedrijven door financiële steun?
Zeker. Het onderwerp zal actueel blijven; geld laat een spoor achter. Ga graven en je stoot op nieuwe, lang verborgen waarheden. Daar zitten altijd mensen en hun handelen achter. Daar moet je research voor doen.
Fictie tegen de achtergrond van
die research maakt je verhaal dan extra geloofwaardig. Kan het echt gebeurd
zijn? Ja, zeker.
Wat voelt u zich nu het meest, bankier, auteur of …?
Het mooie van mijn beroep is dat
je midden in de wereld staat en de beweging van de markten elke dag mag
opsnuiven. Insider zijn maakt je geloofwaardiger als schrijver, niet omdat je
het bent, maar omdat je begrijpt wat er gebeurt en wat de rol van mensen
(zakenmensen, bankiers en ga maar door) in al die situaties nu eigenlijk wel is.
Bijna vanzelf stoot je dan wel eens heel dicht op een deel van de werkelijkheid,
zonder dat je er expliciet over schrijft, want dat kan natuurlijk niet.
Komt er nog een volgend boek van uw hand?
Absoluut. Ik ben druk doende met de geschiedenis van Afrika, de koloniale machten van weleer en het geld dat er toen geroofd is, de Chinezen die daar nu rond darren, de schuld die de USA weer aan die Chinezen heeft. Overal zit een verhaal in. Wederom, wie hebben daar nu wetenschap van, kunnen daar rechten aan ontlenen? Wederom geld, hebzucht als drijfveer. Wederom met de dood van enorme aantallen mensen als gevolg. Ideeën liggen voor het opscheppen. Oneindig materiaal, als je je er maar in wil verdiepen, het begrijpt en het voor de leek kan neerzetten. Dat is mijn doel; de moord en het verraad voor een paar centen een gezicht geven. Daar hebben al die onbelangrijke mensen, al die onschuldigen recht op. Herinnering in fictie.
Bonus Time
Auteur:
Gregor Vincent
Uitgeverij
AW Bruna
ISBN:
978 90 229 9530 3
Paperback
Prijs:
21,50
In 1943 vlucht een groep nazi's naar Zuid-Amerika met een grote hoeveelheid goud en gestolen kunstschatten. Via geheime offshore-rekeningen bouwen zij na de oorlog een legitiem zakenimperium op. De winst wordt met behulp van een netwerk van vertrouwelingen in de Duitse economie geïnvesteerd. Politici worden onder druk gezet, ambtenaren omgekocht, en langzaam maar zeker komen verscheidene West- en Oost-Duitse bedrijven in de macht van het nazi-netwerk. Een daarvan is Astorian, de autofabriek uit München.
Marco Sandano is een jonge, succesvolle bankier bij een Zwitserse investeringsbank. Wanneer hij zonder autorisatie aandelen koopt in Astorian en het aandeel vervolgens hard onderuit gaat, verandert Sandano's leven in een hel. Als rogue trader slaat hij op de vlucht, zijn werkgever op de rand van een bankroet achterlatend. Maar hoe heeft dit kunnen gebeuren? Astorian was een zekere investering. Samen met de mooie Alexandra Seiler reist Sandano af naar Zuid-Amerika, op zoek naar de waarheid.
Wil je reageren op dit interview?
Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt
voor de discussie over het interview met - en de boeken van - Gregor
Vincent.
Kijk
hiervoor op ons boekenforum.
Interviews
Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.