Kama Soetra, door Vatsyayana

Alle ruimte om met elkaar te discussiëren over non-fictie boeken.


Kama Soetra, door Vatsyayana

Berichtdoor Peter Motte » ma feb 22, 2021 23:47

Zondag heb ik eindelijk de Kama Soetra uitgelezen.
Dat boek is helemaal niet in overeenstemming met zijn reputatie in het Westen.
Daarmee bedoel ik een hele hoop dingen.
Het heeft de naam zeer veel te gaan over seks. En het klopt ergens wel. Maar het is tegelijkertijd ook een boek dat heel veel gebruikt wordt als uitvlucht om fotoboeken uit te geven met allerlei seksuele standjes, en volgens mij is dat serieus bij de haren getrokken. Het boek heeft het daar niet zoveel over.
Het bestaat uit 7 delen, en eigenlijk is het alleen het 2e deel dat het over zulke standjes heeft, en dan nog zeer beperkt. Dus volgens mij zijn er nogal wat mensen die er vanalles hebben bij verzonnen.
Maar eens meer aan de hand.
Iemand vertelde me dat het eigenlijk een zedenleer is. En dat is een beetje typisch voor de manier waarop we het in het Westen vaak benaderen: veel te serieus.
In het 1e deel bijvoorbeeld beginnen ze met een uiteenzetting over Dharma, Artha en Kama. Voor iemand die totaal niks afweet van de hindoeleer klinkt dat natuurlijk zeer diepzinnig, maar ik denk dat het even diepzinnig klinkt voor een hindoe als het voor rooms-katholieken diepzinnig klinkt als je een paar zaken vermeld zoals dat er maar één God is en dat Christus door onbevlekte ontvangenis is geboren. Wie weet dat de catechismus 100 vragen telt vind zo'n opmerkingen natuurlijk maar oppervlakkig.
Dat eerste deel begint al snel over een soort ideale burger. En daar lees je toch ook rare dingen in.

Als de heer des huizes 's morgens is opgestaan en het noodzakelijke heeft verricht (het 1e wat de hindoe 's morgens doet is het verrichten van zijn natuurlijke behoeften) moet hij zijn tanden reinigen, een beperkte hoeveelheid zalf en parfum op zijn lichaam aanbrengen, (...) Na het ontbijt moet hij papegaaien en andere vogels leren spreken en daarna moeten gevechten tussen hanen, kwartels en rammen volgen.


Geef toe dat het heel eigenaardig is dat het tot je dagelijkse taken behoort om papegaaien en andere beesten te leren spreken. Om nog maar te zwijgen over de verplichting om dierengevechten bij te wonen.

Die passage volgt na een beschrijving van de inrichting van de kamer van die burger. Noodzakelijk zijn: een bed met wit linnen, versierd met slingers en boeketten, het moet een hemelbed zijn, 2 kussens: één aan het hoofdeinde en een ander aan de voeten, een soort divan, een taboeret, Een pot waarin men kan spuwen, een doos met sieraden, een bank van een olifantstand, met een luit, tekenbord, boeken, kransen, bloemen, ronde zitplaats, speelgoedwagentje, een dobbelbord; aan de buitenwand: vogelkooien, plaats voor houtsneden, spinnen en andere vormen van ontspanning, in de tuin: schommel, ronddraaiende schommel, prieel…

Kortom: het lijkt bijna een huwelijkslijst afgedrukt in een vrouwenblad.

Bovendien worden er een hele hoop activiteiten opgesomd die de burger zou moeten uitvoeren, waardoor ik mij afvraag: wanneer werkt die vent eigenlijk?

Terwijl het 1e deel aanvankelijk de indruk wekt enigszins filosofisch te zijn door het vermelden van hindoeïstische elementen, krijg je daarna de indruk dat een vrij burger in een zeer strak dagschema zit, dat alleen maar vergelijkbaar is met ofwel de dagindeling in een kazerne ofwel de dagindeling van een klooster. Niet inhoudelijk, niet qua activiteiten, maar wel qua strengheid.
En een daaropvolgende indruk die je krijgt is dat dit eigenlijk een utopie is: er wordt niet gewerkt, maar er wordt wel veel ontspannen, met allerlei kunsten en kunstjes, en het is zo strak ingedeeld dat het alleen maar mogelijk is in een totalitair regime.

Erg ernstig kun je dit dus al vanaf het begin eigenlijk niet meer nemen. Wie kan een totalitaire maatschappij ernstig nemen waarin je verplicht bent elke dag met je papegaai te spreken?

In het 2e deel hebben we dan meer over de seksuele activiteiten van de burger. Daarin putte de schrijver zich zodanig uit in allerlei lichamelijke beschrijvingen, dat het uiteindelijk te gek wordt. Hij beschrijft verschillende soorten kussen, hij heeft het over krassen met nagels in de huid van de geliefde, bijten, slaan, enzovoort. Zoals gezegd: standjes zijn eigenlijk maar één zaak.

