Wat heeft je geïnspireerd tot het schrijven van Volmaakte verdwijning?

Drie jaar geleden zat ik met Petra, mijn vriendin, in de schouwburg van Leeuwarden te kijken naar een optreden van Hans Klok. Op het moment dat hij zijn assistente liet verdwijnen tijdens een act, zei ik tegen mijn vriendin: ‘Wat zou het grappig zijn wanneer de assistente dadelijk niet terugkomt als Hans Klok haar weer wil laten verschijnen.’ Meteen nadat de truc afgelopen was, zei ik tegen mijn vriendin dat ik een boek ging schrijven over een illusionist. Het stond vast, er was voor mij geen ontkomen meer aan. Petra stelde voor na de show in de foyer te blijven hangen tot Hans Klok een biertje kwam drinken.

Hij kwam inderdaad en ik heb hem meteen verteld over mijn plan en vroeg hem of we een keer konden afspreken om over illusionisme te praten. Ik kreeg zijn e-mailadres en twee maanden later zat ik in Almere bij hem in de kleedkamer. Twee uur lang hebben we gesproken over zo ongeveer alles wat met zijn werk te maken heeft. En een aantal basisgegevens voor de roman ontstonden in die kleedkamer. Hans Klok is namelijk heel energiek, dat moest in het boek verwerkt worden. Maar ik vroeg me ook meteen af hoe het met de explosieve Klok zou gaan wanneer hij vijftig wordt en het heen en weer rennen over het podium minder overtuigend wordt. Dat was het moment waarop ik wist dat ik een tragische persoon wilde gaan beschrijven, iemand die voelt hoe alles van hem afglijdt.

 

Heb je veel research moeten doen?

Naast het gesprek met Hans Klok, heb ik op internet veel gelezen over illusionisme en illusionisten. En ik ben zelf gaan goochelen aan de hand van instructievideo’s op YouTube. Eigenlijk heb ik heel mijn leven al iets met goochelen. Als kind vond ik Hans Kazan erg leuk. Hij verklapte iedere woensdagmiddag een trucje in een kinderprogramma. Daar keek ik altijd naar. Mijn broer heeft ook een tijdje een goocheldoos gehad, met een stukjes touw, bekertjes en een goochelstokje. Ik was toen niet met goochelen bezig, maar het fascineerde me al wel. Ik herinner me goed dat mijn broer een optreden zou doen tijdens mijn verjaardagsfeestje. Hij had een tafel ingericht met daarop al zijn trucs en het geheel versierd met kerstverlichting. Ik was trots op mijn broer, maar mijn vriendjes keken nauwelijks naar de trucs. Ze waren alleen maar bezig met de kerstverlichting. Ze draaiden aan de lampjes waardoor de hele lampensliert uitging. Daar werd mijn broer boos om en die combinatie veegde bij voorbaat alle magie uit de lucht.

Vlak na het afronden van mijn studie heb ik een tijdlang kaartentrucs gedaan. Ik voelde me fantastisch wanneer iemand volledig verbaasd was na een truc, maar ik was slecht in het belangrijkste aspect: nooit het geheim van een truc weggeven.

 

Hoe ben je aan de illusies gekomen die in het boek staan?

Sommige heb ik zelf bedacht, zoals de belangrijkste truc in het boek, en sommige heb ik beschreven op basis van videofragmenten op YouTube. Voor een schrijver over illusionisten is het videokanaal een gouden schat.

 

Hoofdpersoon Will filosofeert in het begin over de vergankelijkheid van alles. Ben jij daar zelf ook mee bezig?

Ik heb mezelf jarenlang voor gehouden dat de dood en de aftakeling daar naartoe me niet interesseerden en me zeker geen angst aanjaagden. Ik had toch een prachtig leven achter de rug? Dat alles was een grote leugen. De willekeur van de dood verlamt me. Steeds vaker, met name sinds de geboorte van Evelien, drie jaar geleden. De gedachte dat het ieder moment afgelopen kan zijn, vind ik zeer beklemmend. Ik word er hypochonder van. In iedere kramp, iedere pukkel, ieder wondje zie ik tegenwoordig het ontkiemen van een levensbedreigende ziekte. Vermoeiend, niet alleen voor mezelf, maar ook voor Petra.

 

Hoofdpersoon Will gaat de confrontatie met zijn assistente steeds uit de weg. Ben jij zelf iemand die conflicten het liefste uit de weg gaat of ben jij meer het type ik-maak-van-mijn-hart-geen-moordkuil?

Nog geen twee maanden geleden zei mijn collega, met wie ik iedere dag over persoonlijke dingen praat: ‘Christmas, jij bent zo gesloten als een oester. Ik praat al tien jaar dagelijks met je, maar ik weet geen donder over je.’ Dat is denk ik een antwoord op jouw vraag. Ik ben gesloten en heb mezelf echt moeten aanleren om confrontaties aan te gaan, mensen de waarheid te vertellen of mijn emoties bloot te geven. Ik lijk in die zin sprekend op mijn hoofdpersoon. Ik reageer rationeel op emoties, ik beleef gevoelens niet maar probeer ze te verklaren, ik troost niet maar geef advies. Ik probeer dat wel te veranderen, ook voor mijn kind. Vandaar ook dat ik nu wel openhartig(er) ben en durf te zijn.

