Skip to: site menu | section menu | main content

 

Currently viewing: www.ezzulia.nl » Grote Interviews
























 





 




 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Ezzulia Interview
Carla de Jong

Door Kim Moelands | Ezzulia.nl


22 februari 2009 | Carla de Jong studeerde Nederlands, verpleegkunde en sociale wetenschappen en werkte in het bedrijfsleven en de psychiatrie. Zij combineert schrijven met een functie als bestuursadviseur bij een grootstedelijk psychiatrie concern en woont in Amsterdam met haar man en hun twee kinderen. Haar fascinatie voor het gedrag van mensen in groepen vormde de bron voor haar eerste psychologische roman In retraite, die sinds half februari in de winkels ligt.
 


"Ik hou van mensen die niet zo perfect zijn"


Je boek gaat over een groep mensen die deelneemt aan een tiendaagse training om verder te kunnen met zichzelf en de problemen in hun leven. Zou je zelf aan een dergelijke training deelnemen?

In principe sta ik niet afwijzend tegenover intensieve groepstrainingen: het werken aan persoonlijke vraagstukken in een groep kan zeker meerwaarde hebben. Ik ben vroeger groepstherapeut geweest en heb ook als organisatieadviseur veel met groepen gewerkt. Daarnaast heb ik zelf ook de nodige opleidingen en trainingen gevolgd, met vaak groepsdynamische elementen. Enkele jaren geleden volgde ik een training om me te bezinnen op de volgende stap in mijn loopbaan. Die training ging behoorlijk diep. Mij heeft dat geholpen, maar dat betekent niet dat ik het iedereen zou aanraden. Het nadeel is dat er vaak weinig nazorg is en dat je dus stevig in je schoenen moet staan om er verder mee te kunnen. Bovendien zit er veel kaf tussen het koren: iedereen kan zich begeven op het gebied van zingeving en trainingen. De professionaliteit van de leiding is lang niet altijd gegarandeerd. Een risico hierbij vind ik het losmaken van diepe emoties bij mensen, zonder die netjes af te hechten. Dat kan grote nadelige gevolgen hebben.
 

Heb je veel research gedaan voor je boek?

Ik heb mijn professionele achtergrond mee en heb dus weinig aanvullend research hoeven doen. Daarnaast kon ik uit een eigen ervaring putten. Overigens is In retraite een roman en dus fictie.
 

Hoe kijk je aan tegen figuren als retraiteleidster Catherine Richards? Geloof je in hun oprechtheid?

Dat is een ingewikkelde vraag. Catherine meent zelf dat zij oprecht is en zet zich beslist in voor haar cliŽnten. Dat betekent niet dat ik haar geloof. Catherine is gedreven door een niet verzadigbare honger naar bevestiging. Zij heeft haar cliŽnten harder nodig dan zij haar. Ze voedt zich met hun adoratie. Zodra een leider zichzelf niet meer ter discussie stelt, verdwijnt voor mij diens geloofwaardigheid. Catherine maakt zichzelf te belangrijk. Een neiging die goeroes hebben.
 

De deelnemers aan de training adoreren Catherine Richards allemaal op hun eigen manier. Zou je zelf iemand op die manier kunnen idealiseren?

Nee, verafgoden past niet bij me. Ik heb ook een behoorlijke aversie tegen Leilah en haar klakkeloze gedweep. Ik heb op deelaspecten bewondering voor mensen, vaak zelfs, maar dat betekent niet dat ik iemand op een voetstuk zet. Ik hou eerlijk gezegd vooral van mensen die niet zo perfect zijn en ook niet pretenderen het te zijn.

Rondom het soort cursussen zoals die in je boek, hangt altijd al gauw een sektarisch sfeertje dat neigt naar manipulatie en uitbuiting van kwetsbare mensen. Heb je een dergelijk gevaar met je boek aan de kaak willen stellen of heb je juist willen laten zien welk positief effect dergelijke trainingen op mensen kan hebben?

Beide. Ik heb geprobeerd een genuanceerd beeld te schetsen. Natuurlijk manipuleert Catherine zich suf en dat is niet in de haak. Ze verdient er ook nog eens exorbitant veel geld mee. Maar sommige van mijn personages zijn wel degelijk geholpen in de retraite, waar anderen veel verder van huis zijn geraakt. Het groepsgevoel dat is ontstaan is mooi, maar heeft ook risico’s en kent ook een zekere vergankelijkheid. Uiteindelijk gaat iedereen weer terug naar zijn eigen leven en daar moet het gebeuren. En dat blijkt vaak een stuk taaier dan op de roze wolk van een retraite.
 

Heb je een speciale boodschap of doel met In retraite?