In een van de latere hoofdstukken heeft hij het zelfs over allerlei geluiden die gemaakt worden door de geliefde als bij het slaan. Nu is het niet alleen zo dat iemand die slaat schreeuwt, maar volgens dit boek zijn er zelfs voorschriften over het type schreeuw afhankelijk van het type slag. Je schreeuwt niet zomaar, nee, je zegt een bepaald type schreeuw. Dat staat in het hoofdstuk "Over de verschillende manieren van slaan en over de geluiden die erbij passen". Ernstig lijkt mij dat niet.

Als het deel aan bod komt waarin de plichten van de echtgenote worden beschreven, dan wordt het wel duidelijk waarom de burger zoveel tijd geeft om tegen zijn papegaaien te spreken: het lijkt wel alsof de vrouw des huizes alles zelf doet. En op dat moment wordt ook duidelijk waarom ze 64 kunsten moet beheersen. Dat staat ook al in het 1e deel.
Een selectie uit die 64 kunsten: zingen, dansen, schrijven en tekenen, tatoeëren... Maar dat zijn de voor de hand liggende dingen. Er is bijvoorbeeld: gekleurd glas aanbrengen in een vloer, het verzamelen van water in aquaducten, vergaarbaken en reservoirs, magie of tovenarij, oefenen met het zwaard, de stok, de lange staf en pijl en boog, architectuur of de kunst van het bouwen, chemie en mineralogie, kennis van mijnen en groeven, de kunst om papegaaien en spreeuwen te leren spreken, kennis van de methoden om personen te vermommen, verschillende manieren om te doden, vaardigheid in sport en spel, kennis van de oorlogvoering, van wapens, van legers, enzovoort.
Ja inderdaad: het lijkt er sterk op dat mevrouw alles doet en meneer niks.
Het lijkt er zelfs sterk op dat mevrouw onder haar eentje de hele regering vervangt.

Eerlijk gezegd kan ik me moeilijk voorstellen dat je iemand ernstig kunt nemen die zo'n uitgeputte lijst geeft van 3 of 4 pagina's met taken die aan de vrouw worden opgelegd, terwijl de man eigenlijk alleen maar een dagindeling krijgt waarbij hij nauwelijks iets moet uitspoken.
Natuurlijk, sommige mensen zullen beweren: dat is een andere maatschappij. Dat kan wel zijn. En ik heb ook wel de indruk dat hier enkele voor ons onaanvaardbare dingen in staan, zoals gearrangeerde huwelijken, afgedongen huwelijken, kindhuwelijken, met het voorschrift dat de man 3 jaar ouder moét zijn dan het meisje en waarbij mijn sterke vermoeden is dat die meisjes soms maar 14 of 15 jaar zijn. (Als je de beschrijving leest van hoe de man gedurende de 1e huwelijksnacht met zijn vrouw moet omgaan, heb je inderdaad de indruk dat ze maar 14 of 15 is.)
En misschien zijn sommige zaken dus inderdaad het gevolg van een maatschappij met een dubbele moraal, waarin vrouwen eigenlijk niet veel te zeggen hebben, maar toch…

In het deel over de manier waarop mannen vrouwen in de harem van de koning kunnen benaderen, staat er bijvoorbeeld dat het zeer gevaarlijk is om een harem binnen te dringen en dat de man dus maar beter zijn voorzorgen kan nemen, bijvoorbeeld door zijn lichaam onzichtbaar te maken.
Een mogelijkheid is de volgende:
Het hart van een ichneumon, de vrucht van de lange kalebas en de ogen van een slang moeten samen worden verbrand zonder de rook te laten ontsnappen en daarna moeten de as worden vermalen en vermengd met een even grote hoeveelheid water. Doe zijn ogen met dit mengsel te bestrijken, kan iemand zich bewegen zonder te worden gezien.

Niemand kan geloven dat de auteur van dit boek dat mengsel ernstig nam.
Er staan ook afrodisiaca in, maar zoals bekend zit seks tussen de oren, en als je gelooft dat zoiets werkt, dan werkt het. Maar je kunt toch niet geloven dat de auteur heeft ervaren dat een onzichtbaarheidsmengsel werkte, alleen maar omdat hij erin geloofde? Iedereen moet toch weten dat zo'n mengsel onzin is?

Kortom: dit boek voldoet op geen enkele manier aan de reputatie die het geeft. Zowel wat betreft die zogenaamde seksuele standjes, als wat betreft het idee dat het een zedenleer is.

Het interessante aan de uitgave die ik las, is dat er een inleiding staat over de mensen die het boek hebben ontdekt, vertaald en in het Westen hebben verspreid.
Een ervan was sir Richard Burton, volgens de inleiding een man met nogal een sterke seksuele drang. Hij had zo'n beetje de hele wereld afgedwaald. Mijn indruk is dat de pundits in India snel in de gaten houden wat voor soort vlees ze in de kuip hadden, en dan met dat boek zijn aangekomen. Er wordt beweerd dat de Kama Soetra een belangrijk boek van de hindoes is. maar ze hebben in zowat 5 verschillende bibliotheken een exemplaar gevonden, en geen enkel was volledig.
Hoe is het mogelijk dat geen enkel exemplaar van een de belangrijkste boeken van een leer die nog altijd bestaat, niet eens volledig is?
Mijn indruk is dat die pundits gewoon charlatans waren die gemerkt hebben hoe ze geld konden verdienen aan die Burton, Zoals er wel meer Westerlingen zijn die denken dat er in het Oosten oude wijsheden bestaan. In de jaren 60 zijn er genoeg naar Kathmandu getrokken om te ontdekken dat het allemaal niet waar was.