Heb je als kind ooit de ambitie gehad om goochelaar of illusionist te worden?

Als mijn ouders die goocheldoos aan mij hadden gegeven in plaats van aan mijn broer, dan had mijn leven er mogelijk heel anders uitgezien. Ik weet dat ik aanleg heb voor het bewegen op een podium, ik voel me ook op mijn plek voor een publiek. Illusionist worden had een ambitie van me kunnen zijn, dat durf ik wel te stellen. En ik was volgens mij een heel goede worden.

 

Hoofdpersoon Will is als kind al heel doelgericht en nietsontziend omtrent zijn carrière als illusionist. Wat wilde jij als kind worden ‘als je later groot was’?

Ik heb een paar jaar intensief aan wedstrijddansen gedaan. In die periode wilde ik dansschoolleraar worden. Ik heb nog een jaartje gedacht aan beroepsmilitair, zelfs gesolliciteerd en bijna aangenomen, maar toen ik in de schoolcabaretgroep kwam, wilde ik graag cabaretier worden. Omdat ik sketches en liedjes moest maken ontdekte ik het schrijven. Vanaf dat moment, ik was zeventien, wilde ik schrijver worden. Ik begon met een paar klasgenoten een kritisch krantje dat we verkochten op school. Dat blad was zo kritisch dat het meteen verboden werd. Dat heeft mijn schrijverschap helemaal gevoed.

 

Will krijgt tijdens zijn jeugd de tas van zijn grootvader om al zijn goocheltrucs in op te bergen. Heb jij wel eens iets heel speciaals gekregen dat voor jou grote symbolische waarde heeft?

Zes jaar geleden waren Petra en ik in Thailand. We verbleven in een drijvend hotel op de Kwai. Er was niets te doen, behalve luieren in een hangmat of je laten masseren op het zonneterras. Je kon ook van boord gaan voor het maken van een korte wandeling naar een grot, waarin een monnik een eigen tempel bouwde. Ik ben daar in mijn eentje naartoe gelopen. De monnik zat te mediteren en omdat ik hem niet wilde storen, heb ik wat geld in een donatiepot geworpen en liep weg. Maar de monnik sprong ineens op, liep achter me aan en riep me terug. Als dank voor de donatie kreeg ik een armbandje, of eigenlijk een tot armband gesmolten stuk touw. Ik deed het bandje om en hij zei: ‘For good luck.’ Hij maakte een lichte buiging, draaide zich om en ging weer in zijn grot zitten.

Eén keer heb ik het bandje afgedaan, diezelfde vakantie. Ik wilde in de hoge golven in zee zwemmen en was bang het bandje kwijt te raken. Ik rende de zee in en stapte in een diepe kuil onder water. Drie dagen kon ik niet meer lopen. Met tranen in mijn ogen kwam ik terug in de hotelkamer. Het enige wat mijn vriendin zei, toen ik half jankend de kamer binnenstapte was: ‘Je had het armbandje niet om.’ Sindsdien heb ik het bandje niet meer afgedaan.

Geloof ik in de kracht van het bandje? In ieder geval ben ik te angstig om het af te doen: misschien komt dan hel en verdoemenis over me heen. Het geluk kun je maar beter niet van je af schuiven.

 

Zijn er in jouw ogen overeenkomsten te ontdekken tussen schrijven en goochelen?

Ik zie overeenkomst in het gevaar dat er van beide uitgaat. Zowel schrijven als goochelen kan je volledig in beslag nemen, waardoor je niet meer openstaat voor alles wat buiten je ligt. In de periode dat ik aan een boek werk ben ik een sociale nul. Ik bel vrienden niet, luister niet naar verhalen die mij verteld worden en als ik bij mijn gezin ben, ben ik tegelijkertijd ook afwezig. Als iemand mij in die periode iets persoonlijks vertelt, vraag ik me onmiddellijk af of ik dat verhaal in mijn boek kan gebruiken.

Voor mijn vriendin is het meestal niet leuk dat ik schrijf. Het is als met het zuigende water bij eb, het trekt je langzaam bij de kust vandaan als je niets doet om aan de greep te ontkomen.

 

Goochelen heeft alles te maken met controle houden. Is dat iets waar jij in het dagelijks leven erg aan hecht?

Ik mag de dingen graag controleren, maar altijd kom ik er achter dat het onmogelijk is om overal invloed op uit te oefenen. Dat maakt deze fase van het publiceren van een boek ook zo moeilijk. Het liefst zou ik alles zelf doen: promotie, publiciteit, perscontacten. Ik weet dat er mensen bij Nieuw Amsterdam werken die vele malen beter zijn in dat werk en ze doen dat ook fantastisch, niets dan lof voor de uitgever, maar toch vind ik het heel moeilijk om dingen los te laten. Dat is mijn grote valkuil: ik bemoei me met zaken waarvan ik geen weet heb.

 

Wills vader doet op een gegeven moment de volgende uitspraak: Wie halverwege het pad besluit om dwars door het bos naar een ander pad te lopen, kan weleens hopeloos verdwalen. Ben je het eens met die uitspraak?

Ik denk dat ik dat geschreven heb omdat ik zelf vaak van het ene project in het andere stap en dat is echt niet altijd goed. Voor je het weet doe je veel dingen en doe je geen van die zaken echt goed. En kwaliteit is bij mij altijd een voorwaarde! Onlangs bedacht ik dat ik wel wilde leren tekenen, een leuke creatieve uiting naast het schrijven. Op dag een ontdekte ik dat ik het tekenen leuk vond, maar ook dat ik er totaal geen aanleg voor heb. Ik ben na een uurtje al gestopt. Ik kan alleen genieten van dingen die slagen.

Als je zou kunnen toveren wat zou je dan als eerste doen en waarom?

Nou, ik heb een geheim voor je: toveren kan niet echt! Dat zou je haast niet geloven na alle episodes van Harry Potter.

 

Will reist veel omdat hij overal en nergens moet optreden. Deel jij dat reizen met hem of ben je juist een heel honkvast type?

Steeds meer kom ik er achter dat ik een thuisblijver ben. In de vakantie tel ik de laatste dagen meestal af totdat ik weer naar huis mag en als ik niet per se de deur uit hoef, dan blijf ik graag thuis. Beetje rondhangen, even in de tuin zitten, tv-kijken, surfen op internet, spelen met mijn dochter. Mijn vriendin is iemand die graag naar buiten gaat. Als zij voorstelt om iets te gaan doen, dan reageer ik meestal met een diepe zucht, waarna ik toch meega. Uiteindelijk blijkt dat altijd leuker dan thuisblijven, gek genoeg. In die zin neemt mijn vriendin me echt op sleeptouw. Maar in aanleg ben ik een thuisblijver.

 

Geheimen staan centraal in Volmaakte verdwijning. Denk jij dat de waarheid uiteindelijk altijd boven tafel komt?

Het leven met een geheim maakt eenzaam. Mensen die iets te verbergen hebben, zullen vroeg of laat verlost willen worden van het isolement waarin ze zichzelf hebben geplaatst. Misdadigers vallen regelmatig door de mand omdat ze iemand in vertrouwen nemen. Joran van der Sloot was daar een mooi voorbeeld van. Vaak ook bewaren mensen een geheim omdat ze bang zijn het privégeluk te verliezen, maar de realiteit is dat eerlijkheid en openheid betere conserveringsmiddelen zijn dan verzwijgen en achterhouden.

 

Vind je hoofdpersoon Will een aardig persoon?

Ik heb hem gecreëerd en heb zodoende een band met hem, maar ik weet wel dat Will dingen doet die niet bepaald vriendelijk zijn. In mijn ogen is hij een slachtoffer van zichzelf: hij weet dat hij de beste van de wereld kan worden, maar dat kan alleen wanneer hij offers brengt. Will heeft geen verweer tegen zijn eigen ambitie. Tijdens het schrijven heb ik me vaak aan mijn hoofdpersoon geërgerd: waarom zo bot? Waarom zo onvriendelijk? Waarom zo laf? Ik vond hem geen leuk mens.

Toen het boek klaar was, was mijn sympathie voor Will pas terug. Ik ging toen ook de tragiek van die man zien. Het was me dus gelukt dat in het verhaal te verwerken. Als je na het lezen bedenkt wat de hoofdpersoon allemaal op eigen kracht voor elkaar heeft gekregen, dan zul je verbaasd zijn over hoe kort het lijstje is. De grote Will Freedom, de man die nauwelijks ergens toe in staat is.

 

Foto's: Met dank aan Derwent Christmas

Eindredactie: Gerd Boeren 

 

---

Meer over Derwent Christmas op Ezzulia:

kijk hier | Interview van Eric Herni uit 2008 n.a.v. het verschijnen van Twee tranen

kijk hier | Interview van Eric Herni uit 2008 n.a.v. het winnen van de Schaduwprijs 

 

---

Volmaakte verdwijning
Auteur: Derwent Christmas
Uitgeverij Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 1036 1
Paperback
Prijs: € 16,50
Verschenen: mei 2011

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Illusionist Will Freedom besluit afscheid te nemen van Paulette, de vrouw die al vijfentwintig jaar zijn assistente is. Hij stelt die mededeling aan haar echter telkens uit, tot het laatste optreden van het seizoen zich aandient. Dan gebeurt er iets wat Will nooit had kunnen voorzien: tijdens de show verdwijnt Paulette. Zonder één spoor achter te laten. Naast ergernis en verbijstering maakt zich vooral een obsessieve nieuwsgierigheid van Will meester. Hoe is het mogelijk dat Paulette hem heeft overtroffen? In de dagen na de verdwijning stuit hij op de eerste schokkende aanwijzing…

 

---