Skip to: site menu | section menu | main content

 

Currently viewing: www.ezzulia.nl » Grote Interviews








 





 




 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Ezzulia Interview:
Gerard Klappers

Door Carien Touwen | Ezzulia.nl


14 juli 2008 | Schrijver Gerard Klappers heeft geen typisch schrijvers CV. Hij begon als bakker, werd daarna postbode en toen psychiatrisch verpleegkundige. Dit laatste doet hij nog steeds, terwijl recent ook zijn tweede roman verscheen. Eliminatie gaat over de dwangmatige Eric de Mann, die een riskant plan wil uitvoeren om vaderschapsrechten te krijgen over zijn dochtertje. De grootste tegenstander die hij daarin treft, is zichzelf. Eliminatie is een monologue intÚrieur van een vader, die doordendert tot in de laatste zin. Uitstappen is niet mogelijk, er zijn geen tussenstations.

Carien Touwen sprak met Gerard Klappers in zijn woonplaats Arnhem.
 


"Over het algemeen hebben uitgevers het bij het rechte eind om zoveel manuscripten af te wijzen"


Waarom en wanneer ben je gaan schrijven?

In 1994 ging ik op reis naar India en Nepal en schreef ik daar een reisverslag over. Ik ontdekte dat ik het schrijven erg leuk vond en voor ik het wist had ik een compleet reisboek geschreven, dat ik heb uitgegeven in eigen beheer. Daarna lag het schrijven een tijdje stil, tot ik ben begonnen aan een roman. Het manuscript stuurde ik naar een manuscriptenbeoordelaar, die het met vernietigende kritiek terugstuurde. Omdat ik schrijven toch heel erg leuk vond, ben ik de vierjarige opleiding aan de Schrijversvakschool gaan doen.  Van daaruit is mijn roman Woekeren ontstaan. In 2006 ben ik begonnen met een manuscriptenbeoordelingsbureau en dit jaar is mijn tweede roman Eliminatie verschenen.
 

Heb je veel aan je opleiding aan de schrijversvakschool in Amsterdam gehad?

Ik heb heel veel aan deze opleiding gehad, en heb met name geleerd om kritisch naar mijn eigen werk te kijken. Ik denk niet dat creatief schrijven volledig is aan te leren, maar zeker de helft van de vaardigheden van een schrijver zijn dat wel. Dingen zoals structuur, thematiek en opbouw van een personage, dus echt de technische kant, zijn dingen die ik daar geleerd heb. Inspiratie en creativiteit moeten echt uit jezelf komen. Je kunt hoogstens trucs aanleren om een verhaal op te zetten, maar als het niet in je zit, kun je geen verhaal verzinnen. Ik denk ook zeker niet dat iedere schrijver een opleiding nodig heeft, maar een banketbakker die vanuit het niets een roman schrijft, dat is best onwaarschijnlijk. Als je als kind veel gelezen hebt, dan is het al heel anders. Ik heb me vroeger nooit met lezen of schrijven bezig gehouden, dus voor mij was de opleiding echt heel nodig.
 

Je hebt inmiddels twee boeken op je naam staan. Woekeren en de net verschenen titel Eliminatie. Beide boeken hebben hoofdpersonen die geestelijk niet helemaal in orde lijken te zijn. Komt het door jouw werk als psychiatrisch verpleegkundige dat je hier veel over schrijft? Is dit een terugkerend thema in jouw werk?

Ja, mijn werk zorgt er zeker voor dat ik op interessante persoonlijkheden geattendeerd word. Maar literatuur gaat vrijwel altijd over de psychologie van de mens en ik kies er bewust voor om mijn hoofdpersonen afwijkend gedrag te laten vertonen. Ik vind dit heel interessant en leuk om uit te werken. Ik vergroot bestaande dingen graag uit en laat de andere kant zien van wat gangbaar is. Ik denk dat een personage hierdoor langer bij de lezer blijft hangen. Je kunt over iedereen een roman schrijven, iedereen maakt daarvoor voldoende mee in zijn leven. Er zit echter meer verhaal in een afwijkende persoonlijkheid. Ik denk dat zulke personages echt bij mij als schrijver horen, ik heb wel geprobeerd over een normaler personage te schrijven, maar merk dat ik dat zelf minder interessant vind en dat het verhaal er te tam door wordt.
Eliminatie is een monologue intÚrieur, een vertelstijl die niet zo heel vaak toegepast wordt in romans. Een bijzondere prestatie. Heb je hier bewust voor gekozen en is deze vorm moeilijk vol te houden?

