Wat versta jij onder ‘ideale ouders’?

De titel Ideale ouders is natuurlijk autobiografisch en slaat op mij en mijn vrouw, haha. Ja... was het maar zo. De titel is natuurlijk zeer ironisch, want er bestaan helemaal geen Ideale Ouders. Dat weet iedereen die ouders heeft, of ouder is. De ouders in deze thriller zijn ook niet ideaal, en dan druk ik me heel zacht uit.

 

Ben jij zelf een ideale vader? Waarom wel of niet?

Absoluut niet. Ondanks alle goedbedoelde adviezen van handboeken voor ouders (die ik niet lees), therapeuten (die ik de straat uitjaag) en grootouders (die zelf ook hun beperkingen hadden), is ouderschap vooral een enorme confrontatie met mijn eigen zwakheden. Mijn kinderen houden me een genadeloze spiegel voor. Ik moet mijn eigen beperkingen leren accepteren, zeg ik dan maar tegen mezelf. De relatie met mijn kinderen wordt leuker naarmate ze ouder worden. Toen ze jong waren had ik er best veel moeite mee. Een beetje moeilijk om een meesterwerk te schrijven terwijl er drie kinderen om je heen lopen te schreeuwen, het hele huis naar poep en pis stinkt en je overal over speelgoed struikelt.

 

Wat was de aanleiding voor het verhaal van Ideale ouders?

Vreemd genoeg kwam de eerste inspiratie uit De Gebroeders Karamazov van Dostojevski. In dat boek komt een van de mooiste personages aller tijden voor: de vader van de gebroeders Karamazov. Een ongelofelijke schurk waar je toch van gaat houden. Ik begon me af te vragen hoe zo’n man zich in onze moderne tijd zou gedragen en dat was het eerste zaadje voor de figuur Leon. En op het moment dat zo’n personage gaat leven... dan weet je dat je iets in handen hebt.

 

Hoe heb je jezelf verdiept in de wereld van adoptie?

Naast de gebruikelijk research had ik wat voorbeelden in mijn eigen omgeving. Maar de situatie in het boek is vrij duidelijk en het belangrijkste was om mezelf te verdiepen in die vier ouders en dat ene kind. En dat was niet zo moeilijk. Het is niet voor niks een behoorlijk persoonlijk boek geworden.

 

Kun jij je voorstellen dat mensen hun kind in bepaalde omstandigheden afstaan?

Absoluut. Zet de tv maar aan en kijk om je heen. Die vrouwen maken de moeilijkste keuze die er is, meestal omdat ze denken dat het beter is voor het kind. En bijna allemaal lopen ze de rest van hun leven rond met spijt en schuldgevoel. Doen wat je denkt te moeten doen en daaraan tenondergaan, dat zijn de ingrediënten van een tragedie.

 

Je vorige boek Süskind stond wekenlang in de bestsellerlijsten. Dat was een boek in ‘opdracht’. Ideale ouders komt echt uit je eigen koker. Is er een groot verschil tussen het schrijven van je eigen werk en het schrijven van een boek als Süskind?

Het rijpingsproces van een boek als Ideale ouders duurt heel erg lang en de inspiratie komt –om het zo te zeggen- uit het diepst van je wezen. Bij Süskind kreeg ik twee weken de tijd om me voor te bereiden en was het verhaal al bedacht door iemand anders. Gelukkig wist ik al heel veel over de Tweede Wereldoorlog en wilde de biograaf van Süskind me helpen. Bovendien greep de figuur Süskind me meteen bij de strot. Ik kon me heel goed in zijn positie verplaatsen, vooral omdat hij een gezin had. Het was geweldig om betrokken te zijn bij een verhaal dat echt verteld móest worden en dat daarom ook een behoorlijke impact heeft gehad, zowel op het publiek als de makers.

 

Had je buiten het schrijven van een spannend boek nog een ander doel voor ogen met Ideale ouders? Bevat het boek een boodschap die je je lezers wilt meegeven?

Niet echt. Ik wil dat de lezer zich kan inleven in radicaal verschillende standpunten van radicaal verschillende mensen. Vier ouders vechten om een kind. Het is een smerig gevecht met fatale gevolgen, maar die ouders zijn op hun eigen manier alle vier oprecht in hun verlangens. Dat de lezer zich kan verplaatsen in ál die mensen, dat drijft me als schrijver en dat is waar het in de literatuur volgens mij ook echt om draait.

 

Welk personage uit Ideale ouders is je favoriet en waarom? Was dat personage ook het leukste om te schrijven?

Leon was het leukst om te schrijven, maar vooral omdat je hem alleen via de andere personages leert kennen, want hij is larger than life. Ik kon in alle vier die ouders iets van mezelf kwijt. Leon is egoïstisch en ziet de jongen als een verlengstuk van zichzelf, Maaike is een verzorgend type dat zichzelf wegcijfert, Sven maakt zich vooral zorgen om de maatschappelijke toekomst van die jongen en Fabienne is misschien wel het meest complex: zij twijfelt of ze wel een goede moeder kan zijn en is uiteindelijk ook degene die bereid is dát te doen wat alle ouders uiteindelijk moeten doen: je kind loslaten.

 

Is het voor jou als man lastig om je in vrouwelijke hoofdpersonen te verplaatsen? Hoe doe je dat?

In dit verhaal was het perspectief van Fabienne het meest dramatisch, omdat zij het grootste verlies heeft geleden (ze moest haar kind afstaan) en er dus voor haar heel veel op het spel staat. Daarom was het vanaf het begin duidelijk dat zij de hoofdpersoon zou worden. Als ik er niet honderd procent van overtuigd was dat ik in haar huid kon kruipen, was ik er niet aan begonnen. Zolang je het verhaal dicht bij jezelf houdt, zit je goed. En zelfs als het niet lukt... Michelangelo gaf vrouwen een heel gespierd mannenlichaam, maar zijn fresco’s zijn er niet minder om.

Snap je de behoefte van Ties om zijn echte ouders te leren kennen?

Natuurlijk. Ieder mens heeft een diepe behoefte om te weten wie hij is en waar hij vandaan komt. Wat in alle mooie verhalen over adoptie vaak over het hoofd wordt gezien, is dat de scheiding van moeder en kind maar al te vaak een diepe wond slaat bij beiden. Een Amerikaanse onderzoekster noemde dat de ‘primal wound’. Zo’n gevoel van gemis kun je jaren onderdrukken, maar het komt op een bepaald moment toch naar buiten.

 

Denk jij dat een bloedband het uiteindelijk altijd wint van een 'adoptieband'?

Nee, dat denk ik niet. Natuurlijk is die oerband met je biologische ouders heel sterk, maar de band met de adoptieouders is volgens mij in de meeste gevallen sterker, omdat die mensen er altijd voor je geweest zijn en altijd van je hebben gehouden. Daarom steunen veel adoptieouders die zoektocht van hun kind ook, hoe pijnlijk dat ook voor ze is: uit liefde.

 

Hoe moeilijk was het voor jou als vader om in de huid te kruipen van een geadopteerde jongen die ontzettend worstelt met de situatie?

Ik heb vooral mijn eigen onvermogen en machteloosheid als vader in het verhaal verwerkt. Ondanks de blunders die je maakt toch een echte relatie proberen op te bouwen met je kinderen, dat is de uitdaging. En dat zie je op alle niveaus terug in Ideale ouders. In Ties zie ik ook een aantal eigenschappen van mijn eigen kinderen en mezelf als puber terug (ja, ik was héél erg). Maar... het blijft natuurlijk fictie en overdrijving.

 

Je bent voorzitter van Hand in Hand Nederland. Kun je daar wat meer over vertellen?

Ik doe al meer dan twintig jaar aan meditatie en ken daardoor veel mensen in India. Toen het armste deel van India, Orissa, werd getroffen door een zware orkaan en een verschrikkelijke overstroming waren miljoenen mensen opeens dakloos en duizenden kinderen waren hun ouders kwijt. Toen hebben we met mensen uit heel Europa, Australië en Amerika de handen ineen geslagen om geld te verzamelen, waarmee niet alleen medische hulp werd gegeven maar ook een school werd opgericht waar die kinderen een echte toekomst geboden wordt. Op die school zitten inmiddels 320 kinderen en het is een groot succes. Een kind met een opleiding kan iets van zijn leven maken en is een bron van voorspoed voor het dorp waar het vandaan komt.

Onze Nederlandse tak van Hand in Hand zet zich in om een deel van de kosten voor die school op te brengen. We kunnen dus altijd donaties en leuke ideeën voor inzamelingen gebruiken. Zet een inzamelingsbus neer op de toonbank van je winkel, hou een sponsorloop op school! Onze organisatie draait op vrijwilligers, zodat ons geld ook echt komt waar het nodig is – vandaar de naam ‘Hand in Hand’.

(voor meer informatie: www.handinhandnederland.org).

 

Werk je alweer aan een nieuwe thriller (en zo ja wil je daar wat meer over vertellen) of moet het verhaal van Ideale ouders nog even zakken voordat je weer verder kunt schrijven?

Ik werk op dit moment aan een grote speelfilm over Michiel de Ruyter, die volgend jaar gedraaid gaat worden door onze eigen Hollywoodregisseur Roel Reiné. De makers hebben me gepolst voor een ‘verboeking’, net zoals bij Süskind. Of ik dat ga doen, weet ik nog niet want het kost heel veel kruim om zo’n project van de grond te tillen en te schrijven. We hadden vroeger een biografie over Michiel de Ruyter in de boekenkast staan (uit 1910) en die heb ik als kind verslonden. Dus... een hele leuke uitdaging is het wel. Verder ligt er een plan klaar voor een detective, maar wanneer ik daar tijd voor kan inruimen, weet ik nog niet.

 

 

Foto: Peter Boer | website
Met dank aan: Alex van Galen

Eindredactie: Gerd Boeren

 

        

 

 

---

Meer over Alex van Galen op Ezzulia:

Kijk hier | Kort & Krachtig interview uit 2007

Kijk hier | Interview uit 2010 n.a.v. Duivelssonate

Kijk hier | Columns die Alex van Galen schreef voor Ezzulia

Kijk hier | Ontmoet Alex van Galen op ons forum

 

 

---

Ideale ouders
Auteur: Alex van Galen
Uitgeverij A.W. Bruna
ISBN: 978 94 005 0097 6
Paperback
Prijs: € 18,95
Verschenen: mei 2012

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vijftien jaar geleden stond Fabienne haar baby onder dwang af aan onbekenden. Inmiddels is ze een gevierd filmactrice en probeert ze het gemis van haar kind te verwerken. Als ze erachter komt dat de jongen nog leeft, probeert ze contact met hem te zoeken. Maar zijn adoptieouders weigeren haar elke toegang. Tot overmaat van ramp gaat ook Fabiennes gewelddadige ex-vriend zich ermee bemoeien. Dan verdwijnt de jongen. Fabienne gaat terug naar het verlaten landhuis midden in de Biesbosch, waar zich destijds een verschrikkelijk drama heeft afgespeeld. Daar ontstaat een gevecht tussen de vier ouders met een hartverscheurende afloop.

 

---