Allereerst wil ik personages en een verhaal scheppen dat lezers meevoert en raakt. Ik ben voor alles schrijver. Maar ik probeer wel vragen op te roepen over de drijfveren van mensen die een rol als goeroe op zich nemen: wat haalt Catherine er zelf uit? Maakt ze haar cliŽnten niet te afhankelijk, gunt ze bijvoorbeeld Ola en Sonja hun kracht, wanneer zij haar ter discussie stellen? Ook zet ik een vraagteken bij het blijvende effect van een enkelvoudige catharsis.
 

Je hebt de hoofdpersonen in je boek op een geloofwaardige en pakkende manier tot leven gebracht. Je hebt ze echt ieder hun eigen gezicht gegeven. Hoe ben je tot deze personages gekomen en welk karakter is je favoriet?

Mijn personages groeien onder mijn handen. Ik probeer individuen te scheppen en denk niet zozeer in typen. Als ik van ze ga houden zit het goed. Mijn voorkeur wisselde in het schrijfproces. Luc, bij velen favoriet, ook een van mijn lievelingen, kreeg geduchte concurrentie naarmate In retraite vorderde. Op het laatst was ik dol op Ola, die ik aanvankelijk wat pedant vond. Zelfs voor Catherine kreeg ik gevoel, al kwam dat erg in de buurt van medelijden. Alleen de irritante Leilah bleef me ergeren. Maar dat zal ongetwijfeld veel over mij zeggen.

In In retraite staat het groepsproces tussen mensen centraal terwijl in de huidige maatschappij het individualisme juist hoogtij viert. Vind je de individualisering van de maatschappij een positieve of juist een negatieve ontwikkeling? Op welke fronten zou er in jouw ogen meer sprake mogen zijn van groepscohesie?

Ook hier weer een dubbel antwoord: De liefde die ontstaat in de groep is zuiver, al wordt het lastiger die vast te houden als de afstand groter wordt en er nare dingen gebeuren. Toch vind ik het gevoel in de groep mooi. Maar aan groepscohesie kleeft ook iets engs: als het autonome denken van mensen wordt aangetast, kunnen er vreselijke dingen gebeuren. De leider vormt de sleutel: is die in staat om onzekerheid en vragen te verdragen en daarbij toch nog leiderschap te tonen? Ingewikkeld vraagstuk.
 

Eťn van de cursisten is door haar baas naar de training gestuurd. Zijzelf ziet het in eerste instantie helemaal niet zitten. Toch laat ze uiteindelijk haar dwarse houding varen en doet net als de anderen gewoon mee met het programma. Denk jij dat de mens uiteindelijk toch een kuddedier is?

Zowel Ola als Sonja gaan deels mee in groepsdwang, maar ze houden hun eigenheid: zelfs als ze meegevoerd worden in de sterke stroom van de groep, houden ze eigenzinnige gedachten over Catherine. Bovendien halen ze allebei heel doelbewust hun winst uit de retraite. Onafhankelijke geesten bestaan, daar ben ik van overtuigd.
 

De deelnemers aan de training komen uit verschillende landen. In die zin geef je het boek een internationaal karakter mee. Ondanks de verschillen vormen ze uiteindelijk een hechte groep. Heb je daarmee iets duidelijk willen maken?

Nee, dat was niet mijn vooropgezette idee, al kan ik me de gedachte wel voorstellen, want als deze heel verschillende mensen tien dagen ondergedompeld worden in de groep, vallen vooroordelen inderdaad weg. Brad is de enige Amerikaan en de anderen vinden hem aanvankelijk oppervlakkig. Toch is hij uiteindelijk misschien wel de meest geliefde. Ik vond de internationale samenstelling van de groep vooral boeiend en leuk en daarnaast heb ik in mijn vriendenkring verschillende nationaliteiten die me eenvoudig toegang gaven tot local details en sfeer.

 

Foto's: Met dank aan Carla de Jong.

 


In Retraite
Auteur: Carla de Jong
Uitgever Archipel
ISBN: 978 90 6305 391 8
Paperback
Prijs: 18,95

 

 

 

 


 

 

 

 

 

De vijf hoofdpersonen in de debuutroman In retraite van Carla de Jong zijn op zoek naar oplossingen voor de dilemma's in hun leven. Tijdens de tiendaagse therapie die zij volgen bij Catherine Richards, een krachtige therapeute met goeroeachtige trekken, maken ze allemaal een catharsis door. In de periode na de retraite proberen de groepsleden de hechte band die ontstaan is, vast te houden. Maar al snel komen hun onderlinge band en de verworven inzichten onder spanning te staan. Heeft de retraite ze voldoende kracht gegeven om het dagelijks leven op te pakken? En wat is de rol van de therapeute?

 


Wil je reageren op dit interview?

Dat kan op het forum van Ezzulia, waar een apart topic is aangemaakt voor de discussie over de boeken van Carla de Jong.

Kijk hiervoor op ons boekenforum.
 


Interviews

Op Ezzulia staan veel interviews en iedere week komen daar weer nieuwe bij. Kijk hier voor het overzicht van Kort & Krachtig en hier voor de grotere interviews.


 

 

 

 

Terug naar boven