Ik was al aan dit verhaal begonnen in een andere vorm en toen werd mij, door een docent op de schrijversvakschool, geadviseerd om dit verhaal als monologue intÚrieur te schrijven. Dat vond ik een prima idee en ik ben hier direct aan begonnen. Ik kwam er al snel achter dat ik deze vorm van schrijven heel erg leuk vind. Het was voor mij niet moeilijk, het schrijft juist heel erg lekker en heel vrij. Je kunt erg dicht bij jezelf blijven, je moet je wel verplaatsen in de hoofdpersoon, maar je kunt letterlijk de gedachten van de hoofdpersoon horen en dus opschrijven. Er kan de hoofdpersoon zomaar iets te binnen schieten en dat kan ik dan zonder problemen inpassen in het verhaal.
 

Jouw woonplaats Arnhem komt in beide boeken voor. Kies je er bewust voor om je verhalen zo dicht bij huis te houden en waarom?

Ik heb geen reden om het ergens anders te laten afspelen. Arnhem is een mooie stad die ik goed ken, dus waarom zou ik het niet hier laten afspelen? Woekeren speelt daarnaast ook in India.

Ik heb overigens wel wat vrijheid genomen hoor, niet alles slaat specifiek op Arnhem. Het is ook meer een bijzaak in mijn boeken, het gaat niet om Arnhem, maar om het verhaal.

Ik vind het trouwens wel een beetje raar dat veel Nederlandse schrijvers hun boeken in Amsterdam laten afspelen, dat is toch nergens voor nodig?
 

Hoe is het idee ontstaan om Eliminatie te schrijven?

Het idee is eigenlijk gegroeid, zoals dat met al mijn romans gebeurt. Ik begin ergens aan en leg het dan weer even weg. Ik verander hier dan steeds dingen aan en voeg er weer andere dingen aan toe. Door mijn werk kom ik regelmatig in aanraking met mensen met een dwangmatige tic. Ik ben gaan nadenken over hoe het dagelijkse leven voor deze mensen eruit moet zien en hieruit is mijn personage gegroeid. Veel mensen hebben een dwangmatige tic, zoals het extra controleren of de deur op slot zit of altijd dezelfde stropdas aan naar een sollicitatiegesprek, maar het wordt pas compulsief obsessief, als je meer dan vier uur per dag bezig bent met het uitvoeren van deze bezigheden. Mijn hoofdpersoon moet bijvoorbeeld vijf keer op de deur en twaalf keer op het raam kloppen, voordat hij rustig genoeg is om zijn woning binnen te gaan.
 

Kon je veel van jezelf kwijt in het boek? In hoeverre laat je persoonlijke ervaringen of meningen bewust een rol spelen? Denk je dat een boek een goed medium is om jouw eigen gedachten over de maatschappij naar voren te brengen?

Ja, ik denk het wel. Ik verwonder mij heel erg over het feit dat je je in een dichtbevolkt land als Nederland zo kunt isoleren. Dat is een thema dat in mijn romans aan bod komt, omdat het mij fascineert. Ik schrijf vooral over dingen die mij aan het hart gaan en dingen die mij drijven. Ik denk dat een verhaal zeker een goed middel is om mijn visie weer te geven, het is een prima uitlaatklep. Of de lezers in mijn visie ge´nteresseerd zijn, is natuurlijk een heel andere vraag…
 

Waaruit haal je je inspiratie?

Eigenlijk uit alles wat ik doe en zie. Ik ben altijd ergens met een dubbele pet aanwezig, altijd kijk ik wel of er iets interessants in zit voor een verhaal.
 

Hoe zou je jouw schrijfstijl omschrijven?

Nuchter en direct.
 

Hoe ziet jouw schrijfritme eruit?

Ik heb helemaal geen schrijfritme, ik schrijf geen hele dagen en ben ook niet iemand die veel kleine stukjes schrijft. Het komt als het komt. Ik schrijf voornamelijk tijdens de nachtdiensten op mijn werk. Als het rustig is, dan is het heerlijk om te schrijven. Ik zit daar alleen en moet natuurlijk op mijn plek blijven zitten. Dus daar schrijf ik eigenlijk het meeste nieuwe materiaal. Thuis ben ik vooral aan het herlezen en redigeren van mijn eigen werk.
 

Jij hebt ook zelf een manuscripten beoordelingsbureau. Wat kun jij bieden aan schrijvers zonder uitgever?

Ik bied beginnende schrijvers advies en handvatten over hoe ze hun schrijfwerk kunnen verbeteren. Het gaat hierbij vooral om de basis van het schrijven.

Wat ik doe, is een manuscript lezen en ijkpunten opschrijven, dingen die mij opvallen aan de stijl en het verloop van het verhaal. Het is de bedoeling dat de schrijvers deze punten zelf gaan oppakken en hiermee aan de slag gaan tijdens het herschrijven. Veel mensen hebben moeite met het scheiden van hoofd- en bijzaken. Het komt vaak voor dat er zonder probleem honderd pagina’s uit een manuscript geschrapt kunnen worden. Daarnaast zijn dialogen dikwijls een punt van kritiek en het te expliciet beschrijven van handelingen. Niet alles hoeft uitgelegd worden, lezers kunnen best zelf wat snappen. Ik bied dus vooral hulp bij de technische kant van het schrijven. Ik kan er niet voor zorgen dat een boek een bestseller wordt, ik ben altijd afhankelijk van de kwaliteit van de schrijver.
 

Jij hebt jouw boeken niet laten uitgeven door reguliere uitgeverijen. Veel mensen zijn van mening dat de kwaliteit van boeken van POD (printing on demand) uitgeverijen minder is en er zijn veel discussies over. Hoe denk jij hierover?

De kwaliteit van de boeken zelf hoeft helemaal niet onder te doen voor die van een landelijke uitgever. Natuurlijk zou ik wel bij een grote uitgever willen worden uitgegeven, maar ik heb gemerkt dat het qua motivatie en plezier voor mezelf niet zoveel uitmaakt. Ik krijg misschien minder erkenning voor mijn werk, maar mijn vrijheid is ook veel groter. Ik kan zelf bepalen wat ik schrijf. Het is geen must voor mij om bij een grote uitgeverij terecht te komen, ik doe nu wat ik leuk vind en het gaat eigenlijk heel erg lekker. Ik heb beide romans wel naar een paar uitgeverijen gestuurd, maar ik heb het niet echt geprobeerd.

Over het algemeen hebben uitgevers het wel bij het rechte eind om zoveel manuscripten af te wijzen, maar er zijn natuurlijk altijd juweeltjes die niet opvallen in de grote stapels. Of mijn boeken daar dan bij horen, dat laat ik in het midden. We zijn natuurlijk met heel veel mensen in een klein landje aan het schrijven en er is niet zoveel ruimte voor debutanten. Ik kan me goed voorstellen dat er dan gekozen wordt voor populair werk dat een groot publiek aantrekt.
 

Lees je zelf veel en wie zijn je favoriete schrijvers/ boeken?

Ik ben pas heel laat gaan lezen en kom daardoor steeds nog nieuwe favorieten tegen als ik lees. Ik vind Arnon Grunberg erg goed. Daarnaast Tim Parks, omdat zijn stijl, monologue intÚrieur, mij heel erg aanspreekt. Ik ben nu bezig in het boek Onderwereld van Don Delillo, wat mij nu al overkomt als een meesterwerk. Ik lees gewoon heel veel, ben wat dat betreft de schade van vroeger aan het inhalen.
 

Ben je al bezig met een volgend boek en kun je iets over je toekomstige schrijfplannen vertellen?

Ja, ik heb de eerste versie van mijn volgende roman al klaar, maar ik ga nog flink aan het herschrijven, omdat ik niet helemaal tevreden ben. Het gaat over een man die terug gaat naar Nepal en hij ondervindt daar de consequenties van beslissingen, die hij in het verleden heeft genomen.

Ik ben ook bezig met een boek over de valkuilen van het schrijven. Ik heb zelf natuurlijk heel veel geleerd van mijn opleiding en zie bij de manuscripten die ik binnen krijg, dat beginnende schrijvers vaak dezelfde fouten maken. In dit boekje komen dus vooral tips om hiermee om te gaan.

Daarnaast werk ik al een jaar of vijf aan een soort essay met daarin een levensbeschouwing. Pleidooi voor de dood heet het. Hier stop ik alle thema’s in, die ik ook in mijn romans verwerk. Ik schrijf hier steeds kleine stukjes voor, het moet een soort kroon op mijn werk worden, een magnum opus (lacht).

 

Foto's: met dank aan Gerard Klappers


Bibliografie van Gerard Klappers:

2006: Woekeren
2008: Eliminatie 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eliminatie
Auteur: Gerard Klappers
Free Musketeers
ISBN: 978 90 4840 033 1
Pocket
Prijs: 15,95

  


Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van Gerard Klappers.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.
 


Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.


 

 

 

 

Terug naar boven