Niet alleen is die Kama Soetra volgens mij totaal niet ernstig te nemen, maar ik heb er ook iets heel interessants over gevonden:

Volgens de Leidse hoogleraar Herman Tieken is na zorgvuldige vertaling van de Kamasutra in het Nederlands, duidelijk dat het boek eigenlijk een persiflage is op de Arthashastra, een ouder Indiaas boek over het koningschap. De Kamasutra heeft dezelfde opbouw en bevat eveneens veel opsommingen. Staat bijvoorbeeld in de Arthashastra een beschrijving van een ingewikkelde indeling van een paleis, met een labyrint van ondergrondse gangen en kamertjes; in de Kamasutra staat eenzelfde passage - maar nu vormen de gangen en kamertjes een ontsnappingsroute voor de man die clandestien bij de koninklijke harem op bezoek gaat - en ontdekt wordt.


Ik heb wat opgezocht over die Arthashastra, en vond het volgende:

De Arthashastra handelt in detail over de belastinginning en hoe de vorst deze zoveel mogelijk naar zich toe kan trekken. Ook adviseert de tekst de vorst een grootschalig netwerk van spionnen in te zetten om zowel de stemming van de bevolking te peilen als zijn naaste adviseurs en ministers in de gaten te houden.


Die laatste zin past heel goed bij de mentaliteit die je in de Kama Soetra vindt: geïntrigeer, werken met tussenpersonen, andere mensen zwartmaken, mensen in zwakke posities zaken afdwingen, tussenpersonen die van hun opdracht afwijken, mensen die opportunistisch overal op reageren...
De mentaliteit van de personages in de Kama Soetra past perfect bij wat je zou kunnen verwachten van mensen die voortdurend in politieke kwesties zijn verstrikt.
Rekening houdende met alle onwaarschijnlijkheden die het boek bevat, o.a. over de dagindeling van de burger, over zijn activiteiten, over de opleiding van de vrouwen ... lijkt het mij zeer waarschijnlijk dat dit in werkelijkheid een parodie is op een ander boek.

Waardoor we ons dus eigenlijk al sinds Burton laten bedriegen.

Dat Burton gemakkelijk te misleiden was, verwondert me niet. Hij heeft het boek op het einde van de 19e eeuw ontdekt, en was een Engelsman. Zijn koningin gaf opdracht om naakte stoelpoten te bekleden, omdat zulke naakte poten verkeerde gedachten konden opwekken. Misschien heeft ze dat nooit gezegd, maar ze had het kunnen zeggen. Dan is het niet te verwonderen dat iemand zoals Burton - afkomstig uit een maatschappij waarin homofielen ter dood werden veroordeeld - stijl achterovervalt als hij een boek krijgt waarin beschreven wordt dat vrouwen in een harem zich door verveling - omdat ze maar één man ter beschikking hebben - zich aan elkaar bevredigen met behulp van opzetstukken. Het boek bevat dus ook homo-erotische passages, en ook nog enkele andere zaken. In de tijd van iemand als Burton kon een waardevol auteur zoals D.H. Lawrence voor de rechter worden gedaagd wegens erotische passages in zijn boeken.
Eigenlijk staat er in de Kama Soetra dus niet erg veel, hoogstens zou je kunnen zeggen dat het boek geen taboes kent wat de stof betreft.

Is het een goed geschreven boek? Nauwelijks. Er staat geen verhaal in. De auteur somt alleen maar op. Het heeft me heel wat moeite gekost om het uit te krijgen, want het is bij momenten echt wel saai.

Een ding moet ik wel toegeven: als het een parodie is, dan heeft de auteur daarbij een enorme inventiviteit aan de dag gelegd. En als je soms als romancier ooit inspiratie nodig hebt, dan - moet ik toegeven - kan de Kama Soetra je daar echt wel aan helpen, bijv. omdat er een lijst in staat van redenen waarom een vrouw van haar echtgenoot weggaat, of waarom een man naar een andere vrouw trekt, enz.

Maar het boek heeft nu zijn tijd wel gehad.

Wat mij het meest irriteert? Dat het op geen enkel gebied aan zijn reputatie beantwoordt. Ik heb het gelukkig niet gekocht, maar had ik dat wel gedaan, dan was ik bekocht geweest.
Alleen een boek dat gelezen wordt, bestaat.
Ik heb een boek te koop
Vertaalbureau Motte
Andreas
(c) Peter Motte
Avatar gebruiker
Peter Motte
Drakenziel
{ PROGRESS_TO_NEXT_RANK }
 
Berichten: 4704
Geregistreerd: wo nov 01, 2006 15:36
Woonplaats: Geraardsbergen

Keer terug naar Non-Fictie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast